آموزش زبان مادری به کجا انجامید؟

 

 اما نکته مهم این است که هم اکنون و پس از گذشت چند ماه از آن بحث ها و گفت وگوها، جا دارد آموزش و پرورش گزارشی از کارها و تصمیم های آموزشی خود در این زمینه ارائه کند و روشن سازد که آیا در سال تحصیلی 94-93 که تا آغاز آن چندان وقت دیگری نمانده، تصمیم تازه یی درباره آموزش زبان مادری گرفته شده یا نه؟ در اهمیت آموزش زبان مادری هم، البته می توان بسیار گفت.

 آموزش زبان مادری، هم اکنون در دنیا یک مساله مطرح و آشناست و مدل و روش های گوناگون دارد. یکی از همه پسند و فراگیرترین آنها مدلی است که بر پیشرفت زبان رسمی، و همزمان یادگیری درونمایه های آموزشی پای می فشارد. در این مدل، با به کاربستن آموزش به زبان مادری، دانش آموزانی که در یادگیری زبان رسمی مشکل دارند اجازه می یابند تا از نظر آموزشی، همپای هم سن و سالانشان پیش بروند، در همان هنگام که زبان رسمی را هم فرا می گیرند.

این کار اغلب تا سه سال ادامه می یابد. در برخی از سندهای رسمی- آموزشی جمهوری اسلامی هم بر این مساله تاکید شده است. برای نمونه در مجموعه سندهای تحول بنیادین در آموزش و پرورش می خوانیم: «برای حمایت از یادگیری کودکان متعلق به اقوام غیرفارس زبانِ ایرانی و برخورداری آنان از فرصت برابر یادگیری و رشد، نظام برنامه درسی باید یک دوره تعریف شده « انتقال» از زبان مادری به چرخه زبان رسمی (فارسی) را در کانون توجه قرار دهد.

ویژگی های فرهنگی و زبانی مناطق مختلف در برنامه های درسی این دوره محوریت خواهد داشت.» از سوی دیگر، به گفته برخی کارشناسان آموزشی، هر آموزش و پرورش توانمند و کارآمدی، از ابزاری که دانش آموزان از پیش در دست دارند به عنوان بنیانی برای پی ریزی مهارت های تازه و فراگیری دانش نوین، یاری می گیرد. بیشتر کودکان، با مهارت های پایه یی زبان مادری وارد مدرسه می شوند.

 این بستگی به آموزگار و سامانه آموزش و پرورش دارد که این مهارت ها را به کار گیرد تا به دانش آموز در پیشرفت توانایی آموزشی، یاری رساند. کودکان، اگر زبان رسمی را از رهگذر به کارگیری زبان مادری بیاموزند، یادگیری شان کارآمد تر است. گذشته از کارایی و کارآمدی، چندین نکته مهم دیگر نیز در آموزش زبان مادری نهفته است. نخست اینکه، از احساس غرور کودکان به زبان پدر- مادرشان محافظت می کند و به آنها اجازه می دهد تا در جامعه یی با زبان فرادست رسمی، ضمن نگه داشت پیوندی مهم با میراث فرهنگی و زبانی شان، به آسانی و بدون دردسر زبانی، رفت و آمد کنند.

 آموزش زبان مادری، به حفظ احساس هویت کودکان، یاری می رساند: احساسی که سخت با زبان و فرهنگ خانواده و میراث شان، همبسته است. این آموزش، یکی از شاخص های عدالت آموزشی هم به شمار می آید که خود، یکی از آرمان های بسیاری از سامانه های آموزشی کنونی جهان است و پیاوردهای آموزشی- اجتماعی برجسته یی هم دارد. آموزش و نگهداشتِ زبان های بومی، همچنین بر ژرفای فرهنگی- تاریخی کشور می افزاید، و بر بالابردن خودباوری دانش آموزان، کارگر می افتد.

 زبان، احساس نوآوری اندیشگی انسان را شکوفا و پیوند میان آموزش و زندگی را نیرومند می سازد و از این رهگذر، لذت یادگیری را، بیشتر و بهتر می چشاند. آموزش زبان مادری، احساس دلبستگی به سرزمین مادری را در دل ها ته نشین، و ریشه های فرهنگی او را استوارتر می کند.

 زبان و فرهنگ بومی، بخشی از کیستی انسان هاست که شایسته سنجشگری و گرامیداشت است و به راستی چه جایی بهتر از مدرسه و چه زمانی بهتر از سال های نخست زندگی را، می توان برای این گرامیداشت و سنجشگری یافت. مهدی بهلولی /روزنامه اعتماد

/ 0 نظر / 6 بازدید