مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱٢/٢۸

یکی از بیماری‌های شایع بشر کم‌خونی است. برخلاف آنچه از نام این بیماری استنباط می‌شود، بیماری کم‌خونی در اثر کم‌شدن خون حادث نمی‌شود، بلکه کم‌خونی به معنای کم‌شدن حجم یا تعداد گلبول‌های قرمز یا غلظت رنگدانه‌های هموگلوبین در این گلبول‌هاست. علامت اصلی کم‌خونی ضعف، بی‌حالی و گاهی بی‌حوصلگی است.

به گزارش شفاف، آنچه اهمیت دارد این که ابتدا باید علت بیماری کم خونی را تشخیص دهیم و در مرحله بعدی برای درمان اقدام کنیم.

در سال های اخیر تبلیغات روز افزون شرکت های دارویی برای جلب مشتری، این اشتباه را ایجاد کرده است که همه موارد کم خونی حتما دچار کمبود آهن هستند و متاسفانه بسیاری از بیماران دچار کم خونی بدون این که نوع کم خونی و وجود کمبود آهن در آنان اثبات شود به مصرف آهن روی می آورند.

روش استاندارد در این مورد این است که با یک آزمایش ساده ابتدا میزان آهن سرم بررسی شود و اگر کمبود آهن مشخص شد در آن صورت درمان مقتضی صورت گیرد و در صورتی که ذخایر آهن کافی بود، دلایل دیگر کم خونی بررسی شود.

کم خونی فقر آهن، شایع ترین نوع کم خونی است. سیستم دقیقی در بدن طراحی شده که سلول های قرمز خون و سلول های عضلانی که منابع اصلی آهن در بدن هستند به دنبال فرسودگی به شکلی از رده خارج می شوند که آهن موجود در آنان دوباره به چرخه طبیعی بدن برمی گردد و فقط بخش کوچکی از آن دفع شود و در حالت عادی یعنی تا زمانی که خونریزی وجود ندارد بدن نیازمند مصرف مواد حاوی آهن کمی است.

به این ترتیب ما انتظار نداریم که یک مرد یا خانم مسن دچار کمبود آهن شود و در این موارد حتما باید این بیماران برای پیدا شدن عامل کم خونی مورد بررسی دقیق مثل اندوسکوپی قرار گیرند.

در مجموع فقر آهن می تواند به دلیل فقر غذایی یا خونریزی های مکرر و آهسته مثل خونریزی های گوارشی یا خونریزهای ماهانه خانم ها رخ دهد.

خانم ها در دوره باروری یعنی سنین پانزده تا پنجاه سالگی به دلیل خونریزی های ماهانه مستعد کم شدن آهن هستند.

اگر فرض کنیم یک خانم به طور متوسط 80 سی سی خون را در یک سیکل ماهانه از دست دهد، این میزان خون معادل حدود 50 میلی گرم آهن است که باعث می شود نیاز او دو برابر فردی شود که خونریزی ماهانه ندارد.

به این ترتیب این دسته از خانم ها نیازمند مصرف غذاهای حاوی آهن بیشتری هستند. این غذاها شامل جگر سیاه، قلوه و نیز گوشت های قرمز می شود البته سبزیجاتی مثل جعفری، اسفناج و عدس نیز حاوی آهن است که چندان قابل توجه نیست.

از آنجایی که تعداد کمی از غذاهای مصرفی دارای آهن قابل توجه است، در موارد مواجه شدن به کمبود آهن روش درمان، استفاده از قرص های آهن است.

جالب است بیشتر داروهای مکمل حاوی آهن میزان آهن کمتری از قرص های ساده آهن یعنی فروس سولفات دارد، ولی به دلایل مختلف انواعی از مکمل های متنوع به بازار آمده که برای درمان کم خونی فقر آهن استفاده می شود.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٦/٢۳

 مصرف خشکبار نظیر توت خشک، برگ آلو، انجیر و کشمش، غلات و حبوبات جوانه زده نیز جزو منابع مفید و موثر برای پیشگیری از کم خونی است.

 کم‌خونی نوعی اختلال شایع خونی است که به کاهش بیش از حد طبیعی گلبول‌های قرمز خون اطلاق می‌شود و می تواند زمینه بسیاری از بیماری‌ها را در فرد به وجود آورد.

 کم خونی می‌تواند به سرعت عملکرد بدن را تحت تاثیر قرار دهد و بسیاری از افراد مبتلا به کم خونی از افت عملکرد و کارآیی بدن به شدت رنج می‌برند که در صورت اقدام نکردن به درمان و تشدید این اختلال، زندگی روزمره آنها مختل می‌شود.  کم خونی دوران کودکی به رشد و تکامل مغزی کودکان صدمات غیرقابل جبرانی وارد می‌کند و اثرات آن به اشکال مختلف نه تنها از دوران کودکی به شکل تاخیر در تکامل و هماهنگ شدن حرکات دیده می شود، بلکه با آثار سوء در کیفیت زندگی در دوره‌های بعدی باقی می‌ماند.  در شیرخواران در صورت سلامت مادران، میزان آهن موجود در شیر مادر برای 4 تا 6 ماه نخست زندگی کافی است اما در مورد نوزادانی که با وزن کم متولد می‌شوند، ذخایر آهن کم است و باید از زمانی که وزن آنها 2 برابر می‌شود آهن اضافی دریافت کنند.

  مادرانی که نسبت به اشتهای کم فرزندان خود نگران هستند باید به قطره آهن دریافتی در طول روز دقت کافی داشته باشند. اگر کودکان تا 2 سالگی به میزان کافی قطره آهن دریافت نکنند، از عوارض کم خونی در امان نخواهند ماند.

  در زمان بلوغ به دلیل افزایش سرعت رشد نیاز به آهن افزایش می‌یابد و در مورد دختران این موضوع با اهمیت بیشتری نمود پیدا می‌کند و آنها باید به شکل منظم و دوره‌ای از مکمل آهن در این دوران استفاده کنند.  استفاده از منابع غذایی حاوی آهن و گنجاندن آن در برنامه غذایی در پیشگیری از بروز کم خونی موثر است. زمانی که کم خونی ایجاد می شود، بهترین و غنی ترین رژیم غذایی هم قادر به اصلاح این وضعیت نیست و مصرف مکمل آهن برای دوره‌های مشخص، ضروری و تاثیرگذار است. در زنان باردار نیز به دلیل افزایش وزن بدن، جنین و جفت و دیگر بافت‌ها، نیاز به آهن افزایش می یابد و این نیاز افزایش یافته در دوران شیردهی نیز ادامه خواهد داشت. مصرف پروتئین حیوانی نظیر گوشت گاو، ماهی و پرندگان به دلیل جذب آهن بیشتر از این منابع به تمام افراد به ویژه افراد در معرض خطر و مبتلا به فقر آهن توصیه می‌شود. به دلیل آن که جذب آهن مواد پروتئینی گیاهی نظیر سبزی‌ها و میوه‌ها کمتر از پروتئین حیوانی است، مصرف توأم با منابع ویتامین c برای افزایش جذب آهن توصیه می‌شود.  گنجاندن مواد غذایی نظیر هویچ، سیب زمینی، چغندر، کدو تنبل، گوجه فرنگی، کلم پیچ و شلغم در رژیم غذایی به دلیل وجود اسید مالیک و اسید تارتاریک موجود در آنها، برای افزایش جذب آهن ضروری است.  مصرف منابع غنی از آهن یک ساعت بعد از مصرف قهوه و شیر و لبنیات به ویژه در افرادی که به طور مرتب از منابع پروتئین حیوانی استفاده نمی‌کنند توصیه می‌شود.

کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar