مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۳/۳/٢٠

اضطراب در کودکان پیش دبستانی نه تنها شایع است، بلکه انتظار آن نیز می رود. دکتر تامار چانسکی، روانشناس کودک و نویسنده کتابی با عنوان "رها کردن کودک از اضطراب" می گوید: «اضطراب بخشی از فرآیند طبیعی رشد است.» ترس ها و اضطراب عادی هستند و بخشی از چیزهایی هستند که در دنیا کودک رخ می دهند. توضیحات صحیح از سوی والدین به آنها کمک می کند تا نگرانی کمتری داشته باشند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۳/۱/۱۳

 

اضطراب و فشار عاطفی – روانی همواره لکنت زبان کودک را تشدید می کند . به همین دلیل هدف بسیاری از توصیه های درمانی در لکنت زبان کودکان ، این است که حتی المقدور اضطراب و فشارهای عاطفی و روانی کودک را کاهش دهید . موفقیت شما در انجام این کار مهم در این است که بتوانید منشاء و منبع اضطراب و فشار روانی کودک را باز شناخته ، متوجه آن باشید . بررسی های مختلف نشان می دهد که در اکثر موارد ، زمانی که اضطراب  و فشار روانی کاهش می یابد و یا از بین می رود، مشکل بسیاری از کودکانی که لکنت دارند ، خود به خود برطرف می شود . در این مورد تقریباً می توان ادعا نمود که به ازای هر فردی که امروز لکنت دارد ، سه نفر دیگر وجود دارند که آنها نیز در مرحله ای از مراحل رشد خود تجاربی از لکنت زبان داشته اند .


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۳/۱/۱۳


توصیه های ما برای شما بسیار متنوع است . بعضی از آنها دستورالعمل های بسیار دقیقی هستند که باید کاملاً از آنها پیروی نمایید. برخی دیگر از توصیه ها ، رهنمودهای کلی هستند که جزئیات امر به شما واگذار می گردد و دسته دیگر از توصیه های مطرح شده به صورت مباحث عمومی درباره لکنت زبان و طرح نگرش های مختلف و دیدگاههایی است که می تواند برداشت صحیح تر و درک عمیق تری از پدیده لکنت به شما بدهد و یا تغییرات مثبتی در احساس شما نسبت به لکنت ایجاد نماید.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۳/۱/۸

ناخن جویدن عادتى است که توجه کودک را از دنیاى خارج قطع مى کند و باعث در خود فرورفتن کودک مى شود و یا نشانگر نوعى حس انتقامجویى از محیط و ناکامى هاى ناشى از آن است.

پژوهشها نشان میدهد که ۵۰ درصد از نوجوانان و ۲۵ درصد از دانش آموزان دبیرستانى و یک سوم کودکان دبستانى به این عادت مبتلا هستند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱٢/۱٤
شب ادراری اختلالی است که اغلب به صورت ارثی در خانواده ها مشاهده می شود. فرزندان والدینی که خود در دوران کودکی دچار شب ادراری بوده اند، به احتمال بسیار زیاد این اختلال را تجربه خواهند کرد.

ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱٢/۱٢

با بزرگتر شدن کودکان الگوی خواب انها نیز تغییر میکند . کودکانی هستند که از همان ابتدا خواب کمی دارند و برخی از انها هم گاهی به دلایل مختلف مثلا دل درد نمیتوانند بخوابند در زیر دلایل مختلفی را که بر خواب کودکان تاثیر میگذارد را مرور میکنیم:


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱۱/٢٦

سندرم بیش‌فعالی، ‌اختلالی است که بیشتر وقت‌ها در اثر کمبود توجه در کودکان به‌وجود می‌آید. این نوع سندرم، بیشتر در پسر‌ان دیده شده و از 3سالگی شروع می‌شود اما تشخیص جدی آن از زمانی است که کودک به محیط مدرسه پا می‌گذارد و می‌توان رفتار او را در کلاس درس، مورد بررسی قرار‌داد. این‌گونه رفتارهای بیش‌فعالانه ‌به‌طور معمول با عدم تمرکز همراه است و نشانه‌های دارد که مهم‌ترین آن‌ها به شرح زیر می‌باشد:

ـ ناتوانی از یک‌جا نشستن و بی‌قراری در لحظه‌هایی که باید آرام بنشیند

ـ قطع پی‌درپی گفت‌وگو و مکالمه‌ی بزرگ‌ترها

ـ انجام رفتارها و اعمالی که به آن‌ها کارهای نسنجیده ‌می‌گوییم

‌ـ پاسخ دادن به سؤال، پیش از آن‌که جمله‌ی سؤال‌کننده به پایان برسد

‌ـ بی‌صبری و بی‌تحملی شدید به‌نحوی که هر آن‌چه طلب کرد، باید در همان لحظه نیز آن را دریافت کند

‌ـ ناتوانی در پی‌گیری مطلب‌ها به‌نحوی که بیشتر کارها را در میانه رها می‌کند

‌ـ بی‌توجهی به نتیجه‌ی عملی که از او سر‌می‌زند

‌ـ ناتوانی در کنترل احساس‌ها، فکرها و کارها

‌ـ پرحرفی‌ به‌خصوص در کلاس درس‌

‌ـ مدام در حال حرکت و جنب‌و‌جوش بودن

‌ـ بی‌صبری و نداشتن تحمل برای ایستادن در صف و رعایت نوبت

‌ـ عصبی و حساس بودن و مرتب پایین و بالا پریدن

‌ـ هل دادن بقیه‌ی کودکان هنگامی که قرار است در صف و با آرامش بایستد

- برهم زدن بازی بقیه‌ی هم‌کلاسی‌ها و دخالت بی‌مورد در کار آنان

‌ـ انجام تکلیف‌های مدرسه بدون توجه و دقت لازم

‌ـ به‌اصطلاح «قاپیدن» وسایل و اسباب‌بازی‌های کودکان دیگر

‌ـ بی‌توجهی به قوانین و مقررات وضع‌شده در کلاس یا مدرسه

‌ـ نداشتن مهارت‌های لازم در برقراری ارتباط‌های اجتماعی با دیگران

‌ـ گم‌کردن وسایل شخصی بر اثر بی‌مبالاتی و بی‌دقتی

‌ـ از این شاخه به آن شاخه پریدن در زمانی که باید توجه خود را بر موضوعی متمرکز کند و یا درباره‌ی آن موضوع به‌دقت صحبت کند

 

برای تشخیص این بیماری، انجام آزمایش‌های پزشکی از نوع بینایی و شنوایی‌سنجی، آزمایش خون و بررسی مسائل ارثی و تاریخچه‌ی زندگی پدر‌ و ‌مادر، نوع زایمان و تولد او، ضربه‌های احتمالی مغزی، جراحی و بی‌هوشی در زمان کودکی و... باید انجام شود.

نمره‌های مدرسه‌ی او از دیگر نشانه‌هایی است که به‌طور حتم باید بررسی شود.

درضمن، فراموش نکنید که رفتار پدر و مادران و انتظارهای بی‌جای آنان از کودک و دادن لقب‌ها و صفت‌هایی مانند تنبل، بی‌عرضه و... ‌می‌تواند از عامل‌های به‌وجودآورنده‌ی این خصیصه در کودکان باشد. امروزه این اختلال بعد از آزمایش از سوی روان‌پزشکان، قابل معالجه است.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱٠/٢٠


می توان گفت که اضطراب یک حالت کاملاً طبیعی و سهم کسانی است که فکر می کنند. انواع متعدد مسائل زندگی فردی، اجتماعی و جهانی ایجاب می کند که ما به طور دایم از خود سازگاری نشان دهیم؛ غیر از اضطراب چه چیزی ما را به سازگاری وامی دارد؟ غیر از اضطراب چه چیزی ما را به تلاش وامی دارد؟


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱٠/٥

تصور ذهنی ما درباره کودکان این است که همه آنها به طور ذاتی و طبیعی باید به غذا خوردن علاقه داشته باشند و زمانی که گرسنه شوند به راحتی سر سفره یا میز بنشینند تا غذایشان را بخورند اما حقیقت این است که برخی از کودکان برای این که به اندازه ای کافی غذا بخورند. نیاز به کمک والدین دارند. در واقع مشکل تغذیه و بدغذایی کودکان، مشکل شایع و نگران کننده ای برای والدین است.
در این مقاله قصد داریم شما را از مهم ترین دلایل بدغذایی کودکان و راهکارهای برخورد مناسب با این مشکل آگاه کنیم.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٩/۸

  تراتوژن ها مواد سمی موجود در محیط است که ممکن است در رشد طبیعی جنین اختلال ایجاد کند مثل دود سیگار یا آلودگی . هم چنین اگر مادر در دوران بارداری یا پس از آن الکل مصرف کند احتمال ابتلا کودک به نقص توجه – بیش فعالی افزایش می یابد .
 
 طبق تعریف انجمن روان شناسی امریکا ، این اختلال نوعی سندرم عصب شناختی است که معمولا با ویژگی های تکانشی ، حواس پرتی و بیش فعالی مشخص می شود .
 
پژوهش ها نشان می دهند که افراد دارای ADHD در زمینه های مختلفی نقص دارند از قبیل توجه کردن انتخابی ، توجه بهنگام انجام فعالیت و حفظ توجه.
 
این اختلال در هر دو جنس (دختر و پسر ) رخ می دهد و این اختلال در تمام گروههای اجتماعی و قومی و طبقه اجتماعی می تواند بروز پیدا کند .مردان سه یا چهار برابر بیشتر از مردان به این اختلال مبتلا می شود .
 
میزان شیوع این اختلال روز به روز در حال افزایش است به طوری که می توان گفت این اختلال در زمره یکی از شایع ترین اختلالات دوران کودکی قرار می گیرد .
 
تقریبا 30 درصد دانش آموزان دارای ADHD  به ناتوانی یادگیری هم مبتلا هستند ، برخی دانش آموزان در مدرسه عملکرد ضعیفی دارند اما ضعف تحصیلی آنها به دلیل عملکرد پایین هوشی نیست بلکه به دلیل وجود اختلال است .
 
انجمن روان شناسی امریکا اعلام کرده است که حدود 50 درصد از افرادی که به اختلال نقص توجه – بیش فعالی مبتلا هستند به کلینیک ها ارجاع داده می شوند .
 
برای تشخیص این اختلال هیچ آزمون یا تست روان شناختی وجود ندارد ، نشانه های اختلال نقص توجه – بیش فعالی باید پیش از هفت سالگی وجود داشته باشند .
 
از جمله شایع ترین ویژگی های این اختلال شامل : ناتوانی در توجه  دقیق به جزئیات ، اختلال در حفظ توجه به تکالیف و بازی ها ، فراموشی در فعالیت های روزانه ، دشوری در گوش دادن به گفته های دیگران ، در حالت نشسته مدام جنب و جوش دارند و مرتب جابجا می شوند ، نمی توانند در کلاس درس آرامش خود را حفظ کنند ، زیاد حرف می زنند و...
 
در رابطه با علل ابتلا به ADHD نظریه های مختلفی مطرح شده است و تابحال هیچ ژنی یافت نشده است که با بروز ADHD  در رابطه باشد .
تراتوژن ها مواد سمی موجود در محیط است که ممکن است در رشد طبیعی جنین اختلال ایجاد کند مثل دود سیگار یا آلودگی . هم چنین اگر مادر در دوران بارداری یا پس از آن الکل مصرف کند احتمال ابتلا کودک به نقص توجه – بیش فعالی افزایش می یابد .
 
با توجه به تحقیقات انجام شده می توان گفت مصرف مواد غذایی که حاوی روی ، آهن ، منیزیم ، اسید های چرب ، ویتامین ب 6 می تواند در کاهش رفتارهای تکانشی کودکان موثر باشد .هم چنین از خوردن مواد غذایی مثل بیسکوئیت ، کیک ، شیرینی ، شکلات و نوشابه باید خود داری کنند .
درمان های دارویی و رفتار درمانی می تواند کمک به بهبود علایم نقص توجه – بیش فعالی کند .

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٤/٢

پیش از این اشاره کردیم که حوادث دلخراش و دردناک ناگهانی لزوماً موجب لکنت زبان کودک نمی شود ، اما مصائب غم انگیز خانوادگی ، به طور  طبیعی هر کودکی را ناراحت و منقلب می کند. به رغم این که شما همواره تلاش می کنید از بروز اتفاقات ناگوار در خانواده پیشگیری نمایید و مواظب کودک بوده ، از او حمایت کنید ، ناگزیر مسائلی از قبیل بیماری ، سوانح کوچک و بزرگ و تعارضات عاطفی معمولاً در خانواده ها اتفاق می افتد. این نوع حوادث خانوادگی ممکن است موجب اختلال کلامی کودک و یا بیشتر شدن وقفه های زبان و تکرار کلمات در او شود. اگر به نظر شما نیز چنین است، این نوع اختلال کلامی را تا حدودی به عنوان امری طبیعی بپذیرید و با عکس العمل های سریع و نابجای خود نسبت به لکنت زبان کودک ، موجب افزایش احساس نگرانی او نشوید . اگر مشکلات ، برخوردها و تعارضات خانوادگی ادامه یابد، بی شک شما بیشتر شاهد اختلال و ناروانی کلامی کودک خواهید بود. برای مقابله با احتمال وقوع چنین وضعیتی ، روابط دوستانه و محبت آمیز خودتان را با کودک غنی تر نمایید. اگر خانواده به محل یا شهر دیگری نقل مکان کند ، ممکن است به خاطر گرفتاری های ناشی از تغییر منزل و جابجایی و سازگاری در منزل جدید ، ناروانی های کلامی کودک افزایش یابد. اگر شما در این قبیل موقعیت های حساس ، متوجه شرایط عاطفی ، روانی و اجتماعی کودک باشید و سعی کنید به طور  فوق العاده با او رابطه محبت آمیز و مشوقانه برقرار نمایید ، به احتمال زیاد ، از شدت ناروانی کلامی کودک به طور قابل ملاحظه ای کاسته شده ، روانی کلامی او به طور  معمول خواهد بود.

لکنت در بین بستگان و دوستان نزدیک خانواده

اگر شما و یا شخص دیگری در خانواده دچار لکنت هستید ، ممکن است نسبت به صحبت کردن کودک و علائمی که نشان می دهد او با مشکل گویایی مواجه است ، فوق العاده حساس و نگران باشید. همان طور که پیشتر اشاره کردیم ، احتمال این که کودک بخواهد از کسی که لکنت دارد تقلید نماید ، بسیار بسیار اندک است. در صورتی که کودک تمایل شدید داشته باشید با آن شخص ( شخصی که لکنت دارد) همانند سازی نماید ، ممکن است سعی کند به طرق مختلف مثل او رفتار کند . شواهد موجود حاکی از آن است که به نظر نمی رسد لکنت زبان به علت تقلید باشد. اگر کودک شما علائم و نشانه های هشدار دهنده  در بروز اختلال کلامی را به طور  کاملاً محسوس نشان نمی دهد، سعی کنید ناروانی های کلامی او را به عنوان بخشی از تکامل طبیعی سخن گفتن بپذیرید و نه به مثابه شروع مشکل لکنت زبان .

 

 

تعطیلات و ایام ویژه را با آرامش سپری کنید

تعطیلات ویژه مثل ایام عید ، تعطیلات تابستانی نوآموزان و دانش آموزان ، مسافرت های سالانه خانواده و یا روزهای شروع مدرسه ، اوقات بسیار مهیج و حساسی هستند ، اما باید مراقب بود که این موقعیت ها موجب برانگیختگی فوق العاده کودک خردسال نشود. بسیاری از والدین نقل می کنند که کودکشان قبل از این که به مدرسه برود و یا در ایام تابستان کاملاً روان و عادی صحبت می کرد، اما در شرف ورود به مدرسه دچار مشکل گویایی شد.

اگر در این قبیل موقعیت های هیجانی خاص متوجه شدید که کودک شما تا اندازه ای دچار ناروانی کلامی شده ، باید کوشش کنید به گونه ای از شدت هیجان موقعیتی که کودک در آن قرار دارد بکاهید. بعضی وقت ها ، ناروانی کلامی کودک ناشی از هیجان شدید ایام ویژه ای است که برای چندین روز متوالی ذهن کودک را اشغال می کند .

قطع کردن صحبت های کودک

قطع کردن حرف کسی که به هنگام صحبت کردن غالباً دچار مکث و درنگ می شود ، کار چندان مشکلی نیست. اما اگر مکث ها و وقفه های زبان کودک شما نشانه هایی از لکنت زبان اوست ، هرگز چنین کاری نکنید . با صبر و حوصله درنگ کنید تا او حرفش را تمام کند. اگر صحبت های کودک اغلب اوقات توسط دیگران قطع شده و یا ناتمام باقی می ماند ، بدون تردید او به درک و توجه فوق العاده ای از طرف شما و دیگر اعضای خانواده نیاز دارد. البته منظور این نیست که شما به طور کامل مانع قطع شدن صحبت های او شوید، بلکه سعی نمایید حتی الامکان این مسئله  ( قطع کردن حرف کودک ) را به حداقل برسانید . در هر حال باید متوجه و هوشیار باشید تا در مواقعی که کودک سعی می کند چیزی را که برایش فوق العاده مهم است بیان کند، مطلقاً صحبت های او را قطع نکنید.

به غیر از عواملی که به آنها اشاره شد، بررسی کنید و ببینید چه چیزهای دیگری در محیط اطراف کودک باعث می شوند که او آن گونه که بایسته و شایسته است با سلاست و روانی لازم صحبت نکند. آیا به نظر شما وقتی که کودک در حین صحبت ، مشغول کار دیگری نیز هست ، بیشتر دچار لکنت می شود ؟ اگر چنین است او را تشویق کنید که به هنگام صحبت کردن ، فعالیت ها و کارهای دیگر را متوقف کند . اگر کودک به هنگام بازی به خودش آسیب برساند و یا از چیزی بیش از حد دلگیر شده ، برانگیخته شود ؛ درهمان موقع از کودک نخواهید که برای شما توضیح بدهد ؛ اجازه دهید که او تا حدودی آرامش خود را بازیابد و سپس با او صحبت کنید.

با کمی دقت و سعی ، متوجه بسیاری از موقعیت ها و شرایط مختلف در طول روز خواهید شد که با ایجاد تغییرات اندکی در جریان امور و تعدیل برخی از روشهای خودتان ، زمینه صحبت راحت و روان تری را برای کودک فراهم خواهید نمود.

رشد عمومی و روانی کلامی کودک

به طور کلی ، رشد عمومی کودک را مورد بررسی قرار دهید. ملاحظه کنید که رشد مهارت و هماهنگی های جسمانی ، مهارت های اجتماعی ، رشد ذهنی و عاطفی کودک چگونه است. ممکن است متوجه شوید که کودک شما در همه ی زمینه های رشد از سرعت بسیار خوبی برخوردار است و حتی در بعضی از ابعاد رشد ، پیش افتادگی های محسوسی دارد. اگر چنین است به احتمال قوی ، توجه و انرژی کودک لااقل برای مدتی صرف تقویت مهارت های گویایی اش نخواهد شد. یعنی رشد گویایی او به طور موقت کنار گذاشته شده است تا او بتواند در سایر زمینه های رشد تمرکز داشته باشد . ممکن است به نظر برسد که صحبت کردن کودک نسبت به چند ماه قبل پس روی داشته است و یا این که تمامی رشد او به طور  کلی از الگوی خاصی پیروی می نماید. اگر چنین باشد ، سعی کنید اصلاً نگران نباشید ، زیرا رشد همواره به صورت یک جریان مستمر و یکنواخت نیست. گاهی رشد به صورت نامنظم و یا ناهماهنگ و با سرعت های متناوب در کودکان اتفاق می افتد . اگر این نوع رشد در کودک شما بیشتر مشاهده شود، بالطبع بهتر است به دنبال دلایلی باشید . در این شرایط ممکن است مایل باشید که از مشاوره های تخصصی بهره مند شوید. اما اگر می بینید که کودک شما به شدت علاقه به یادگیری سه چرخه سواری نشان می دهد ، اصلاً نگران نباشید از این که او هنوز از نظر رشد گویایی مشکل دارد.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٩/٢

زندگی روز به روز کودک

در مراقبت و تربیت کودک ، غیر از صحبت کردن با او ، کارهای بسیار زیادی می توان انجام داد . در زندگی کودک خردسال فرصت های متنوعی برای رشد متعادل و بدون دغدغه او و نیز موقعیت هایی برای ایجاد ضعف و احساس ناامنی در کودک وجود دارد . البته ما قصد نداریم که دستورالعمل جامعی در زمینه رویارویی با مشکلات تربیت کودک ارائه دهیم. لذا در اینجا صرفاً به ابعاد خاصی از مسائل تربیتی که متضمن بسیاری از فرصت ها و امکانات خوب برای پیشرفت و تقویت روانی و سلاست کلامی کودک است ، اشاره می کنیم .

وقت غذا :


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٧/٢

دستورالعمل اول :

نحوه گوش دادن به صحبت های کودک و عکس العمل خودتان را در مقابل او مطالعه نمایید.

برای دو یا سه روز اول ، گاه به گاه ذهن خود را بر روی ارزیابی نحوه گوش دادنتان به حرفهای کودک متمرکز نمایید. بررسی کنید که چگونه و در چه حالتی به صحبت های کودک گوش می دهید؟ چقدر و چند بار در روز به حرفهای او با اشتیاق گوش جان می سپارید ؟ چه نوع صحبت های کودک ، توجه شما را بیشتر جلب می کند ؟ طرقی را که معمولاً در طول روز به صحبت های کودک گوش می دهید یادداشت کنید : از گوش دادن فقط به قسمت کمی از صحبت های کودک گرفته ، تا زمانی که به همه حرفها و کلمات او به طور کامل و با دقت گوش می دهید. آیا همیشه اجازه می دهید قبل از این که شما شروع به صحبت کنید ، کودک حرفهایش را تمام کند ؟ آیا وقتی که او سعی می کند صحبت کند از او نمی خواهید که عجله کرده ، زود حرفهایش را تمام کند؟ به عبارت دیگر آیا او را به تعجیل در سخن گفتن وادار نمی کنید ؟ کدام قسمت از حرفهای کودک را واقعاً می شنوید ؟ او معمولاً چقدر صحبت می کند و حرف هایش با شما بیشتر راجع به چه چیزهایی است ؟ هنگامی که کودک بدون توجه به این که شما مشغول کار مهمی هستید یا درباره موضوع مهمی صحبت می کنید ، شروع به حرف زدن می کند واکنش شما چگونه است ؟ وقتی که خیلی جدی به حرفهای کودک گوش می دهید چگونه و چند دفعه به صورت او نگاه می کنید ؟ شرح مختصری درباره نحوه گوش دادن خودتان به حرفهای کودک بنویسید . توجه شما نسبت به نحوه گوش دادن به حرفهای کودک ، مقدمه لازمی برای اجرای دستورالعمل های بعدی است . 

 

دستورالعمل دوم :

سعی کنید واکنش و نحوه گوش دادنتان به حرفهای کودک را اصلاح نمایید.

در یکی دو روز بعد سعی نمایید میزان گوش دادن به صحبت های کودک خود را تغییر دهید و آن را اصلاح کنید . بدیهی است که انتظار نداریم هر وقت که کودک دهانش را باز کرد ، با دقت تمام به حرفهایش گوش دهید و نیز درست نیست که فقط به بعضی از حرف های او که ظاهراً مهم هستند گوش بدهید. بلکه در نهایت ، ممکن است به این نتیجه برسید که بهتر است به طور کلی با دقت به حرفهای او گوش بدهید . شما ممکن است میزان گوش دادن به صحبت های کودک را در موقعیت هایی که قبلاً بدان توجهی نداشتید تغییر دهید . همین طور، ممکن است نحوه واکنش خود را نسبت به رفتار کودک ، زمانی که او با حرفهایش صحبت شما را قطع می کند ، تغییر دهید و تعدیل نمایید . اما مسئله مهم این است که شما حتماً بتوانید رفتار و عادات مربوط به گوش دادن خود را بدون آنکه گرفتار افراط و تفریط شوید ، تغییر داده ، آن را اصلاح نمایید .

 

دستورالعمل سوم :

سعی کنید احساساتی را که در ورای کلمات کودک است ، درک کنید

پس از انجام دادن دو دستورالعمل فوق الذکر ، در چند روز آینده سعی نمایید با خیال راحت و کاملاً آگاهانه و هوشیارانه به همه ی صحبت های کودک خود ( وقتی که با شما یا دیگران سخن می گوید ) به طور  کامل گوش دهید و گذشته از الفاظ ، به مقصود و منظور او پی ببرید. در واقع جدای از ظاهر کلمات ، او چه می خواهد بگوید؟ به شیوه صحبت کردن و رفتار کلامی او توجه نمایید . به خاطر داشته باشید که به جز الفاظی که کودک به زبان می آورد ، صحبت های او همیشه متضمن پیامهای احساسی و تلویحی برای شماست . توجه کنید که او چگونه از صدایش ، تغییر دادن آهنگ کلماتش ، مکث ها ، تکرار کلمات و جملات ، ترتیب کلمات و جمله بندی ها ، حالت نگاهش به شما و یا نگاه نکردنش به چهره شما ، برای ابراز احساسات و ابلاغ پیامش استفاده می کند.

آیا او معمولاً با حالت و خوی تند و با نق و گریه با شما صحبت می کند ، ولی با دیگران این حالت را ندارد ؟ آیا او از فرد خاصی در خانواده می ترسد ؟ آیا معمولاً بالا رفتن آهنگ صدای گله آمیز او را در گفتن کلمه ی " مامان" زمانی که نیاز به توجه شما دارد تشخیص می دهید ؟ آیا او به هنگام صحبت با بعضی از افراد خاص ، کلمات را بیشتر تکرار می کند در حالی که با بعضی دیگر چنین نیست ؟ آیا زمانی که کودک با عروسک ، اسباب بازی و یا با همبازی های تخیلی حرف می زند، تن صدای او به گونه ای ، متفاوت از زمانی است که با شما یا دیگران صحبت می کند؟ آیا هنگام صحبت با عروسک و همبازی های تخیلی ، در او اعتماد به نفس بیشتری می بینید ؟ به عبارت دیگر آیا کودک با عروسک ها و یا اسباب بازی ها و همبازی های تخیلی خودش به صورت دستوری و آمرانه صحبت می کند ؟

به خاطر داشته باشید ، زمانی که ذهن کودک بیشتر مشغول بعضی از موضوعات و سؤالات خاص است ، ممکن است این نوع اشتغال ذهنی حاکی از اضطراب و ترسهای پنهانی او باشد.

خوب به صحبت های کودک گوش کنید ؛ دقت کنید که آیا بیشتر اوقات راجع به موضوعات خاصی صحبت می کند و سؤالات مشخصی مطرح می نماید یا نه ؟ اگر چنین باشد ، این نوع تمایل کودک در طرح موضوعات و سؤالات خاص ، احتمالاً نشانه ای است از ترس هایی که در وجود او نهفته است .

توجه به پیروی از این سه دستورالعمل ساده و در عین حال بسیار اساسی ، مسلماً به شما کمک خواهد کرد تا با دید بهتر و ادراک بیشتر به صحبت های کودک گوش کرده ، در برابر کلمات و جملات او و همچنین احساسات مهمی که در پشت جملات کودک وجود دارد ، واکنش متناسب و مطلوبی نشان دهید . در حقیقت ، این مهم ترین جوهره و صفت یک شنونده خوب بودن و لازمه ی خوب صحبت کردن است . همچنان که بتدریج نسبت به زمانی که باید کاملاً به حرف های کودک گوش کنید و نیز مواقعی که احساس می کنید چندان ضرورتی برای این کار نیست ، پی می برید ، سعی کنید با روشهایی که به نظرتان مطلوب می رسد ، به کودک بفهمانید و او را راضی و قانع نمایید که وقتی مشغول انجام کارهای روزانه خود هستید و آن طوری که شایسته است نمی توانید به صحبت های او گوش بدهید ، به این معنا نیست که شما او را دوست ندارید و یا کم دوست دارید . بعضی از مواقع عمداً ( به طوری که کودک هم متوجه شود ) بعضی از کارهای مهم را که در دست دارید رها نموده ، با کودک خود صحبت کنید و به گونه ای که بایسته است احساس و علاقه و محبت خودتان را ابراز نمایید.

 

 

دستورالعمل چهارم :

مواقعی را که ضروری دارد فوراً به حرف های کودک گوش کنید ، مشخص نمایید

آخرین دستورالعمل :، سعی کنید در رفتار و گفتار کودک هر نوع علامت ، اشاره و یا پیام ضمنی را که هشداری است از نیاز مبرم او به وجود شما ، و ضروری است که فوراً با همه ی وجود و توجه کامل کارهایتان را رها کرده ، به حرفهای او گوش کنید ، تشخیص دهید . این علامت ها ، معمولاً مدت ها قبل از این که کودک به حالت گریه و نق بیفتد ، ظاهر می شوند . البته تشخیص این علائم ممکن است مدت زمانی طول بکشد ، زیرا این حالت ها هر روز اتفاق نمی افتد . وقتی این علائم ظاهر می شوند ، مواظب تغییرات چهره ، حالت های بدن و حرکاتی که نشانه قهر و عقب نشینی کودک است ، باشید . ضرورت گوش دادن به حرفهای کودک ممکن است از طریق تغییری که در تن صدای کودک ، آهنگ تند کلمات ، و یا با مکث ها و تکرارهای غیرعادی کلمات ایجاد می شود ، قابل تشخیص باشد .

از آنجا که گوش دادن ، مهمترین بخش جریان برقراری ارتباط است و نیز از آنجا که گوش دادن به حرفهای دیگران مستقیماً به احساس انسان مربوط می شود ، بی تردید اصلاح و تقویت عادات خوب گوش دادن ، تأثیر مستقیمی بر روانی و سلامت کلامی فرزندتان خواهد داشت.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۸/٢

برای کودک قصه بگویید و یا کتاب بخوانید

با صدای گیرا و رسا  قصه گفتن برای کودک و یا خواندن کتاب داستان برای او نیز تأکیدی است بر بُعد خوشایند ارتباط کلامی . قصه گویی و خواندن کتاب های داستان برای کودک در جهت جلب توجه او ، از اهمیت به سزایی برخوردار است . در موقع قصه گفتن و یا خواندن کتاب سعی کنید با صدای نسبتاً بلند ، و آهنگ و نظمی خاص این کار را انجام دهید . زمانی که قصه های خاص و مورد علاقه کودک را چندین مرتبه نقل کردید و یا خواندید ، به او فرصت بدهید تا در صورتی که تمایل و آمادگی دارد ، بعضی از جملات قصه را تکرار نماید و یا این که همه ی قصه را با کلمات خودش برای شما بازگو کند . اگر احساس می کنید که مهارتی در قصه گویی ندارید ، می توانید با صحبت کردن در مورد تصاویر و عکس های دوست داشتنی ، به ویژه آنهایی که با خود خاطره و حکایتی را به همراه دارند با او ارتباط برقرار کنید. از زندگی و خاطرات دوران کودکی خودتان و یا از کارهای جالب خود کودک در گذشته ، وقتی که کوچکتر بود ، برای او بگویید . همه ی بچه ها شنیدن قصه ها و خاطره ها را دوست دارند . از بازگو کردن قصه های ترس آور اجتناب کنید ، زیرا اگر چه ممکن است داستان های ترسناک برای کودک جالب و لذت بخش باشد ، اما نهایتاً موجب آزردگی ذهن و روان او خواهد شد . شما باید کارهایتان را به گونه ای برنامه ریزی نمایید که هر روز فرصتی داشته باشید تا بدون درگیری و مزاحمت و با خیال راحت برای کودک قصه بگویید و یا داستان مصور بخوانید . اگر برنامه قصه گویی شما برای کودک با برنامه های تلویزیون همزمان شده است ، باید ترتیبی بدهید که در ساعات مشخصی تلویزیون خاموش باشد.

 

 

به کودک کمک کنید تا احساسات خود را با صحبت کردن ابراز نماید.

سعی کنید در طول هفته یا ماه ، حتی المقدور ، چندین دفعه به کودک بگویید و یا به گونه ای نشان دهید که به او علاقه مند هستید و دوستش دارید . بی تردید برای کودک بسیار مشکل خواهد بود که بتواند در موقع لزوم این قبیل احساسات بسیار ارزشمند را بدون برخورداری از یک الگوی مطلوب ابراز نماید .

به چه چیزی می خندید ؟ اگر خنده شما به چیزهایی باشد که موجب ناراحتی و دلگیری کسان دیگر شود ، در واقع نحوه خنده نابجا و رفتار ناشایست را به کودک خود آموزش می دهید . کودک نیاز دارد درباره حرفها و کارهای خنده دار و افراد خندان چیزهایی بداند ، بنابراین از خندیدن خودتان برایش صحبت کنید و به او بگویید که چه عاملی باعث خنده شما می شود . به او بفهمانید که شما به چیزهای خنده دار می خندید و نه به چیزهای ناراحت کننده .

موقعی که کودک عصبانیت و خشم خودش را ابراز می کند ، با دقت و حوصله لازم پیش او رفته و به حرف هایش گوش کنید . با او در مورد چیزی که سبب ناراحتی و عصبانیت او شده بحث کنید . کودک ممکن است به دلایل متعددی مانند دلسردی ، سرخوردگی و پافشاری در انجام کاری مطابق میل خودش ، عصبانی و خشمگین شده باشد . احساس واقعی از ناراحتی و یا احتمالاً تقلیدی از خستگی مفرط و عصبانیت های شخص شما می تواند علت بروز خشم کودک باشد.

با کودک درباره این که همیشه راههای بهتری برای ابراز احساسات او وجود دارد ، صحبت کنید . او را متقاعد نمایید که می تواند خواستهای مشروع خود را بدون اوقات تلخی و عصبانیت به دست آورد. در این زمینه برای او چند مثال عینی و محسوس بزنید و روش هایی را که می تواند با تمسک به آنها احساسات خود را به شیوه ای مطلوب و سودمند ابراز کند ، برایش تبیین و تشریح نمایید. زمانی که کودک نسبت به روش های مناسب تری که می تواند با استفاده از آنها احساسات خود را ابراز کند ، آگاهی پیدا می کند ، تعارض هایی که موجب بسیاری از ناروائی های کلامی او می شود ، به طور محسوس کاهش می یابد.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٩/٢

حقیقت این است که پاسخ دادن به این سؤال بسیار مشکل و بعضاً دلسرد کننده است ، زیرا به رغم آنکه امروزه اطلاعات نسبتاً وسیعی درباره لکنت داریم، اما هنوز نمی توانیم پاسخی روشن و قطعی درباره علت بروز لکنت زبان داشته باشیم . لذا بهتر است پاسخ به این سؤال را این گونه آغاز کنیم که : ما نمی دانیم ، اما به نظر می رسد که لکنت کودکان دلایل متعددی داشته باشد و این دلایل یا علل به وجود آورنده لکنت از کودکی به کودک دیگر متفاوت است. بعضی از اوقات لکنت زبان کودک بدون آنکه علت یا علل اولیه آن وجود داشته باشد و یا مؤثر بوده باشد ، همچنان ادامه می یابد .


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٧/٢٩

پسر 7 ساله ای دارم که بعضی از شب ها شب ادراری دارد، چه کارهایی برای حل مشکل او باید انجام دهم، لطفا مرا راهنمایی کنید.
شب ادراری کودکان می تواند دلایل گوناگونی داشته باشد که برخی از آن ها جنبه جسمی و فیزیکی دارد و برخی دیگر جنبه روحی و روانی، در اغلب موارد کودک با هر دو مسئله درگیر است. شب ادراری می تواند از نوع اولیه باشد که بیشتر جنبه ارثی دارد (از ابتدا بوده و قطع نشده) و یا ثانویه و کنشی باشد که پس از آن که کنترل شده، دوباره به علت ترس و عوامل هیجانی، شروع شده است.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٧/٢٥

با وجود پژوهش های انجام شده، علت دندان قروچه دقیقاً مشخص نیست. در برخی موارد به دلیل منظم نبودن دندان های بالا و پایین یا واکنش به درد این عارضه پدید می آید اما علاوه بر موارد ذکر شده یا مسائل مربوط به رشد کودک در بسیاری از موارد استرس، تنش یا خشم نیز علت های قابل توجه دیگری است.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٧/۱٥
۱- کودک را در مدرسه (مهد کودک)ثبت نام کنید.

۲) پیش از شروع مدرسه به هنگام ثبت نام و یا هر زمان دیگر که مقدور بود کودک را با خود به مدرسه ببریم .برای او از مدرسه صحبت کنیم . اطراف و فضای داخل آن و حتی مسولان مدرسه را به او بشناسیم  تا آمادگی لازم را کسب کند.

۳) برای خرید وسایل مدرسه حتما کودک را با خود ببریم و در انتخاب لوازم ،نظیر او را جویا شویم .

۴)  برای بردن کودک به مدرسه از زور ،تهدید یا تنبیه استفاده نکنیم . زیرا شدت اظطراب او را بیشتر خواهد کرد.

۵) به مدت یک هفته در مدرسه (مهد کودک )حضور یافته و به تدریج مدت زمان حضور را کم کنید.

۶) به احساسات و حرف های فرزندانمان به دقت توجه کنیم . در مسیر برگشت از مدرسه فرزندان دوست دارند همه چیز را برای والدین به خصوص برای مادر تعریف کنند. سعی کنیم شنونده خوبی برای آنها باشیم .

7) خاطرات خوب و یا خوش خود یا خواهر و برادر بزرگ تر او را از مرسه برایش باز گو کنید.

۸) با آرامش کودکان را به مدرسه بفرستیم و از اصرار ها و تاکیدها و امرو نهی ها بپرهیزیم.

۹) آسان گیری به ویژه در سال های اول مدرسه و رفتار معلم به گونه ای باشد که کودک مدرسه را خانه دوم خود بداند.

۱۰) سهل و آسان جلوه دادن مقررات مدرسه.

۱۱) بیشتر از نیرو و توان کودک از او تکلیف نخواهیم.

۱۲)از سرزنش و تحقیر فرزندمان برای رفتار های نادر ست او به ویژه در حضور دیگران خودداری کنیم .

۱۳)ابراز محبت به کودک .

۱۴)با برنامه ریزی نا مناسب برای انجام تکالیف و دروس خواندن تمام اوقات فراغت و استراحت را از فرزندان نگیریم.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٧/۱٢

طی شدن مراحل طبیعی دوران کودکی برای رشد و تکامل شخصیت هر فرد ضروری است . بنابراین محروم کردن اطفال از نیازهای روانی این دوران، به اندازه محروم کردن آنان از غذا و پوشاک، مهم و زیان بار خواهد بود.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٦/۳

1- اختلال در حافظه ی دیداری: حرف را با اشکال دیگر آن می نویسند..مثلا "منظور" را ، "منزور" می نویسند

2- اختلال در فراگیری آموزشی: .. "خروس" را "خوروس" می نویسند..

3-اشکال در دقت:... "گردو" را "کردو" می نویسند


4- اختلال در حافظه ی توالی دیداری: "مادر" را "مارد" می نویسند


5- اختلال در قرینه نویسی: "آب" را "ب آ" می نویسند.


6- مشکل تمیز دیداری: "روز" را "زور" می نویسند


7 اختلال در حافظه ی شنیداری: "مسواک" را "مسباک" - "دنبال" را "دمبال" می نویسند

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٥/٢

وسواس فکرى _ عملىOCD (Obsessive Compulsive Disorder در کودکان به صورت تفکرات مزاحم و تکرار کلیشه وار رفتارهاى خاصى بروز مى کند که موجب برانگیختگى و نگرانى آنان مى شود.


ادامه مطلب ...
نویسنده: آیدین مشتاق - ۱۳٩٢/٤/٢٥

 

1- گام های نخست

اولین گام مهم  برای پیشگیری و کمک به فرزندان این است که والدین ، خود به مواد مخدر معتاد نشوند .  این  مربوط به زمانی است که پدر و مادر هنوز صاحب فرزندی نشده اند . موادی همچون  نیکوتین و الکل  بر روی جنین  به ویژه  در سه هفته نخست بارداری اثرات مخربی بر جای می گذارد . پژوهش ها حکایت از آن دارند نوزادانی که از مادران معتاد به دنیا می آیند ممکن است در مراحل زندگی ، بیشتر در معرض خطر اعتیاد قرار گیرند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٤/۱٠


 ممکن است کم‌کم پرت کردن اشیا به صورت یک عادت و برای بیان خشم مورد استفاده قرار بگیرد و کودک شما هنگامی که عصبانی می‌شود هر آنچه دم دستش باشد را پرت کند. اگر در پاسخ به پرتاب کردن، عکس‌العمل تندی نشان ندهید معمولا این رفتار‌ها هم می‌گذرند و پرتاب کردن در مرحله یادگیری باقی مانده و کودک شما از آن به عنوان وسیله‌ای برای ابراز خشم استفاده نخواهد کرد.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٤/۱٠


 ممکن است کم‌کم پرت کردن اشیا به صورت یک عادت و برای بیان خشم مورد استفاده قرار بگیرد و کودک شما هنگامی که عصبانی می‌شود هر آنچه دم دستش باشد را پرت کند. اگر در پاسخ به پرتاب کردن، عکس‌العمل تندی نشان ندهید معمولا این رفتار‌ها هم می‌گذرند و پرتاب کردن در مرحله یادگیری باقی مانده و کودک شما از آن به عنوان وسیله‌ای برای ابراز خشم استفاده نخواهد کرد.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۳/٢٤

نتایج یک بررسی تصادفی شده و شاهد دار روی 127 دانش آموز حاکی از آن است که استفاده از مداخله های رفتاری در بیماری نقص توجه /بیش فعالی سبب به تاخیر افتادن شروع استفاده از دارو و نیز کاهش دوز می گردد. این بررسی نخستین بررسی استفاده از ایجاد تغییرات رفتاری پیش از آغاز تجویز دارو در درمان بیماری نقص توجه /بیش فعالی بود در این بررسی همچنین از رویکرد غیر معمولی پایه گذاری نیاز به دارو براساس اندازه گیری اختلال و نه نشانه استفاده شده و درمان بیماری در مدرسه از درمان در خانه جدا شده بود . دراین بررسی کودکان 5تا12 ساله شرکت داده شد و از برنامه ی کاملا کنترل شده ی 9 هفته یی تابستانی و بررسی پژوهشی تغییر رفتار درسه مقطع و 2 دوز دارو برای ADHD استفاده شد .تمامی دانش آموزان سال تحصیلی را بدون دارو آغاز کردند . پژهشگران این کودکان را به صورت اتفاقی با مشاوره ی رفتاری یا بدون آن پیگیری نمودند . مشاوره های رفتاری با سه جلسه ملاقات آموزگاران و والدین آغاز شد که غالبا پیش از شروع دبستان بود تا برنامه های مداخله ی رفتاری توضیح داده شود و کارت های گزارش روزانه برای ثبت موفقیت و شناسایی مشکلات توزیع گردد. کودکانی که به صورت اتفاقی در گروه تغییر رفتاری قرار گرفته بودند پیش از شروع متیل فنیدات چه در دبستان و چه در خانه مدتی طولانی تر در دبسان به سرمیبردند و به احتمال کمتر در مقایسه با کودکانی که از مشاوره های رفتاری استفاده نمی کردند (و 53%ازآنها در منزل از متیل فنیدات استفاده می کردند ) از دارو استفاده می نمودند .


در پایان سال تحصیلی نسبت کودکانی که از دارو استفاده می کردند به طور قابل توجه در دو گروه تفاوتی نداشت (70% در گروه شاهد ) ولی متوسط دوز هفته یی متیل فنیدات به طور قابل توجه در گروه شاهد (234 میلی گرم در روز) کمتر شده بود (175 میلی گرم در روز) در هر دو گروه آموزگاران و والدین در 7 زمینه کار کردی مانند تحصیل روابط با همسالان یا خانواده ایجاد مزاخمت در کلاس درس و مسایل دیگر با اشل درجه بندی اختلال هفتگی به این کودکان امتیاز داده بودند . درگروه شاهد بالا رفتن شدت امتیاز اختلال محرکی برای استفاده از متیل فنیدات کوتاه اثر شده بود در گروه تغییر رفتار این عامل موجب می شد نامشاوره ی اورژانس انجام شود و استفاده از برنامه ی رفتاری موثرتر به میان آید .درصورتی که والدین یا آموزگاران براختلال کودک به مدت بیش از دو هفته ی متوالی تاکید می کرئند استفاده از دارو آغاز می شد . تنها عاملی که پیشگویی کننده ی شروع دارو در کودک بود سابقه ی مصرف متیل فنیدات پیش از آغاز برنامه ی تابستانی بود .با شگفتی باید گفت هیچ یک از عوامل دیگر مانند وضع اقتصادی وجود بیماری های دیگر و یا سایر عوامل در این زمینه پیشگویی کننده نبود .


پیش از برنامه ی تابستانی 77% این گروه همنوا به علت ADHD در دبستان از دارو استفاده کرده بودند . 17% این عده در منزل نیز از دارو استفاده می نمودند در میان میان کودکانی که طی بررسی در دبستان ار دارو استفاده می کردند والدین استفاده تز دارو در آخر هفته را نیز اختیار کرده بودند که در گروه مشاوره ی رفتاری 18% و در گروه شاهد 56% بود که این اختلاف قابل توجه است .


این فکر که می توان نیاز به دارو را به طور جداگانه برای دبستان و منزل تعیین کرد مغایر گرایش به سمت استفاده از دوزهای طویل الاثر متیل فنیدات می باشد و به این جهت نتایج بررسی نشان می دهد که در صورت بروز اختلال در کودک مقدار دارو را می توان در موارد خاص کاهش داد.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۳/٢

 

بسیاری از والدین زمانی که متوجه می شوند فرزندشان در حال جویدن ناخن هایش است، ناراحت و آزرده خاطر می شوند و او را از این کار منع می کنند. والدین از این که ناخن جویدن مانند مکیدن انگشت، تاباندن موی سر و چرخیدن در اتاق به شکل یک رفتار درآید، نگران اند. معمولا عادت با تکرار یک رفتار ایجاد می شود و بهتر است والدین قبل از این که جویدن ناخن به عادت کودکشان تبدیل شود، برای رفع آن اقدام کنند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۳/٢

در این یادداشت سعی شده است ضمن آن که به رایج ترین مشکلات خواب در کودکان اشاره می نمائیم راهبردهای درمانی را نیز در جهت مقابله با این مشکل به والدین این کودکان بیان کنیم.

خواب یکی از ضروری ترین نیازهای انسان است که اهمیت آن خصوصا در دوران کودکی و رشد بسیار مهم است. زمان خواب می تواند برای کودک اوقات شیرینی باشد و از طرفی هم ممکن است جدایی از اعضای خانواده، هراس و نگرانی زیادی را برای او به همراه داشته باشد. یکی از نگرانی های والدین مشکلات خواب فرزندشان است، چرا که خواب و استراحت ناکافی تأثیرات نامطلوبی در رشد کودک دارد.


ادامه مطلب ...
نویسنده: بابک ایرانی - ۱۳٩٢/٢/٢٧

نویسنده تک تک ترسها را بصورت فهرست جمع آوری کرده تا با آن شما بتوانید درک وموشکافی نمایید. شرایط روزانه را بهتر بتوانید یاد بگیرد و به کودک تان کمک نمایید.
صدمه ترس : دلیل کمبود مادرانه، مربوط به مادر- سن پیدایش: سن کوچکی کودک – نوع روانشناسی: احساساتی- رفتار : کم حرف عقب نشینی یا خشم بی دلیل – پیشرفت: راه حل بندرت است وقتی که شخص جانشین در اختیار باشد. راهنمایی عملی : کمک کنید به کودک و دردش را با لغات بپوشانید.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٢/۱٠

1- شناخت شخصیت نوجوان:

ما والدین با شناخت ویژگی‌های دوره نوجوانی بسیاری از رفتارهای ناخوشایند آنان را غیرطبیعی نپنداریم که موجب بروز عکس‌العمل در ما شود و به تیرگی روابط با نوجوان نیانجامد.

 2- استفاده از روش تغافل (نادیده گرفتن):


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٢/۳


این اموزش توسط درمانگر در کلاسهای ویژه ارائه می شود و به والدین کمک می کند ابزار و تکنیکهای لازم را برای اصلاح رفتار فرزندانشان فرا  گیرند. یکی از این تکنیکها محروم کردن بچه ها در زمانی است که بسیار شلوغ و ناارام می شوند. در زمانهای محروم سازی بچه را از موقعیت اشفتگی منتقل کرده و برای مدت کوتاهی به تنهایی می نشیند. به والدین باید اموزش داد تا به بچه ها فرصت شایسته بودن را در هر روز بدهند و انها در یک فعالیت مطلوب یا ارام بخش شرکت کنند. در این زمان والدین فرصت می یابند تا ا نچه را که بچه به خوبی انجام می دهد بیرون کشیده و برای تقویت توانایی هایش به  او اجازه بدهند. یک راه موثر تغییر رفتار, استفاده از سیستم پاداش و جریمه می باشد.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/٢/۳


روان درمانی به مردم و افرادمبتلا به ADHD کمک می کند تا  خوشان را با وجود اختلال بپذیرند. در این فرایند والدین در مورد افکار و احساسات اشفته خود با درمانگر صحبت می کنند و راههای در دست گرفتن و کنترل احساسات خود را یاد می گیرند. درمانگر به انها کمک  می کند تا تغییراتی را در خود ایجاد کنند. شناخت درمانی و رفتار درمانی به مردم کمک می کند تا روی موضوعات انی کار کنند . به جای انکه به انها کمک کند تا احساسات و عملکرد خود را درک کنند به انها کمک میکند تا رفتار   خود را تغییر دهند . این حمایت می  تواند به صورت عملی باشد مثل کمک به هنری تا یاد بگیرد چگونه کارهایش را سروسامان دهد یا اینکه رفتارهای جدیدی را با دادن جایزه و پاداش به شیوه ای مطلوب تقویت کند.
اموزش مهارتهای اجتماعی
این اموزش ها به بچه ها کمک می کند تا رفتارهای جدید را یاد بگیرند. در اموزش مهارتهای اجتماعی درمانگر در مورد مدل های مناسب رفتاری مثل انتظار برای نوبت  شراکت در وسایل , تقاضای کمک یا پاسخ به  کنایه ها بحث و گفتگو می کند و به بچه ها فرصت عمل برای  این کار می دهد . برای مثال بچه یاد می گیرد تا از روی حالت صورت افراد صورت افراد و تن صدای انها پیامشان را دریافت کرده و پاسخ مناسبی بدهد. 

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱/٢۸

از انجا که رشد انسان فرایندی پیوسته و مداوم و حاصل تعامل پیچیده عوامل زیستی, روانی و اجتماعی است رفتارهای اجتماعی بهنجار و نابهنجار اعضای جوامع بشری ریشه در  گذشته , تاریخچه اموخته ها , تجارب و رفتارهای  انان دارد پرخاشگری , خشونت , رفتارهای ضد  اجتماعی و بزهکارانه معمولا دردوران کودکبی و نوجوانی اغار می گردند اینگونه رفتارها در صورتی که از نظر شدت, فراوانی و تداوم قابل توجه باشند در روانشناسی رشد کودک و نوجوان و اسیب شناسی روانی تحت عنوان اختلال سلوک مورد توجه و بررسی قرار می گیرند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱/٢٧


چندین سال است که از درمان های دارویی برای درمان علایم ADHD استفاده شده  است. سه دارو از داروهای شناخته شده, موثرترین داروها برای بچه ها و بزرگسالان می باشد:
1- ریتالین
2- دکسترو امفتامین
3- پمولین یا سیلرت
در مورد بسیاری از افراد این  داروها, بیش فعالی انهارا کاهش داده و توانایی انان را برای تمرکز و یادگیری بهبود بخشید. داروها همچنین هماهنگی فیزیکی مثل دستخط و ورزش را نیز بهبود می بخشد. طبق تحقیقات اخیر این داروها همچنین به اختلال های همراه نیز کمک می  کند تا رفتارهای تخریبی و تحریک پذیری انها را کنترل کند.
متاسفانه زمانی که مردم بهبود فوری می بینند فکر می کنند دارو تنها راه حل مورد نیاز  است. اما این داروها اختلال را معالجه نمی کنند و فقط به طور موقت علایم را کنترل می کنند. این داروها اعتیاد اور نبوده و نا گهان فرد را  ارام  نمی کنند. بلکه به بچه ها  کمک می کنند تا بیش فعالی و بی توجهی و سایر رفتارها را کنترل کنند . از هر 10 بچه 9 نفر به داروهای محرک پاسخ داده و بهبود می یابند. تاثیر دارو معمولا یک هفته پس از تجویز اثار دارو قابل مشاهده است. گاهی به نظر می رسد علایم بدتر شده و باعث تعچب والدین می گردد. والدین باید مطمئن شوند که بجه مقدار دقیق دارو را می خورد و در مدرسه ان را فراموش نکرده باشد.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱/٢٧


 1-در آموزش انفرادی لازم است تصمیم گیری بطور مداوم انجام گیرد،در حالیکه در کلاسهای عادی جریانات روزمرئه طوری ترتیب داده شده اند که تصمیم گیری را به حداقل تقلیل می دهند.بعنوان نمونه،در کلاسهای عادی مواد تحصیلی از قبل تعیین شده و معلم در تهیه و تنظیم آنها نقشی ندارد.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱/٢٧


الف) مسایلی که مستقیما به دلایل زیست شناختی و جسمانی از ADHD ناشی می شوند:
دوپامین یک نوع ماده شیمیایی است که به طور طبیعی در سلول های عصبی  انسان ها ترشح می شود و از جمله وظایف ان ایجاد احساس لذت و ارامش است. براساس اطلاعات به دست  امده این احتمال وجود دارد که به دلایل ارثی بعضی از افراد دجار کمبود دوپامین و یادگیرنده مربوط به ان باشند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱/٢٧

درتبیین های کلی اضطراب و هراس دیدگاه های مختلفی وجود دارد. در یک قطب مدافعان اضطراب به منزله یک پاسخ قرار دارند که اضطراب را واکنشی نسبت به یک خطر ، ناراحتی یا تهدیدی برونی که تعادل درونی را به مخاطره می اندازد تلقی می کنند و در قطب دیگر نظریه پردازانی قرار می گیرند که اضطراب را یک داده سرشتی می دانند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱/٢٧


موثرترین رویکرد برای درمان کودکانی که مهارت های اجتماعی نامناسب دارند، درمان گروهی است که به افراد مبتلا به     اجازه می دهد ضعف هایشان را درک کنند و سپس بیاموزند که مهارت هایی را که به طور ضعیف رشد کرده اند، در یک گروه کوچک سالم و حمایت کننده با دیگر افرادی که مشکلات مشابه دارند، تمرین کنند. نمونه های زیادی از اموزش رفتاری - شناختی  را می توان برای یک کودک دارای     به  کار برد، اما اموزش به کودکان برای اینکه مهارت های درون شخصی حل مسئله را بهتر در خود جا بیندازد ، معمولا در برنامه های گروهی کارایی بهتری دارد.
در کنار گروه درمانی ، اموزش گروهی هم یکی از شیوه های موثر برای نوجوانان مبتلا به     در درک و قبول این اختلال است و همچنین گروه می تواند منبع حمایتی مناسبی برای اعضا» اش باشد. این گروه ها به طور معمول متشکل از 20 تا 30 نوجوان که از نظر سنی تقریبا مشابه هستند به مدت یک روز در هفته بین 1 تا 3 ساعت مناسب است. نوجوانان مبتلابه     در گروه می توانند مهارت ها وارتباطات اجتماعی خود را بهبود بخشند، به عزت نفس خود کمک کنند و بدون ترس در جمع صحبت کرده و خودافشاگری کنند، به تدریج یکی از اعضا» گروه نیز می تواند رهبری گروه را برعهده بگیرد.  در پژوهشی که تاثیر گروه های اموزشی بر مهارت اجتماعی کودکان     بررسی شد انها بر فعالیت هایی چون هنر، بازی ، اشپزی و .... متمرکز شده و به مدت 10 جلسه تحت اموزش قرار گرفتند . نتایج نشان داد که وضعیت انان در مهارت های اجتماعی پس از اموزش گروهی به طور معناداری تغییر کرد و نسبت به وضع اولیه بهبود یافت و مساوی کودکان غیر مبتلابه شد. 

 


بازی درمانی 
یکی دیگر از شیوه هایی که میتواند به کودکان مبتلا به یاری رساند ، استفاده از بازی برای امر تشخیص و همچنین درمان است. بازی می تواند بصورت فردی یا گروهی انجام شود که با مداخله مربی یا بدون آن باشد در کنار این اتاق باید اتاقی به منظور    یا محروم سازی نیز وجود داشته باشد.

 

کتاب درمانی 
بعضی ها روش کتاب خوانی و یا استفاده از کتاب در درمان را جز» تکنیک های رفتاری به حساب می اورند. به هرحال در این روش می توان با استفاده از خواندن و ایفای نقش توسط کودکان و بررسی احساسات قهرمانان داستان، توسط کودک مبتلا به، در کاهش نشانه ها و افزایش اگاهی انان نسبت به احساساتشان، مفید باشد. 

 

 

تاثیر حرکت های ریتمیک و  موسیقیایی دردرمان 
حرکت های ریتمیک و موسیقیایی به دلیل برخورد اری از نظم، وزن ، هارمونی و ملودی می تواند بر مهارت های ادراکی و مشکلات توجه و تمرکز این کودکان تاثیر بگذارد. کیپارت معتقد است که حرکات ریتمیک به دلیل داشتن چهار ویژگی  : ریتم ، ملودی ، توالی و همزمانی از روش های موثر در  درمان کودکان مبتلا به است . تحقیقات نشان می دهند که تحریکات شنیداری ، توالی منظم محرک و پاسخ ، هماهنگی میان عناصر و اجزا» ان ، حاکم بودن نظم و هارمونی بر فضای بازی ها ، در امیختگی حرکت ها با محرک های حسی گوناگون و ضرورت ارائه به موقع پاسخ ها از سوی کودکان از جمله ویژگیهایی است که می تواند بر نقایص و اختلال این کودکان اثر بگذارد. 

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱/۱۱

 
تعامل بین کودک دارای    با والدینش موضوع بسیار مهمی است . مطالعه تعامل کودکان دارای    با والدینشان نشان می دهد که در روابط بین انها، فشار روانی ، روابط تحمیلی ، افسردگی ، محدودیت، ناکامی بالا و توانایی کمتری وجود دارد. همچنین مطالعه ای در باب تعامل والدین و فرزند    در ایران نشان داده است که این والدین بیشتر از والدین فرزندانی معمولی ، از شیوه های فرزند پروری خودکامه استفاده می کنند ، اعتماد به نفس کمتری دارند، از شیوه های تنبیهی بیشتری استفاده می کنند و روابط گرم کمتری با فرزندانشان دارند. البته روش والدین باعث بوجود امدن این اختلال در کودکان نمی شود و جهت تاثیر گذاری در این خانواده ها بیشتر از کودکان به سمت انهاست تا از والدین به سوی انها. گرچه والدین این اختلال را در فرزندانشان بوجود نمی اورد، اما نگرش انها نسبت به مشکل کودک می تواند در فرایند بهبود تاثیر بگذارد . به همین دلیل ، ضروری است تا به والدین در مورد اختلال فرزندشان ، اطلاعات مهمی اموزش داده شود. 
قبل از هرچیز ، والدین باید بدانند که علت ایجاد اختلال نیستند و اینکه بسیاری از مشکل های کودک قابل حل است .مطالعات متعدد نشان داده است که اموزش والدین یکی از اجزا» مهم درمان به حساب می اید به نحوی که اناستاپولوس و همکارانش در سال 1999 اظهار میکنند که مهمترین روش درمانی برای این کودکان ، در کنار دارو درمانی ، اموزش والدین است. 

 براین اساس باید اطلاعاتی پیرامون این اختلال به والدین شده داده شود تا والدین ، این مشکل را به حساب تمرد یا سرکشی فرزند خود نگذارند و ان را به صورت یک مشکل یا حتی معلولیت بپذیرند. 
گرچه این کودکان معلولیت قابل مشاهده ای ندارند اما به هرحال در کنترل تکانه ها، سازماندهی و .... دچار ضعف هستند و گاه به این علت سرزنش و تنبیه می شوند که باید با اموزش مناسب ، روش های این چنینی تغییر کند. 
اینکه متخصص به چه ترتیبی به کودک ( نوجوان ) و خانواده اش درباره تشخیص اختلال    و مشکلات مربوط به ان توضیح دهد حائز اهمیت است و اینکه متخصص چگونه خانواده را درگیر فرایند درمان کند و به انها دربازه    اموزش دهد، کارپیچیده ای است. کودکان و خانواده شان واکنش های مختلفی درباره این مسئله از خوشان می دهند مثل نگرانی ، احساس انزوا ، غمگینی ، متفاوت بودن، احساس گناه ، انکار و .... یا ترکیب چند نوع از انها. بچه ها احتیاج دارند که احساس استقلال کنند( به خصوص نوجوانان مبتلا به    ) و برای خود خاص باشند، بدون هیچ دردسر و مشکلی در حالی که این تشخیص ، ارزوهای انها را برباد می دهد و خیلی سخته که ان را بپذیرند و پذیرش ان باعث صدمه دیدن اعتماد به نفس شان می شود. متخصص باید اجازه بدهد انها احساسات خود را درباره این موضوع بیرون بریزند و به تدریج وارد پروسه درمان بشوند. مرحله بعدی اموزش انان درباره مشخصات و مسائل مربوط به    است. باید توجه کرد که پذیرش عاطفی و هیجانی این مسئله احتیاج به زمان دارد و بهتر است ابتدا والدین وارد این مرحله از اموزش شوند و سپس کودک ( یا نوجوان ) در مورد اختلال مسائل و مشکلات ان ، اموزش ببیند . نگارنده معتقد است در بحث اموزش والدین چندین مسئله می تواند مورد توجه قرار گیرد : 
1-  اگاه کردن : ارائه اطلاعاتی پیرامون این اختلال به والدین ( نشانه شناسی ، سبب شناسی  به صورت ساده و در جزوه ها یا کتاب های اماده و مناسب برای افراد غیر متخصص ) .
2-  مداخله کردن : از بین بردن احساس گناه و سایر مشکلاتی که برای والدین به واسطه این کودکان بودجود امده و تنظیم تعادل خانواده. 
3-  بهبود در ارتباط والدین و کودک براساس دو مولفه قبلی . 
4-  استفاده از والدین به عنوان درمانگری در خانه برای کنترل و تنظیم رفتارهای کودک و در نتیجه بهبودی کودک مبتلا به .  
به این منظور مواردی که در درمان های رفتاری ، شناختی و. ..... سایر درمان هایی که در زیر به ان پرداخته شده است ، والدین میتوانند بهره بگیرند. 
کودکان مبتلا به این اختلال ، معمولا قبل از مدرسه کمتر شناسایی می شوند و بیشتر وقتی که به محیط آموزشی - اجتماعی مدرسه پای می گذارند، مورد توجه و شناسایی قرار می گیرند. معلمان می توانند با توجه به ویژگی های این کودکان انها را شناسایی کنند، ولی نباید دست به تشخیص بزنند بلکه باید انها را برای ارزیابی دقیق و جامع به روانشناس یا روانپزشک معرفی کنند. معلم می تواند رفتار های کودک را در هنگامی که او در کلاس درس یا حیاط مدرسه است مشاهده کند، نکته هایی را یادداشت کند و انها رابرای روانشناس یا روانپزشک کودک بفرستد. به طور کلی دانش اموزان با اختلال نارسایی توجه/ فزون جنبشی ، در کلاس درس این ویژگی ها را نشان می دهند: بدون فکر عمل می کنند ، بی ثبات هستند، حواسشان خیلی زود پرت می شود ، به سئوال بدون فکر جواب می دهند، از نظر رشدی نابالغ هستند، معمولا در یک یا چند درس مشکل دارند واغلب پرخاشگر هستند. 

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱/٢٦

ابتدا لازم به ذکر است که اختلال نارسایی توجه/ فزون جنبشی را نمی توان بطور کامل علاج کرد و کودک را از مشکل هایی که با ان دست به گریبان است رها ساخت. این اختلال به علت وجود نشانه های شدید و ازار دهنده بی شماری که دارد، باید در فرایندی طولانی ، به طور پیگیر و پایدار مورد مدیریت قرار بگیرد. منظور از مدیریت اختلال ان است که با استفاده از بهترین روش های ممکن و با توجه به شرایط و وضعیت کودک، به او کمک شود. در این مقاله نیز اگر به جمله درمان اشاره می شود به معنای درمان قطعی نخواهد بود. همچنین باید گفت در کنار دیدگاه های درمانی  که به لحاظ اهمیت بیشتر در زیر بدان پرداخته شده روش های کمک درمانی برای کودکان متبلا به وجود دارد مانند طب سوزنی ، درمان با رایحه ها، درمان طبیعی ، درمان از طریق ماساژ ماهیچه ها و بافت ها، رنگ درمانی ، طب گیاهی ، هومیوپاتی ، درمان بازتابی که بعضا مورد استفاده قرار می گیرد.

عمدتا سه نوع دارو برای درمان کودکان مبتلا به    مورد استفاده قرار می گیرد: محرک ها ، ارام بخش ها ، ضد افسردگی ها. برای چندین سال پزشکان فکر می کردند که داروهای ضد تشنج که معمولا برای بیماری صرع به کار برده می شود ، برای کودکان مبتلا به    نیز موثر است، اما اثر ارام بخش هایی نظیر تیوریدازین و ملاریل نیز استفاده می شود که برای کنترل بی قراری و پرخاشگری گاهی مفید است. معمولا اگر محرک های یاد شده، موثر واقع نشوند یا اثرات جانبی بر فرد داشته باشند از داروهای ضد افسردگی استفاده می شود که شایع ترین انها ایمی پرامین هستند. البته این داروها نیز مثل ارام بخش ها به اندازه محرک ها موثر نیستند . مشکلی که در دارو درمانی رخ می دهد این است که ممکن است بیش از هر عملی شخصی ، دارو به عنوان تنها دلیل تغییرات رفتاری کودک پنداشته شود. در نتیجه ممکن  است کودک هیچ احساس مسئولیتی نسبت به رفتارش نکند و صرفا بهبود رفتاری را به دارو نسبت دهد. 
این دارو ها ممکن است عوارض کوتاه مدت چندی را ایجاد کنند همانند کاهش اشتها و کاهش وزن ( که در چند هفته اول از بین می رود) ، شکم درد و سردرد ( که در چند هفته اول از بین می رود) ، کاهش بینایی ( به ندرت باقی می ماند) ، تغییرات  گذرا در شخصیت ، افسردگی و تغییرات خلق ، تیک ، خارش پوست و کم خوابی. از عوارض بلند مدت می توان اعتیاد به ان را ذکر کرد و در بچه های اسمی ممکن است سبب صدای خفیف در ریه بشود. در مواردی که مقدار مصرف دارو بسیار زیاد باشد، حتی می تواند به اسیب دیدگی بافت های عصبی مغز منجر شود. 

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱/٢٦


هرچند شروع حدود سه سالگی است اما معمولا تشخیص ان متکی به زمانی است که بچه وارد مدرسه ابتدایی شده و تحت اموزش رسمی الگوهای رفتاری ساخت یافته قرار گرفته است. بدین سبب معلمین معمولا اولین منبع تشخیص اختلال   در بچه های مدرسه ای هستند، هرچند به نظر می رسد عواملی چون حجم کلاس و نژاد دانش اموزان نیز ادراک معلمین را در تشخیص گذاری این کودکان تحت تاثیر قرار می دهد. در ایران نیز پژوهش های انجام شده حاکی از شیوع بالای این اختلال است وپسران را بین 2 تا 3 برابر بیش از دختران براورد می کند. 
با اینکه عوام سببی بسیار متنوعی برای مطرح شده است ، نمی توان هیچ عامل واحدی را علت بروز این اختلال دانست. امروزه درباره عواملی که موجب  می شوند تنها فرضیاتی مطرح است. با توجه به پژوهش های انجام شده می توان گفت از نقطه نظر ژنتیکی نوعی امادگی ارثی برای این اختلال وجود دارد. بستگان درجه اول 5 تا 6 برابر دچار هستند. همچنین مطالعات بر روی دوقلوها نشان دهنده صحت این امر است. همچنین از نظر عصب شناختی، فرضیه نقص در عملکرد دستگاه عصبی چندین دهه است که توسط پژوهشگران ارائه شده و این اعتقاد وجود دارد که نقص کار دستگاه عصبی موجب تحرک بیش از حد می شود.
شواهد حاکی از علائم مربوط به اسیب های وارد به لوب فرونتال در کودکان است و یا کاهش جریان خون مغز و میزان متابولیسم در این نواحی . لوب های پیشانی مکانیسم مهاری خود را در این کودکان روی ساختمان های پائین تر به خوبی اعمال نمی کند و این امر موجب مهار گسیختگی می شود. عوامل محیطی و اکتسابی پر تحرکی با برخی مشکلات هنگام زایمان و بعد از ان در ارتباط است. طبق تحقیقات انجام شده، ضربه های وارده به سر ، کمبود اکسیژن هنگام تولد، تولد زودرس و میزان وزن با پرتحرکی در ارتباط هستند. عوامل روانی اجتماعی مانند حوادث استرس امیز روانی، اختلال در تعامل خانواده و سایر عوامل اضطراب اور در شروع یا دوام اختلال بیش فعالی ، نقص توجه نقش دارند.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/۱۳


این تکنیک براساس انعکاس رفتار کودک است. باید احساسات کودک را طوری شناسایی کرد و آن را به کودک منتقل کرد که کودک نسبت به اعمال و رفتار خود آگاه شود.
کاربرد:


محیط بازی درمانی:

محیط بازی باید ثابت باشد و در واقع شامل یک محدودة بسته که عمدتاً یک اتاق مخصوص است که از لحاظ روشنایی و دما در جای مناسبی از ساختمان قرار داشته باشد. بچه ها باید در محدودة اتاق بازی کنند و هیچیک از اسباب بازیها را نباید از اتاق خارج کنند.

برای هر جلسه درمان یکسری اسباب بازی از قبل تهیه می شود و در نظر گرفته می شود که عمدتاً شامل نوزاد عروسکی، بطری شیر نوزاد، مداد رنگی، سربازان عروسکی، تفنگ عروسکی، تعدادی عروسکهای کاغذی که بیانگر اعضای خانواده باشد، خانه عروسکی، خمیرهای بازی و توپ است که در اختیار بچه ها قرار داده می شود و می گوییم: ((هر بازی که دوست داری انجام بده)).
اصول بازی درمانی:

ترغیب نمی کنیم: برای مثال نمی گوییم (( اطمینان دارم که تو اینکار را انجام می دهی)).

حمایت نمی کنیم: برای مثال نمی گوییم ((من به تو کمک خواهم کرد تا تو این کار را انجام دهی)).

فشار وارد نمی کنیم: برای مثال نمی گوییم ((سعی کن مثل دیگران اینکار را انجام دهی)).

در اتاق بازی بچه آزاد است تا هر کاری که خواست انجام بدهد و هر بازی که انتخاب کرد بکند. اولین مکالمه از سوی بچه شروع می شود و درمانگر، گفتار بچه را عیناً فقط با تغییر ضمائر و افعال به خودش برمی گرداند.

اگر مکالماتی بین مربی و کودک در اتاق بازی انجام می شود نباید جلوتر از احساس کودک باشد چون این دخالت در تبیین احساس درونی کودک است مثلاً کودک می گوید من در اینجا از انجام هیچ کاری نمی ترسم و هر کاری که می خواهم انجام می دهم. مربی برمی گردد و به کودک می گوید تو اینجا از انجام هیچ کاری نمی ترسی و هر کاری که دوست داری انجام می دهی (ولی در بیرون، مقررات به تو اجازه چنین کاری نمی دهند). این جمله واپسین در واقع دخالت در تبیین احساسات کودک است و نباید در اتاق بازی درمانی گفته شود.

در مواقعی هم درمانگر نباید سکوت کند؛ برای مثال زمانی که کودک در شخصیت خود شک ایجاد کرد و سؤالی برایش ایجاد شد برای مثال پسری در حالیکه با اسباب بازیهای دخترانه بازی می کند می گوید: من دوست داشتم که دختر باشم. در چنین لحظه ای مربی باید شخصیت و هویت بچه را برایش قطعی کند و بگوید تو دوست داشتی دختر باشی در حالیکه یک پسری.

حالا ممکن است کودک در محیط بازی کاری انجام بدهد که عملی تخریبی و غلط باشد. اصولاً بچه ها در چنین شرایطی به صورت مربی یا درمانگر نگاه می کنند. جمله ای که درمانگر باید بگوید این است که تو فکر می کردی که من برای اینکار تو را سرزنش کنم، مگر نه؟ مددجو می فهمد که شما در اینجا این کار را انجام نمی دهید و اصولاً یک پوزخندی تحویل شما می دهد و به کارش در آن زمان ادامه می دهد و شما نباید در آن مقطع مانع او شوید.
بازی درمانی انفرادی:

به علت داخل نشدن عناصر انتقاد و تشویق در محیط درمان، درمان فردی به مراتب آسانتر و کاراتر از درمان گروهی است.
بازی درمانی گروهی:

در بازی درمانی گروهی ترجیحاً دختر و پسر را از هم جدا می کنند. در ضمن اصل بازتاب احساسات و نقطه نظرهای کودک با دقت بیشتری باید حفظ شود تا کودک احساس نکند با سایر بچه های گروه مقایسه می شود؛ چه لفظ تحسین و چه لفظ انتقاد چنین احساسی را ایجاد می کند. برای مثال اگر کودکی کار مثبتی انجام داد نباید از کلمات ((آن می داند چه کاری انجام بدهد)) استفاده کرد و اگر کودکی بی هدف به گذراندن وقت خود مشغول بود نباید گفت ((تو مثل اینکه نمی دانی چه کار بکنی؟)). درمانگر باید احتیاط کافی بکار ببرد تا مبادا تمرکز واکنشهایی بر روی یک کودک به بهای بی توجهی به کودکان دیگر تمام شود. درمانگر باید کوشش کند تا عقب ترین کودک عضو گروه وارد جرگة ارتباط شود؛ حتی اگر آن فقط یک لبخند دوستانه باشد.

بازی درمانی گروهی از لحاظ اینکه حضور کودکان دیگر در اتاق، تنشهای درونی کودک را کاهش می دهد و نسبت به درمانگر واکنش طبیعی تر خواهد داشت و بطورکلی دامنة گسترش ارتباط بین درمانگر و کودک را افزایش می دهد مفید است.
چگونه کودک را وارد اتاق بازی کنیم؟

برخوردهای کودکان در اتاق بازی از دامنة ترس همراه با اشک ریختن و حالاتی شبیه هیستریک شروع می شود تا فعالیتهای گستاخانه اکتشافی در اولین جلسه که حاکی از صمیمیت است.

ارتباط با کودک را از طریق سلام و احوالپرسی شروع می کنیم. ما به کودک می گوییم ((آن عروسکی که روی میزه دوست داری؟)) در اینجا اکثر بچه ها با خنده جواب مثبت می دهند و وارد اتاق بازی می شوند ولی تعدادی از بچه ها ممکن است برخورد دیگری داشته باشند برای مثال می گریزند یا می گویند نه!

احتمال چنین امری هست. احتمال فراوان وجود دارد که کودک در پاسخ به سلام یک درمانگر پشت خود را به او بکند؛ در چنین شرایطی اصلاً نباید از زور استفاده کرد. حتی نباید جملاتی مثل این که ((ای وای چه اسباب بازیهای قشنگی، آنجا پر از عروسک و ماشینه. تو که آنها را دوست داری، مگر نه؟)) را گفت؛ زیرا با این سؤال آخر در واقع شما مسؤلیت تصمیم گیری داشتید نه کودک.

در چنین شرایطی درمانگر باید از خطاب سوم شخص استفاده کند و بگوید: ((بچه های زیادی اینجا می آیند و از اتاق ما خوششان می آید)). اگر کودک باز قیافه ای منفی گرفت و علاقه ای به اتاق بازی نداشت، درمانگر باید بگوید ((تو از این عصبانی هستی که تو را اینجا آورده اند))، ((تو دوست نداری کسی با تو اینجوری رفتار کند)) یا بگوید ((مثل اینکه تو دوست نداری با من صحبت کنی چون تو من را نمی شناسی؟)). بین این سؤالات پرسشی کمی هم توقف می کنیم تا کودک احساسات خود را نمایان کند. ((تو می خواهی برگردی خانه (کلاس)، بهرحال اتاق بازی آنجاست))، ((می خواهی قبل از اینکه به خانه برگردی (یا به کلاس برگردی) یکسری به آنجا بزنی؟)). اگر باز هم مثمر ثمر نشد می گوییم قبل از اینکه به خانه برگردی باید در دفتر منتظر باشی، حالا خودت انتخاب کن! می خواهی در دفتر باشی یا در اتاق بازی؟ اگر باز هم نتیجه نداد هرگز از زور استفاده نمی کنیم و روی به گروه درمانی می آوریم تا از تنشهای بچه کاسته شود. بعد از وارد شدن در اتاق بازی کودک را کاملاً در انتخاب بازی آزاد می گذاریم و هرگز کارهای انجام شده توسط کودک را تحسین نمی کنیم چون این عمل از سوی کودک به عنوان مراقبت تلقی می شود و بعدها جملاتی شبیه اینکه معلم مواظبمان هست را بیان می کنند.
گزارش یک نمونة عملی:

جیمز کودکی است پنج ساله که توسط درمانگرش اینگونه توصیف می شود:

او کودکی است سرگردان، جیغ جیغو، فردی که به اصطلاح قدرت تشخیص و شناسایی اش صفر است و گفتار هم ندارد.

در درجه اول این کودک در ورود به اتاق بازی واکنشهای منفی نشان می دهد و به هر طریق ارتباطی ممکن وارد اتاق بازی می شود.

در مرحله اول این کودک اسباب بازیها را برداشته و به کف اتاق پرت می کند و یک نیم نگاهی به درمانگر می کند. خانوادة عروسکی را بهم می ریزد، ماشینها را با سر و صدای تمام به هم می کوبد، فریاد می زند و خلاصه هر آنچه به دست می گیرد به وسط اتاق پرت می کند.

در جلسه دوم دوباره اسباب بازیها را برمی دارد و به وسط اتاق پرتاب می کند، ماشینها را روی زمین هل می دهد و واگنها را جابجا می کند، گهگاهی صدای خنده و گاهی هم صدای ناله از خودش تولید می کند در چنین شرایطی به محض خنده کودک درمانگر می گوید ((جیمی اینکار را دوست داره)) یا ((جیمی فکر می کنه این کار جالبه)) و در هنگام ناله کودک درمانگر می گوید ((جیمی این کار را دوست نداره، جیمی ناراحت شده)).

در جلسه سوم جیمی فعالیتهایش را معطوف این کار می کند. این بار درمانگر به محضی که کودک اسباب بازی از زمین برمی دارد، اسم آنرا می گوید. در مراحل بعدی کودک از این کار خوشش می آید به دفعات این کار را انجام می دهد و منتظر می ماند که درمانگر نام آن وسیله را بگوید. درمانگر در ضمن باید حالات کودک را بیان کند. برای مثال جیمی داره واگن را هل می ده. جیمی داره تیراندازی می کنه.

در جلسات بعدی، درمانگر به همان ترتیب عمل می کند؛ منتها این بار جیمی منتظر شنیدن نام وسیله ها می ماند و در صورت توانایی خودش هم با درمانگر تکرار می کند. بعد از گذشتن چند جلسه جیمی دارای گفتار دو کلمه ای است. او وقتی وارد اتاق بازی می شود سلام می کند و به آرامی به سمت اسباب بازیها می رود و شروع به بازی می کند و هر وقت اسباب بازی از زمین بر می دارد به صورت مربی نگاه می کند و نام آنرا می گوید رفتار پرخاشی او بسیار کم شده است و می توان گفت در بسیاری از موارد قطع شده است و هر روز به ذخیرة واژگانی او افزوده می شود و در واقع کار درمانی ما مناسب پایه ریزی و انجام شده است.

نویسنده: بابک ایرانی - ۱۳٩٢/۱/۱٢

در کودکان دو تا شش سال، تصورات با سرعت بسیار زیادی رشد می کنند. با آن‌ که این تصورات بیشتر اوقات درباره اتفاقات خوب رخ می‌دهند، ممکن است همین تصورات، کودکان را از بسیاری رخدادها عصبی کنند یا سبب بروز ترس در آنها شوند زیرا روند فکری و ذهنی کودکان در این سنین، بسیار پیچیده و اثرپذیر است.

آنها درخلوت با خود می‌اندیشند: « اگه هیولایی در اتاق دختری بود که دیشب مامان داستانش را تعریف می‌کرد، پس ممکن است در اتاق من هم هیولا باشه! »
یا اگر یکی از خواهران یا برادرانش از تاریکی بترسد احتمالا دلیل خوبی است که او هم تصمیم بگیرد بترسد!


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٢/۱/٥

در میان مسائل تربیتی مهمی که خانواده ها را درگیر می‌کند تیک های عصبی کودکان بیشترین شکایات والدین را به خود اختصاص می‌دهد.

تیک عصبی به معنای انقباضات عضلانی سریع و تکراری و غیر ارادی است.

بسیاری از تیک های عصبی در کودکان طبیعی است

حسین خوشخور روانشناس بالینی گفت: یکی از مسائلی که در بین کودکان بسیار شایع است تیک های عصبی است.

وی با اشاره به اینکه از میان مسائل متفاوتی که خانواده ها را در مورد کودکان درگیر می‌کند مانند اختلالات خواب، لجبازی و شب ادراری، تیک های عصبی ،بخش عمده ای از شکایات والدین را تشکیل می‌دهد، بیان داشت: بسیاری از تیک های عصبی در مسیر رشد، تربیت، و پرورش کودک طبیعی است و این والدین هستند که با ناآگاهی و اتخاذ شیوه های نادرست به این مسئله دامن می‌زنند.

وی اظهار داشت: بسیاری از والدین که فرزندان آن ها دچار تیک های عصبی هستند با آن چه که در ذهن خود دارند و یا با مشورت بزرگترها یا مشاهده شیوه های تربیتی دیگران می‌آموزند، سعی می‌کنند راه حلی یابند در حالی که مهارت های فرزند پروری دارای ابعاد مختلف است و نیاز به توجه بیشتری دارد.

نحوه مواجه با تیک های عصبی در ادامه آن نقش مهمی دارد

محمد رضا نیک پناه روانشناس گفت: نحوه مواجه با تیک های عصبی در قطع و ادامه آن نقش مهم و غیر قابل انکاری دارد.

وی با بیان اینکه بسیاری از تیک های عصبی در میان کودکان بر اثر استرس شدید به وجود می‌آید افزود: تیک های گذرا در کودکان بسیار شایع است و 20 تا 25 درصد کودکان ممکن است یک دوره تیک عصبی گذرا را تجربه کنند که علایم آن خود به خود رفع شده و مدت آن کمتر از یک سال است.

این روانشناس بالینی گفت: یک تا دو درصد کودکان ممکن است به تیک های مزمن دچار شوند که بیش از یک سال طول می‌کشد.

وی خاطرنشان کرد: تیک های صوتی کودکان بیشتر شامل تکرار واژه های آخر صحبت طرف مقابل و تکرار عبارت خارج از موضوع است که می‌توان به صورت ارادی آن را کاهش داد

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱٢/٤

از آنجایی که دارو و درمانی برای کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی به تنهایی پاسخگو نیست، والدین بهتر است روش های تربیتی و برخورد مناسب با این کودکان را فرا بگیرند اما به راستی چگونه باید با این کودکان برخورد کرد؟ روش های تربیتی مناسب این کودکان کدام هستند؟


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/٢٦


نوجوانی دوره ای است که در آن دانش آموز بیش از هر زمان دیگر نیاز به راهنمایی و مشاوره دارد. نوجوان ضمن مشورت با اولیا و مربیان، دست کم باید بداند که چگونه خود را بهتر بشناسد و از برخوردهای زیان بخش در محیط خانه و مدرسه پرهیز کند.

«چهارراه نوجوانی» روایتگر تجربه های اولیا ومربیانی است که به ندرت فرصت می یابند فنونی را که طی سال ها در خویش درونی ساخته اند، بررسی کرده، به روشنی درباره آن سخن بگویند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٧/٢٦


در بررسی علل خودکشی باید بین عوامل زمینه ساز موقت یا عاجل و عوامل مستعد کننده یا زمینه ساز پایدار و دایمی وجه تمایزی قایل شد. به عنوان مثال ، عواملی نظیر شکست در تحصیل ، اختلاف حاد با والیدن، از دست دادن والدین ، طرد شدن توسط یا روانی بودن همگی عواملی هستند که ممکن است موقتا اقدام به خودکشی را تسریع کنند. اما تعدادی از نوجوانان به دلیل یاس و ناامیدی نسبت به اینده و شکست های پی درپی دست به خودکشی می زنند . برخی از این نوجوانان، از هوش بالایی برخوردارند، ولی در زندگی کناره گیر و منزوی هستند. ان ها به دلیل انتظارات بالای والدین ، شخصیتی کمال طلب دارند و نتوانسته اند در درازمدت به معیار های مورد نظر دست یابند. عده ای دیگر از نوجوانان تمایلات ضد اجتماعی دارند و یاس و ناامیدی خودرا در رفتارهای مخربی چون دزدی ، زد وخورد با اطرافیان، زورگویی، مصرف موادمخدر و مخاطره جویی نشان می دهند.
در سوابق زندگی نوجوانانی که دست به خودکشی می زنند، نکات مشترکی مشاهده می شود. غالبا در خانواده های ان ها اختلاف های متعدد ، مشکلات عاطفی، جدایی، فقدان صمیمیت به چشم می خورد. اینگونه روابط باعث تضعیف خودپنداره نوجوان گردیده و زمینه را برای اقدام به خودکشی هموار می سازد.  علیرغم اینکه نمی توان از قبل پیش بینی کردکه کدام نوجوان ممکن است اقدام به خودکشی کند، پاره ای از علایم هشداردهنده درجدول زیر ارایه شده است. گاهی بین مردم این باور شایع است کسانی که جدا قصد خودکشی دارند، از قبل در این باره صحبتی نمی کنند . بررسی ها نشان می دهدکه اکثریت افرادی که نهایتا به چنین اقدامی دست می  زنند، قبلا درباره تصمیم خود مطالبی عنوان کرده اند. به همین دلیل هرنوع تهدید به خودکشی را باید جدی تلقی کرد.
جدول علایم هشدار دهنده خودکشی در نوجوانان:
احساس غمگینی ، نومیدی و بی تفاوتی نسبت به امور.
خستگی شدید، کمبود انرژی ، بی حوصلگی .
بی میلی به روابط اجتماعی، دوری گزیدن از دوستان.
سریعا احساس ناکامی کردن.
حالت های حاد هیجانی ، گریه ها یا خنده های شدید، تخلیه ناگهانی انرژی .
 ناتوانی  در تمرکز ، حواس پرتی .
افت نمره های درسی ، غیبت از مدرسه ،مشکلات انضباطی.
بی توجهی به ظاهر شخصی.
تغییر در نوع خواب ، بی خوابی یا خواب الودگی شدید.
 تغییر اشتها ، خوردن بیشتر یا کمتر از حد معمول .
شکایت های جسمانی ، دل درد، کمردرد ، سردرد.
کوشش جهت منظم کردن امور شخصی ، حل و فصل مشکلات ارتباطی ، بخشش بی دلیل اشیای ارزشمند به دیگران .  نشانه های کلامی ، خداحافظی کردن  از اعضای خانواده و  دوستان ، اشاره های مستقیم یا غیر مستقیم به خودکشی  ( من دیگر از وجود مشکلات احساس  نگرانی  نخواهم  کرد، ارزو می کردم  ای کاش مرده بودم ، من به این فکر هستم که مردن چیست.)

محیط فرهنگی:
شامل جنبه های مختلف فرهنگی هر اجتماع شامل اداب و رسوم، اعتقادات و سنت ها است که اموزش این ارزش ها در اموزش و پرورش ان اجتماع نمود می یابد. از یک سو اموزش و پرورش در بالابردن سطح فکر و شعور افراد کاملا موثر است و از سوی دیگر، نیروی انسانی که به امر تعلیم و تربیت می پردازند به عنوان نیرویی موثر در بالابردن سطح اگاهی و توجه به نیاز دانش اموز مطرح می شوند، نوجوانی که با والدین سرناسازگاری دارد و پرخاشگر است. باید با یک الگوی مناسب دیگر که همان معلم است برخورد کند تا بتواند از او الگو برداری کند. در نوجوانی، پس از والدین معلم به عنوان یک الگوی مناسب که راه حل ها را در پیش پای او می گذارد، ظاهر می شود و نوجوان با راهکارهای تربیتی او مواجه می شود. اما در عین حال ، تعلیمات اجباری مدارس و حتی وجود معلمان دلسوز نیز در مواردی نمی تواند در عدم ارتکاب به بزه در این نوجوانان موثر باشد.
محیط اقتصادی :
وجود فاصله طبقاتی در بین افراد یک جامعه و تورم و بیکاری حاصل از تورم و عدم در امد کافی والدین می تواند یکی از عوامل ارتکاب بزه، در نوجوان باشد در صورتی که در خانواده ای فقر بیداد می کند و نوجوان با عدم ارضا نیازهای مادی مواجه می شود به دنبال راهی برای جبران کمبودهای خود بر می اید و سرقت و دزدی را مرتکب می شود.
محیط طبیعی:
محیط طبیعی نیز در ارتکاب نوجوان به جرم موثر است. مهاجرت و مناطقی که نوجوان دران قراردارد اعم از مناطق کوهستانی ، گرمسیری، رطوبتی ، شهری و روستایی نیز می تواند در ارتکاب بزهکاری نوجوانان دخیل باشند. به طوری که می دانیم فرهنگ و اداب و رسوم در این مناطق، متفاوت از یکدیگر است و همین امر در بعضی مواقع، سبب می شود تا اعمال بزهکارانه تفاوت داشته باشند و هر عمل خلاف قانونی با توجه به فرهنگ ان منطقه و شرایط حاکم بران ، به صورت دیگری معنا شود.
پیشگیری و درمان:
از انجا که بزهکاری ریشه در کودکی فرد داردباید به والدین و سیستم اموزشی کمک کرد تا شیوه های فرزند پروری و تربیت کارامدتری داشته باشند و جوامع را ملزم به سامان دهی شرایط اقتصادی و اجتماعی لازم برای رشد افراد ان اجتماع نمود. اگر نوجوانان در محله هایی که اعمال به راحتی دران صورت می گیرد و محیط خانوادگی تحت تاثیر شرایط نامناسب اقتصادی و فرهنگی باقی بماند ، درمان بر روی این نوجوان موثر نمی باشد. از سوی دیگر عوامل تشدید کننده در صورت اصلاح می تواند به عوامل بازدارنده تغییر یابد.به همین جهت باید اقدامات اصلاحی در خانواده ، اجتماع و حتی خود فرد بزهکار صورت پذیرد و تیم درمانی این افراد که از روانشناس ، مددکار اجتماعی و متخصصین و .... تشکیل شده ، با مشارکت یکدیگر در این زمینه ، راهکارهای درمانی را پیشنهاد می کند تا انجام این اعمال در سطح وسیعی کاهش یابد.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/٢٦

کسانی که بی اشتهایی روانی دارند غذا خوردن خود را با محدود کردن ان کنترل می کنند. اکثر کسانی که پراشتهایی روانی دارند ، قادر به انجام اینکار نیستند  . پراشتهایی روانی نوعی اختلال در خوردن است که در ان افراد یک الگوی زیاده خوری پاکسازی را شدیدا دنبال می کنند . فرد پراشتها ابتدا پرخوری  می کند و سپس خود را وادار به استفراغ می کند، یا از ملین استفاده می کند.
اغلب کسانی که این شیوه  را در پیش می گیرند زنانی هستند که اواخر دوره نوجوانی یا اوایل بیست سالگی به سر می برند. اکثر افراد پراشتها مانند کسانی که  بی اشتهایی روانی دارند، مجذوب غذا هستند و ترس زیادی از اضافه وزن سنگینی دارند و افسرده اند.
برخلاف بی اشتهایی روانی ، فرایند زیاده خوری ، پاکسازی پراشتهایی روانی در یک محدوده وزنی نرمال اتفاق می افتد و به همین دلیل گاه تشخیص ان مشکل است. هرچند اکثر  مردم معمولا اینکار را انجام می دهند ، اما کسی که به بیماری پراشتهایی روانی مبتلا باشد باید حداقل 2 بار در هفته و به مدت 3 ماه این کار را انجام دهد ، اکثرافراد پراشتها زمانی اضافه وزن داشته اند و حال طی یک دوره رژیم غذایی اینکار را انجام می دهند.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/٢٦




تراکم مشکلات خانوادگی و مشکلات اجتماعی از یک طرف، و فشارهای روحی و عاطفی دوران بلوغ از طرف دیگر در نوجوانان نوعی تشویش و نگرانی و عدم پایداری روانی ایجاد می‌نماید و اختلالاتی را در شخصیت آنها باعث می‌شود.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/٢٢



خسته و کلافه به نظر می رسید، آن قدر عصبی و ناراحت، که می شد فهمید روز سختی را گذرانده است. کم و بیش حدس می زدم دلیل ناراحتیش چیست ولی صبر کردم تا خودش شروع به صحبت کند. در حالی که کمی آرام تر شده بود گفت: دیوانه ام کردند، نمی دانم خودشان خسته نمی شوند از صبح تا شب یک لحظه هم آرام نمی نشیند حالا میگم کوچیکه عقلش نمی رسه و اذیت می کنه از بزرگه توقع ندارم.  پشت سر هم حرف می زد و گله می کرد از دست دو پسرش کلافه بود و به اصطلاح آمده بود قهر. بهشون گفتم تا......


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/۱٦


بسیاری از والدین علایمی از نقص توجه را در بچه ها قبل از سن مدرسه می بینند. برای مثال پسر هنری برخی از علایم بیش فعالی را در 3 سالگی نشان می داد و به نظر می رسید که او حتی علاقه اش را به جذاب ترین برنامه تلویزیون از دست می دهد. در موقع توپ بازی او بازی را قبل از رسیدن توپ به پایش ترک می کرد. همانند پسر هنری بچه ممکن است نتواند مدت زمان طولانی روی یک بازی تمرکز کند, اما به علت      ا ینکه بچه ها به نسبت های مختلف رشد می کنند و از لحاظ شخصیتی , سطح انرژی و مزاج متفاوت هستند
بهتر است نظر یک متخصص را در مورد تناسب این رفتارها با سن بچه بدانیم. در بسیاری از موارد معلم اولین نفری است که بیش فعالی بچه را تشخیص می دهد چرا که او با بسیاری از بچه ها کار می کند و با رفتار متعادل بچه ها در موقعیت ها و جلسات اموزشی اشنایی دارد.
متخصصانی که قادر به تشخیص هستند:
روان پزشک: تشخیص - تجویز دارو و در صورت نیاز فراهم کردن جلسات مشاوره یا اموزش .
روان شناس : تشخیص - مشاوره و اموزش .
متخصص کودکان یا پزشک خانواده: تشخیص - تجویز دارو.
متخصص مغز و اعصاب : تشخیص و دادن دارو.
مراحل تشخیص
اولین کاری که متخصص انجام می دهد جمع اوری اطلاعات می باشد. در این خصوص وی گزارش مدرسه و سایرین را بررسی میکند . او سعی می کند محیط خانه و کلاس فرد را از لحاظ تنش زا بودن بررسی کند . همچنین سایر عوامل دیگر مثل صرع های جزیی, مشکلات هیجانی, ضعف بینایی یا شنوایی ارزیابی می شود. پزشک باید مسائل تغذیه ای یا الرژی را که ممکن است بچه را بیش فعال نشان دهد را نیز مد نظر قرار می دهد. معلم باید براساس استانداردهای رفتاری , رفتار بچه را با همسالان وی مقایسه و گزارش کند. والدین نیز باید رفتار فرزندشان را در موقعیت های گوناگون توصیف کنند. از سوی دیگر بچه باید از نظر تطابق اجتماعی و بهداشت روان بررسی شود.
متخصصان به رفتارهای بچه ها در محیط های شلوغ و بی نظم مثل مهمانی ها و یا کارهایی مثل خواندن , حل مسایل ریاضی یا بازی کردن که نیازمند توجه هستند به خوبی دقت می کنند. رفتار در طی بازی  ازاد یا موقعیت هایی که نیازمند توجه کمتر است مهم می باشد. سپس اطلاعات جمع اوری شده کنار هم قرار می گیرند و با  معیارهای DSM تطبیق داده می شوند.
  رفتارها چند بار و در چه مواقعی ایجاد می شود؟
چه مدت است که این رفتارها را انجام می دهد؟
در چند سالگی این رفتارها شروع شده است؟
پاسخ به این سوال ها پزشک را در تعیین بیش فعالی , بی توجهی و تحریک پذیری فرد یاری می دهد.
مشکلات ناشی از ADHD عبارتند از :
ADHD و مواد مخدرADHD , و مشروبات الکلی ADHD , و سیگار ADHD , و جرایم جنسیADHD , و حوادث رانندگی ADHD , و مشکلات تحصیلی و....

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/۱۱/۱٠


به گونه ای غیر قابل درک یکی از سوالات والدین زمانی که فرزندشان مبتلاست این  است که چرا و چطور این اتفاق افتاد؟
متخصصان بهداشتی می گویند از انجایی که هیچ کس نمی داند علت دقیق اختلال نارسایی توجه / بیش فعالی چیست , لذا نمی توان به والدین کمک کرد تا با نگاهی به عقب دلابل احتمالی را بررسی کنند. احتمالات زیادی وجود دارد که ممکن است باعث ایجاد اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی شود. اما نکته مهم  این  است که والدین باید در پی یافتن راهی برای کمک صحیح به انها باشند.
یافته های زیادی وجود دارد براینکه اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی از محیط خانه منشا» نمی گیرد, بلکه در  عوامل بیولو ژیکی ریشه دارد. ارتباطی بین محیط خانه و اختلال نارسایی توجه / بیش فعالی وجود ندارد. همه بچه هایی که محیط زندگی انها ناپایدار است یا نقص عملکردی دارند, مبتلا به اختلال نارسایی توجه / بیش فعالی نمی باشند.
در طی دهه اخیر دانشمدان تئوری های احتمالی را در مورد علت اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی ارائه کرده اند. برخی از انها رد شده و برخی دیگر شمار زیادی از تحقیقات دیگر را دامن زده است.
یکی از این تئوری ها این بود که شکر تصفیه شده و افزودنیهای خوراکی مصنوعی , نگهدارنده های غذا , ممکن است بچه را بیش فعال یا بی توجه کند. در نتبجه والدین تشویق شدند تا دادن این گونه غذاها را به بچه ها متوقف کنند. در سال 1982 انجمن ملی بهداشت و ا ژانس فدرال تحقیقات زیست پزشکی نتیجه گرفتند که چنین رژیم های غذایی در مورد 5 درصد از بچه ها مصداق دارد که اغلب شامل بچه  های کوچکتر یا بچه هایی که  الرژی دارند می باشد.
اختلال نارسایی توجه / ببیش فعالی به واسطه عوامل زیر ایجاد نمی شود:
تماشای تلویزیون
الرژی های غذایی
شکر ا ضافه
محیط های نامساعد زندگی
مدارس ضعیف و سطح پایین
هربچه ای که مبتلا به اختلال نارسایی توجه / بیش فعالی می باشد بایستی از نظر ابتلا به سایر اختلالهای همراه مثل اضطراب و افسردگی بررسی شود.
تحقیقات نشان می دهد که  استفاده مادر از سیگار , الکل و سایر داروها در طی حاملگی ممکن است به کودک متولد نشده اسیب هایی وارد کند, این مواد می تواند برای رشد مغز جنین خطرناک باشند.
الکل و نیکوتین موجود در این مواد باعث اسیب هایی در ر شد  سلولهای عصبی می شود برای مثال در نشانگان جنین الکلی شرایطی ایجاد می شود که کودک دارای وزن کم , اسیب های هوشی و نقایص فیزیکی واضح می شود. بسیاری از این کودکان نیز ممکن است بر رشد و تکامل مغز تاثیر بگذارند.
بعضی سموم مثل سرب ممکن است منجر به اختلال نارسایی توجه / بیش فعالی شود.
این ماده در خاک , مواد رنگی و مواد نفتی اغشته به سرب وجود دارد, در برخی لوله های اب نیز دیده می شود. برخی مطالعات بیانگر این مساله است که بچه هایی که در معرض سرب هستند علایمی از اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی را نشان می دهند اما فقط موارد معدودی گزارش شده است. تحقیقات دیگر نشان داده اند که اختلال توجه ممکن است در اثر عوامل ژنتیکی باشد کودکانی که مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی هستند حداقل یکی از بستگان نزدیکشان دچار این عارضه بوده اند. حداقل 1و 3 دهم درصد همه پدرانی که اختلال نارسایی توجه بیش فعالی داشته اند فرزندان مبتلا دارند.
زمانی که پسر هنری به کودکستان وارد شد مشخص شد که وی مشکل در نشستن و تمرکز دارد . بعد از چنین حادثه که منجر به بهم ریختن کلاس شد, مدرسه از وی خواست تا پسرش برای اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی ارزیابی شود. پس از ان هنری فهمید که پسرش همان علایمی را دارد که وی در بچگی داشته است.
خوشبختانه روان شناس فهمید که اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی در بزرگسالی نیز وجود دارد. لذا او را به یک متخصص ارجاع داد و وی تحت درمان با ریتالین قرار گرفت . برای اولین بار هنری تشخیص داد که ریتالین به تمرکز او کمک کرده است.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/٢٠

برطبق چهارمین نشر راهنمای تشخیصی و اماری اختلالات روانی انجمن روانپزشکی امریکا در سال , 1994 اختلال نقص توجه/ بیش فعالی , مجموعه علایمی است با محدودیت میدان توجه که با سطح رشد فرد ناهماهنگ است و به ضعف تمرکز , رفتار ناگهانی و بیش فعالی منجر می شود. به عبارت دیگر , مشخصه اصلی این اختلال , وجود الگوی پایدار فقدان توجه و یا بیش فعالی تکانشگری است که در مقایسه با افرادی که در همان سطح از رشد قرار دارند, شدیدتر است . علائم اختلال , دست کم باید در دو موقعیت ( نظیر مدرسه, خانه و محیط کار) بروز یابد و در  عملکرد اجتماعی و تحصیلی فرد اشکال ایجاد کند . کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/ بیش فعالی , عالبا از خود تحریک پذیری انفجارگونه ای نشان می دهند. ایشان از نظر هیجانی بی ثبات اند و خلق و خو و عملکرد ایشان متغیر و غیر منتظره است.
مهار  گسیختگی و حالت تکانشی این کودکان , در انها رفتارهای ضد اجتماعی را دامن می زند و نیز در برخی از انها اشکال در توجه و تمرکز منجر به اختلالاتی در یادگیری ایشان می شود. این کودکان غالبا به دلیل ناکامی ها و عدم موفقیت در مدرسه و در ارتباط با  همسالان و خانواده خود به مشکلات عاطفی دچارند.
مهار گسیختگی و حالت تکانشی این کودکان, در  انها رفتارهای ضد اجتماعی را دامن می زند و نیز در برخی از انها اشکال در توجه و تمرکز منجر به اختلالاتی در یادگیری ایشان می شود. این کودکان غالبا به دلیل ناکامی ها و عدم موفقیت در مدرسه و در ارتباط با همسالان و خانواده خود به مشکلات عاطفی دچارند.
عدم اگاهی والدین و مربیان باعث شده است که حتی علی رغم برخورداری از هوشبهر طبیعی , گاه بر فرستادن این کودکان به مدارس استثنائی اصرار ورزند.
از لحاظ سبب شناسی, به نظر می رسد این اختلال , برایند تاثیر متقابل چند عامل اسیب زا باشد.
عوامل آسیب زای  چندی که در این خصوص مطرح شده اند عبارتند از :
1- عوامل نوروبیولوژیک , اسیب مغزی , درنگ تکاملی , نقص کار در دستگاه عصبی .
2- رژیم غذایی .
3- متغیر های مربوط به محیط زیست نظیر میزان سرب در هوا.
4- عوامل روانی - اجتماعی نظیر محرومیت هیجانی به مدت طولانی , حوادث استرس امیز و اختلال در روابط خانوادگی.
3 تا5  درصد کودکان , مبتلا به ADHD  هستند که در این میان پسرها سه برابر بیشتر از دختر ها مبتلا می شوند.
دانش اموزان با اختلال نارسایی توجه / بیش فعالی در کلاس درس
ویژگی های اولیه ی این اختلال از سالهای اولیه رشد یعنی قبل از ورود به مدرسه شروع می شود. سه ویژگی اصلی این اختلال را می توان از این قرار دانست.
1 ) نارسایی توجه
به اعتقاد سیفرو الن نارسایی توجه بزرگترین مشکل این کودکان است. والدین و معلمان شکایت می کنند که این کودکان یا دانش اموزان به حرف انها گوش نمی کنند ,تمرکز حواس ندارند, کارها را تمام نمی کنند, به راحتی دچار حواس پرتی می شوند و به همین دلیل از پیشرفت تحصیلی خوبی برخوردار نیستند.
بطور کلی این دانش اموزان در کلاس درس این ویژگی ها را از خود نشان می دهند:
1- بسیار در رویا فرو می روند و به اصطلاح غرق رویا می شوند.
2- بسیار در خود فرو میروند وذهنی مشغول دارند, سردرگم و گیج هستند.
3- از انگیزه کافی برخوردار نیستند.
4- به نظر تنبل و کند هستند.
5- انگار خیره می شوند.
کودکان با اختلال نارسایی توجه / بیش فعالی معمولا قبل از مدرسه کمتر شناسایی می شوند و بیشتر وقتی به مدرسه و محیط اموزشی وارد می   شوند مورد توجه قرار می گیرند.
2 ) بیش فعال
بیش فعالی یا فزون جنبشی , فعالیت زیاد یا فعالیت در شرایط نامناسب است. اگر نارسایی توجه را جدی ترین مشکل این دانش اموزان به حساب بیاوریم, بیش فعالی اشکارترین انها به ویژه در پسران است. این دانش اموزان به طور دایم در حال بی قراری و ناارامی هستند, جنب و جوش دارند, وول می خورند, صندلی خود را ترک می کنند , جایی که باید بنشینند راه می افتند, انگار خستگی ندارند, خیلی پرانرژی به نظر می رسند و حتی زیاد حرف می زنند, جنب و جوش بیش از اندازه باعث می شود که دانش اموز نتواند به رویدادهای مهم اطرافش توجه کند و در نتیجه در توجه پایدار و انتخابی مشکل پیدا می کند.
هرکسی که بیش از اندازه فعال یا بی توجه و دارای رفتارهای تکانشی باشد , اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی ندارد.
برای ارزیابی اینکه ایا فردی اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی دارد یا خیر؟
متخصصان به چندین سوال اساسی توجه می کنند:
ایا این رفتارها فراوان هستند؟
ایا طولانی مدت هستند؟
اگر اینطور است ایا انها بیش از دیگر همسالانشان ان را انجام می دهند؟
ایا این مشکلات انها مداوم است یا در پاسخ به یک موقعیت خاص ایجاد می شود؟
ایا این رفتارها در چندین جلسه اتفاق می افتد یا اینکه در یک  مکان ویژه مثل زمین ورزش یا اداره اتفاق می افتد؟
الگوی رفتاری شخص با یک سری معیارها و ویژگی های  اختلال مقایسه می شود که این معیارها در کتاب مرجع DMS  وجود دارند. براساس DMS علایم عدم توجه عبارت اند از:
توسط نور و صداهای نامربوط حواسشان به  اسانی پرت می شود.
نقص در توجه داشتن به جزییات و انجام اشتباهات مکرر بدون دقت کافی.
به ندرت قادرند به طور کامل و با دقت اموزش ها را دنبال کنند.
فراموش کردن و گم کردن چیزهایی مثل اسباب بازی , مداد, کتاب و وسایل مورد نیاز .
3) تکانشگری
تکانشگری یعنی انجام فوری کارها بدون انکه فرد بر روی انها فکر کند, پیامد انها را در نظر بگیرد و برای انها برنامه ریزی داشته باشد. برای همه افراد پیش  می اید که یک دفعه کاری بکنند یا حرفی بزنند و در واقع رفتار تکانشی نشان بدهند و این  از نظر کیفی غیر عادی نیست, بلکه تکانشگری اگر زیاد تکرار شود غیر عادی به شمار می اید. به همین دلیل دانش اموزان با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی معمولا تحمل کمی دارند, ناشکیبا و کم حوصله هستند و رعابت نوبت برایشان کار دشواری است. این دانش اموزان منتظر نوبت نمی شوند و قبل از انکه سوال را کامل گوش کنند یا ان را کامل بخوانند شروع می  کنند به  پاسخ دادن,  پاسخی که ممکن است نادرست از اب در اید. این ویژگی باعث می شود که دانش اموز نتواند منتظر تمام شدن حرف یا بازی دیگران بشود و مرتب مزاحمت و وقفه ایجاد کند.
از سوی دیگر, دانش اموزان با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی ممکن است دارای ناتوانی یادگیری باشند. براساس پژوهش های انجام شده حدود یک سوم از دانش اموزان در یادگیری مشکل دارند.
نارسایی توجه در یادگیری  حساب و خواندن اختلال ایجاد میکند. بیش از نیمی از دانش اموزان با اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی دارای ناتوانی خواندن هستند و نسبت پسران به دختران 9 به 1 است. افزون براین,  این دانش اموزان در حافظه ی کوتاه مدت و بلند مدت مشکل دارند و بخش قابل توجهی از اطلاعات شنیداری را از دست می دهند.

 

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/۱۸


نشانه ویژه این اختلال ، اضطراب غیرواقعی ، افراطی و عصبی شدن بی موردی است که به هیچ موقعیت خاص تنیدگی خارجی مربوط نمی شود. این اختلال در بیشتر ایام و حداقل به مدت شش ماه دوام دارد مبتلایان در غلبه برآن مشکل دارند، این اختلال با برخی نشانه های ظاهری مانند بی قراری تندخویی ، عدم تمرکز حواس ، انقباض ماهیچه ای و سایر مشکالات خواب مانند کم خوابی و آشفتگی خواب همراه است.
در مورد سن دقیق بروز این اختلال داده های مشخصی در دست نیست ، اما مشاهدات گویای این نکته اند که معمولا اضطراب تعمیم یافته به تنهایی در کودکان سیزده ساله و بزرگتر دیده می شود در حالی که قبل از سیزده سالگی این اختلال همزمان با اضطراب جدایی وجود دارد و می تواند تا بزرگسالی به صورت یکی از اختلال های اضطرابی مانند تعمیم یافته با هراس اجتماعی پابرجا بماند.
اضطراب تعمیم یافته در فرزندان ارشد خانواده در خانواده های کم جمعیت در طبقات اجتماعی - اقتصادی مرفه و در خانواده هایی که همواره درباره پیشرفت فرزندانشان نگرانند فراوان تر است.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/۸/۱۸


الف: نکات کلی 
پیش از انکه به روش های درمانگری افسردگی درخلال تحول اشاره کنیم لازم است این نکته را خاطر نشان سازیم که پیشگیری در این زمینه از اهمیت خاصی برخوردار است، در وهله اول باید به مادران درباره اهمیت روابط مادر و کودک اگاهی های لازم داده شود تا از قطع رابطه انهابا فرزندانشان به صورت های مختلف اجتناب شود. 
در وهله دوم باید به تجهیز موسسات مربوط به کودکان و نوجوانان از لحاظ نیروی انسانی کارامد پرداخت ومسئولان شیر خوادگاه ها، درمانگاه ها و جز ان را نسبت به نقش زیان بخش جدایی مادر و فرزند هشیار کرد. 
اما هنگامی که در  مقابل کودک با نوجوان افسرده قرار می گیریم ، می توانیم یا درمانگری را متوجه اطرافیان انها کنیم ویا به درمان به طور مستقیم بپردازیم . با این حال همواره باید به یاد داشته باشیم که انواع افسردگی های دروه تحول را نمی توان براساس یک روش مشخص درمان کرد و هر ریخت افسردگی مستلزم روی اورد درمانگری متفاوتی است. 
ب: دخالت در محیط 
خانواده و فضای روانی ان در پیشگیری از افسردگی و درمان این اختلال تاثیر بسیار دارد
، لذا کمک به والدین و دخالت در محیط از اهمیت زیادی برخوردار است، هدف چنین دخالت هایی با ایجاد رابطه ای رضایت بخش تر بین مادر و کودک است و یا انکه استقرار رابطه جدیدی را هدف خود قرار می دهد، چون امکان تغییر رابطه پیشین وجود ندارد، دخالت در محیط انواع مختلف دارد چرا که در هرمورد باید اهمیت نسبی عوامل برونی و عوامل درونی مانند کمبودهای گسترده، مرگ یکی از والدین ، دورشدن موقت از خانواده، نارسایی های ارتباطی والدین با کودک، اضطراب رها شدگی خیالی یا واقعی در نظر گرفته شود. 
به عنوان مثال ، افسردگی ناشی از وابستگی ، نیازمند مداخله در سطح خانوادگی است زیرا این افسردگی گویای این نکته است که کودک به ایجاد تمایز بین خود و دیگران دست نیافته است. این نوع افسردگی هنگامی به وجود می اید که مادر، نیازهای تحقق نیافته خود را به وسیله کودک و با ایجاد وابستگی تنگاتنگ با وی ارضا می کند، مشکل کودک را به دیگران نسبت می دهد و درباره نقش خود در وابسته کردن کودک برای جبران ناکامی های شخصی و در نتیجه ، ایجاد (کودک ماندگی ) و افسردگی در وی هوشیار نیست. 
ج: درمان شناختی رفتاری 
این نوع درمان در کودکان بیشتر از هفت سال و نوجوانان، از همان اصول درمانگری بزرگسالان تبعیت می کند، بنابراین ، اشنا کردن بیمار با روش درمانگری ، تدوین برنامه های رفتاری ، تعیین افکار خودکار و چگونگی مواجهه با انها، شناسایی و تغییر فرض های زیربنایی بعنوان اصولی هستند که در این سنین نیز باید رعایت شوند.
د: دارو درمانی 
هنگامی که نشانه های افسردگی و کندی روانی حرکتی مانع ایجاد هرنوع ارتباط با کودک یا نوجوان می شوند، نمی توان نقش دارو درمانی را نادیده گرفت، برای درمان افسردگی های دوران تحول نیز همان داروهای ضد افسردگی بزرگسالان مانند MAO و .... تجویز می شوند. پژوهش های اخیر نشان داده اند که دارو درمانگری هایی که در قلمرو بزرگسالی موثرند لزوما بر کودک اثر نمی کند. 
مشکل دیگری نیز مرگ نهایی کودکان کمتر از 14 ساله ای است که تحت درمان ضد افسردگی های سه حلقه ای قرار گرفته اند . مرگی که هنگام ورزش با سابقه های معمول مدرسه ، رخ داده است. به نظر می رسد که علت مرگ را می توان به اثرات جانبی دارو برفعالیت قلب نسبت داد. 
ازدیگر عواملی که به بروز افسردگی کمک می کند و برای پیشگیری باید به انها توجه کرد ، عبارتند از : 
- جداشدن از خانواده ومنابع حمایت کننده عاطفی 
- تعویض مدرسه و از دست دادن دوستان
- مهاجرت
- عوض کردن منزل
- تبعیض بین فرزندان ومقایسه کردن انها با یکدیگر
- به رخ کشیدن نکات منفی کودک و ابراز نکردن صفات مثبت او
- از دست دادن عزیزان
- شکایت والدین از ناراحتی های جسمانی که کودکان را نگران از دست دادن انها می کند
- مطرح کردن مسائل و مشکلات اقتصادی در حضور فرزندان
- عنوان کردن حوادث و اتفاقات ناگوار اجتماعی

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/۱۸


زمانی تصور می شد افسردگی فقط اختلالی ویژه بزرگسالان است , اما اکنون کارشناسان تشخیص داده اند که کودکان نیز ممکن است به افسردگی مبتلا شوند، علت اینکه این اختلال در مورد کودکان نادیده گرفته شده این بودکه از کودکان نمیخواستند حالات و احساسات خود را ابراز دارد, تا اینکه پژوهشگران شروع به پژوهش مستقیم از کودکان درباره علائم افسردگی کردند و مشخص شد کودکان هم دچار اختلال افسردگی می شوند و نشانه های افسردگی ممکن است در مورد کودکان هم مصداق داشته باشد،....


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٠/۱۱/۱۸


برای درمان پرخاشگری در کودکان اولین گام این است که نوع پرخاشگری انها و علت ان را براساس توضیحاتی که ارائه شد شناسایی کنیم و پرخاشگری رابه صورت موردی برطرف نماییم .
اگر پرخاشگری در اثر ناکامی به وجود امده باشد, بایستی کودک ناکام را در رسیدن به اهداف مطلوب و دوست داشتنی کمک کنیم .
در مواردی که علت پرخاشگری اضطراب است, باید از نگرانی درونی و اضطراب کودک مطلع شویم .
ورزش کردن برای این کودکان بسیار موثر است و باعث تخلیه هیجانی می شود.
درکشمکش های درونی بایستی کودک را از حالت دوگانگی خارج ساخت , کمک به کودکان در تصمیم گیری باعث می شود که بیاموزند به حالت های دوگانه درونی خود پایان بخشند.
در پاره ای از موارد , کودک افسرده پرخاشگری شدیدی از خود نشان می دهد. دراین میان لازم است به این نکته پی ببریم که او چه چیز دوست داشتنی را از دست داده و چگونه می شود مورد از دست رفته را برای او جبران کنیم .
در مورد پرخاشگری , شیطنت و مصرف دارو بایستی حتما با پزشک متخصص ارتباط داشته باشیم تا کودک از نزدیک مورد معاینه قرار گیرد.
هنگامی که کودک قربانی خشونت در مدرسه شده است , بایستی با مسئولان مدرسه صحبت کنیم و لازم است که ایشان طبق قانون و مقررات خاص با کودکان خشونت گرا برخورد کنند و نیز کودکانی را که قربانی خشونت شده اند براساس رفتارهای خوبشان مورد تشویق و تایید قرار دهند.
چنانچه نوع پرخاشگری کودک خصمانه است, بایستی کودک را از ازار و اذیت کردن دور کنیم تا مجبور نباشد برای تلافی و انتقام , افراد دیگر را اذیت کند واگر پرخاشگری از نوع وسیله ای است بایستی راه های دیگری را جهت مطرح کردن کودک برگزینیم تا او ناچار نباشد از روش خشونت برای جلب توجه استفاده کند.
محدودیت هایی برای کنترل پرخاشگری وضع کنید و انها را به اطلاع کودک برسانید.
مدل های پرخاشگری را به حداقل برسانید , می توانید از راهکارهای زیر استفاده کنید:
الف) ساعاتی را که کودک فیلم های خشونت امیز تلویزیونی می بیند محدود کنید.
ب) فیلم ها , تصاویر و روزنامه کودک را به دقت انتخاب کنید. 
ج) الگوهایی را در اختیار کودک بگذارید که پرخاشگرانه نباشند.
ح ) همراه کودک برنامه های تلویزیونی را ببینید و صحنه پرخاشگرانه ان را تفسیر کنید.
رفتارهایی را که مغایر با رفتار پرخاشگرانه است, تقویت کنید.
به جای کودک پرخاشگر , به کودکی که به وی پرخاش شده توجه کنید.
نحوه ی ارتباط کودک را با افرادی که با او زندگی می کنند , مورد بررسی قرار دهید.
فرصت تخلیه هیجانات را برای کودک فراهم کنید.
همکاری, مسئولیت و پیگیری مسائل مورد علاقه را با دادن مسئولیت به کودکان تشویق کنید.
برای مهار رفتار کودکان, فنون محروم سازی ممکن است تا حدودی مفید واقع شود. بنابراین رفتارهای پسندیده را به وضوح تشریح کنید و پاداش ها و کیفرهای انها را بیان نمایید.
از تنبیهات بدنی پرهیز کنید.
ثبت وقایع روزانه, بازی درمانی, بازی های جالب , جمله سازی و گوش دادن فعال ممکن است به عنوان کمکی در جهت درک کودکان خشن به کار گرفته شود.
به کودک بفهمانید که با هر رفتار خشونت امیز , خود را از شما بیشتر دور می کند.
با کودک قرارداد رفتاری ببندید تا برای رفتارهای مطلوبش جایزه دریافت کند و نتیجه اعمال نامطلوبش را ببیند.
نتیجه گیری
بطور کلی خشونت و پرخاشگری بیشترعامل بیرونی دارد و فقط در موارد خاص به علل درونی مربوط می شود. والدین دردرجه اول , بایستی محرک های محیطی را که باعث تحریک خشم و ایجاد خشونت در فرزندشان می شود شناسایی و سپس برای رفع ان به کمک روان شناسان و متخصصان اقدام نمایند.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/۱۱/۱۸


1- الگوپذیری کودکان از والدین
یکی از دلایل بسیار مهم پرخاشگری در کودکان یادگیری است , یعنی کودکانی که الگوهای رفتاری پرخاشگرانه داشته اند , همانند الگوهای خود رفتار می کنند, چنانچه پدر یا مادری خلق و خویی عصبانی و پرخاشگرا داشته باشند, مسلما فرزندشان نیز پرخاشگر خواهد شد. این رفتار توسط کودک یاد گرفته می شود. از انجا که کودکان با والدین همانند سازی می کنند, بنابراین بسیاری از رفتارهای پدر و مادر ناخوداگاه توسط فرزندان فرا گرفته می شود . توضیح این که فرایند  همانند سازی کاملا ناخوداگاه صورت می پذیرد.
نکته دیگر این که حتما لازم نیست والدین با خود کودک پرخاشگری کرده باشند , چنانچه او شاهد رفتارهای خشونت بار پدر و مادر با افراد دیگر نیز باشد, این گونه رفتار را فرا می گیرد. بنابراین کودکان از طریق مشاهده رفتارهای والدین را می اموزند.
براین نکته می توان تاکید کرد که کودکان با چشمان خود می اموزند , یعنی ان چه را مشاهده می کنند یاد می گیرند , حتی اگر ان رفتار به طور مستقیم در مورد خود انها صورت نگیرد.
2 -کودکان ناکام پرخاشگر می شوند
ناکامی یکی از مسائلی است که به پرخاشگری می انجامد. وقتی کودک به هدف خود دست نیابد و ناکام شود, یکی از رفتارهایی که از او سر می زند پرخاشگری است.
3 -اضطراب و پرخاشگری
کودکان مضطرب نمیتوانند کودکان ارامی باشند. انها رفتارهایی پرخاشگرانه از خود بروز می دهند, البته بلافاصله پشیمان می شوند و از والدین خود عذر خواهی می کنند . اگر از کودک مضطرب بپرسیم که چرا پرخاش می کنی و عصبانی هستی خواهد گفت نمی دانم , یا خواهد گفت دست خودم نیست.

- پرخاشگری , نشانه ای از تضاد درونی
گاهی کودکان در دوگانگی و تضادهای درونی قرار می گیرند . یا بهتر بگوییم , گاهی بر سر دوراهی هایی گیر میکنند و نمی دانند کدام راه را انتخاب کنند و این حالت انهارا دچار تعارض , اضطراب و خشم می کند . مثلا کودکی که دوست دارد نزد مادرش در منزل بماند و از طرفی وقتی می بیند تمام کودکان به مدرسه می روند , همزمان تمایل به مدرسه رفتن نیز دارد, دچار دوگانگی می شود. به کودکان خود کمک کنیم که در دو راهی های زندگی , مدتی طولانی قرار نگیرند. انها بایستی به سرعت با دقت درست ترین کار را انجام دهند.
5- پرخاشگری و افسردکی
پرخاشگری و کج خلقی در کودکان چنانچه با علامت های دیگر همراه باشد , می تواند نشانه ای از افسردگی باشد که در این صورت لازم است شرایط زندگی کودک تمام و کمال مورد بررسی قرار گیرد.
6-  پرخاشگری , بیماری ها, مصرف دارو
بعضی از بیماری ها به مصرف دارو نیاز دارد و ممکن است از عوارض جانبی داروها کج خلقی و رفتارهایی باشد که خشونت را بر می انگیزند.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/۱٧


روانشناسان در مورد چگونگی تعریف پرخاشگری اساسا با هم توافق ندارند موضوع اصلی این است که ایا پرخاشگری را براساس پیامدهای قابل دیدن ان تعریف کنیم یا براساس مقاصد شخصی که ان را نشان می دهد.
گروهی پرخاشگری را رفتاری می دانند که به دیگران اسیب می رساند یا بالقوه می تواند اسیب برساند. پرخاشگری ممکن است بدنی باشد( زدن - لگدزدن - گاز گرفتگی)  یا لفظی ( فریاد زدن - رنجاندن ) یا به صورت تجاوز به حقوق دیگران ( چیزی را به زورگرفتن ) نقطه قوت این تعریف  عینی بودن ان است به رفتار قابل مشاهده اطلاق می شود. نقطه ضعف ان این است که شامل بسیاری از رفتارهای است که ممکن است به طور معمول پرخاشگری تلقی شود.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/۱٧

 

1) عوامل فیزیولوژیک:
آسیب های بدنی، مغزی پیش از تولد، بیماری های و کم کاری یا بدکاری غدد داخلی و تفاوت های فردی و بعضی از عوامل ارثی.
2) عوامل غیر فیزیولوژیک:
الف) رشد عاطفی: رسیدن به حد تعادل در هیجانات. کنترل احساسات. رفتار منطقی (اینجا منظور بلوغ عاطفی)
ب) خانواده: موقعیت اجتماعی و اقتصادی خانواده، ساختمان منش در روابط درون خانواده.
ج) مدرسه: موقعیت مدرسه، دانش آموزان در مدرسه، نقص های تربیتی و آموزش. روابط درون گروهی آموزشی و ...
د) محیط کار- اجتماعی: موقعیت اجتماعی، رفتار اجتماعی فرد در جامعه، دوستان و ... (ضوابطی. محمد، 1375)

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/۱٧


اختلالاتی نظیر رفتارهای تخریبی و پرخاشگرانه، بزهکاری در گروه های مختلف سنی که بر عدم تصویب اجتماعی منجر گردند، وجه تمایز بین این اختلالات و اختلالات سازگاری آن است که در این گروه از اختلالات از طرفی ثبات و تداوم بیشتری دیده می شود و از سوی دیگر نمی توان ارتباط و تناسبی را بین آنها و فشار و ناملایمات موجود جستجو کرد. تفاوت آن با اختلالات تشخیصی در آن است که در این گروه از اختلالات نمی توان نابه هنجاری های عمیق را که در سنین نوجوانی یا زودتر رشد می گیرد پیدا کرد. در اینجا چند نمونه از این اختلالات شرح داده می شود:


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/۱٧


درباره چگونگی اختلالات رفتاری و طبقه بندی آنها، اختلاف نظرها و بحث های گوناگونی وجود دارد، علت این امر را می توان به عناوین متعددی نسبت داد از جمله اینکه، علل متفاوتی می تواند زیربنای مشکلات رفتاری مشابهی باشد و نیز انواع متفاوت مشکلات رفتاری می تواند از علل مشابهی ناشی شود و دیگر فراوانی و گوناگونی رفتارهای ناسازگارانه و چگونه شروع اینگونه رفتار و کیفیت رشد و پیشرفت آنها با یکدیگر تفاوت بسیار دارد و همچنین پاسخگویی افراد به روشهای درمان نیز بسیار متنوع می باشد (نادری، 1370)
با توجه به دلیل فوق نمی توان یک تقسیم بندی کلی در این مورد ارائه داد و از این رو قبل از اینکه از دیدگاه های مختلف به بررسی این موضوع پرداخته شود لازم است ملاک هایی که تقریبا تمامی متخصصان که در این مورد فعالیت می کنند و به آنها معتقد هستند اشاره شود، این ملاک ها عبارتند از:
- انحراف از هنجارهای آماری; طبق این اصل رفتاری را که از لحاظ آماری کم باشد یعنی بسامد آن در گستره میانی توزیع قرار داده باشند، را رفتار به هنجار و رفتاری که بسامد آن از میانه توزیع زیاد باشد را رفتار نا به هنجار  گویند.
- غیرانطباقی بودن رفتار; متخصصان علوم اجتماعی مهمترین ملاک در این دوره را این می دانند که چگونه رفتاری به بهزیستی خرد یا گروه اجتماعی اثر می گذارد. یعنی پیامدهای زیانباری برای فرد یا اجتماع داشته باشد.
- پریشانی شخصی; این ملاک به احساس پریشانی فرد توجه دارد تا رفتار او و اغلب کسانی که بیمار روانی خوانده می شود شامل شود.
با توجه به ملاک هایی که برای اینگونه رفتارها ذکر گردید، ساده ترین طبقه بندی که می توان در این مورد ارائه داد، تقسیم بندی، یک عامل تعیین کننده به عنوان "علت" و عامل دیگر به عنوان "معلول" عامل تعیین کننده که به آن، شرایط زیربنایی گویند، متغیر مستقل گفته می شود و نتیجه ای که از آن حاصل می شود را متغیر وابسته گویند.
ولی این رابطه بین دو متغیر همیشگی نیست، زیرا در بسیاری موارد یک علت واحد ممکن است نتایج متعددی به بار آورد، گاهی نیز نتایج بصورت زنجیره ای یکی پس از دیگری به وقوع بپیوندد و زمانی که بصورت همزمان و توام رخ دهند و همچنین گاهی یک عامل می تواند معلول بسیاری از وقایع باشد. بطور کلی باید توجه کرد که در پدیده های روانی معمولا یک شبکه ارتباطی پیچیده ای وجود دارد و نباید انتظار داشت که یک علت روانی فقط یک معلول داشته باشد.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/٩

 ترس از تاریکی، استرس ناشی از انجام تکالیف مدرسه و رقابت درسی با همکلاسی ها و... را هر کودکی تجربه می کند. برای رهایی از این فشارها خوب است روش های موثر و آرام بخش را به کودکانتان بیاموزید تا بتوانند با استرس های روزانه خود کنار بیایند.به نقل از سایت «نیوزویک» روش های متفاوتی برای کاهش استرس و ایجاد آرامش وجود دارد که هر یک تأثیر متفاوتی دارد. در ابتدا به کودک یک یا ۲ روش را یاد بدهید و سپس به مرور زمان بر حسب آمادگی وی این روش ها را اضافه کنید.


 

ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/٥


اضطراب به منزله بخشی از زندگی هر انسان ، در همه افراد در حدی اعتدال امیز وجود دارد و در این حد به عنوان پاسخی سازش یافته تلقی می شود به گونه ای که می توان گفت اگر اضطراب نبود همه ما پشت میزهایمان به خواب می رفتیم . فقدان اضطراب ممکن است ما را با مشکلات و خطرات قابل ملاحظه ای مواجه کند ، بالعکس ، اضطراب مرضی نیز وجود دارد چرا که اگر حدی از اضطراب می تواند سازنده و مفید باشد و اگر اغلب مردم اضطراب را تجربه می کنند اما این حالت ممکن است جنبه مزمن و مداوم بیاید که در این صورت نه تنها نمی توان پاسخ را سازش یافته دانست بلکه باید ان را به منزله منبع شکست ، سازش نایافتگی و استیصال گسترده ای تلقی کرد. 
رشد عاطفی چالشی برای تمام انسان هاست طی دروه ای کمتر از ده سال ، کودکان از حالت محدود درک عاطفی عبور می کنند به افرادی دارای عواطف پیچیده تبدیل می شوند، اختلالات اضطراب سابقه دیرینه ای دارند به طوری که یکی از شایع ترین مشکلات عاطفی کودکان به شمار می ایند.
یافته های پژوهش طی پنجاه سال گذشته نشان می دهند ترس ها و اضطراب های کودکی همواره وجود دارند، تحقیقی که توسط میلر و همکاران بر روی 249 کودک سنین هفت تا دروازده ساله انجام گرفت 45 درصد انها هیچ ترسی نداشته اند، 50 تا 60 درصد ترس عادی داشتند و 4 تا 6 درصد انها بیش از اندازه می ترسیدند و در مطالعه دیگری که توسط رنبرگ و همکاران بر روی 568 کودک و در مورد موضوع ترسناکی صورت گرفت مشخص شد 86 درصد انها حداقل دچار نوعی ترس بودند کاشانی و اوراشل میزان شیوع این اختلال را در 16 - 15 سالگی 8-5 درصد گزارش کرده اند برخی از مطالعات نشان داده اند که دختران بیشتر از پسران می ترسند.

در اختلالات اضطراب 9 نوع اساسی و مهم اختلال وجود دارد که وجود اضطراب یکی از ابعاد مهم انهاست این اختلالات شامل اضطراب جدایی ، وسواس بی اختیاری ، وحشت زدگی، فراگیر، تنیدگی ضربه ای ، هراس اجتماعی و .... می باشد. از تمام اختلالات پیش گفته تنها اختلال اضطراب جدایی است که در طبقه اختلالاتی قرار می گیرد که غالبا در دوران نوزادی و کودکی تشخیص داده می شود با این حال می توان کودکان را از لحاظ ابتلا به چندین نوع اضطراب از جمله اختلال اضطراب تعمیم یافته و اختلال اضطراب جدایی مورد مطالعه قرارداد. 
بطور کلی نشانه های همراه با اختلالات اضطرابی در کودکان شبیه بزرگسالان است، اگر چه نشانه های اختلال اضطرابی در کودکان ممکن است به صورت دل درد ، سردرد ، سفتی عضلات ، احساس خفگی یا احساس گرفتگی گلو نیز بروز کند. 
وجوه مشترک تمام اختلالات اضطرابی عبارتند از : ترس ، تحریک پذیری، عصبی بودن ، بی خوابی ، بی توجهی و گوش به زنگ بودن . 
اضطراب در دوران کودکی بسیار شایع است به طوری که براورد نشان داده اند که بین 15 تا 18  درصد کودکان به نوعی اختلال اضطرابی مبتلا هستند. 

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱۱/٥

برای اینکه با گستره اختلال های کودکی اشنا شویم :
این اختلال ها را به چهار طبقه تقسیم می کنیم:
1- اختلال های رفتار مخرب
- اختلال بیش فعالی توام با کاستی توجه
- اختلال سلوک
- اختلال نافرمانی مقابله ای
2-  اختلال های هیجانی
- اختلال اضطراب جدایی
- اختلال وابستگی
- افسردگی کودکی
- فوبی ها
3 -اختلال های عادتی و خوردن
- اختلال های ذهنی
- اختلال های گفتاری 
- اختلال های تیک
- بی اشتهایی عصبی
- پراشتهایی عصبی
4 -اختلال های مربوط به رشد
- عقب ماندگی ذهنی
- اختلال های یادگیری
- اختلال اوتیستیک
اختلال رفتار مخرب با نشانه هایی چون بیش فعالی ، بی توجهی ، پرخاشگری ، ویرانگری و نافرمانی از اولیای امر مشخص می شود.
اختلال های هیجانی : انهایی هستند که نشانه های ترس ، اضطراب ، غم ودلبستگی ضعیف در انها برجسته ترند.
اختلال های عادتی و خوردن : انواع اختلال هایی را شامل می شوند که ویژگی انها نشان دادن تکراری رفتارهای ناسازگارانه  یا بی کارکرد است. نمونه هایی از این گونه رفتارها عبارت اند از شب اداری ، لکنت زبان ، تیک های حرکتی و خوردن مقدار زیاد غذا و بعد واداشتن خود به استفرا غ کردن.
اختلال های مربوط به رشد یا کاستی های بارز در رشد قابلیت های عقلانی مهم و مهارت های اجتماعی کودک مشخص می شود این طبقه چندین سطح عقب ماندگی یادگیری نه چندان شدید و اختلال اوتیستیک را شامل می شود.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱٠/٢٩


بیشتر کودکان زمانی که درمی‌یابند باید به پزشک مراجعه کنند، دچار ترس و دلهره می‌شوند، خواه این مراجعه برای یک معاینه ساده ماهیانه باشد، خواه به دلیل بیماری و کسالت کودک و خواه برای درمان بیماریهای حاد و سختی که نیاز به معاینات متخصصین دارد.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱٠/۱٥


امروزه فرار از منزل به عنوان یک آسیب اجتماعی، باعث ایجاد نگرانی در اکثر جوامع به خصوص جوامع در حال پیشرفت شده است. عوامل مختلفی از جمله عوامل اقتصادی، اجتماعی و روانشناختی در بروز این پدیده نقش دارند. دشوارترین دوران حیات انسان از نظر تربیتی دوره نوجوانی است. در این دوره که حدود سنی 18-12 سال را در بر می‌گیرد منطبق با دوره آموزشی راهنمایی و دبیرستان بیشترین مشکلات تربیتی در این دوره رخ می دهد و غالبا در همین دوره است که فرزندان یا راه نادرست را بیش میگیرند و یا در مسیر سعادت گام می نهند. این دوره مرحله انتقال از دوران کودکی به دوران جوانی است.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱٠/۱٥


اختلال فراگیر رشد ، عبارتی است که در حال حاضر برای اشاره به مشکلات روان شناختی شدید که در طفولیت ظاهر می‌شود، بکار می‌رود. اختلالات فراگیر رشد ، در بردارنده آشفتگی شدید در رشد شناختی ، اجتماعی ، رفتاری و هیجانی کودک است که عوارض گسترده‌ای بر روی فرایند رشد دارد. یکی از این اختلالات ، اوتیسم ، در قلمروهای پژوهشی و بالینی ، به وضوح برجسته شده است. اوتیسم ، کیفیات اصلی انسانی را متاثر می‌سازد، یعنی معاشرت بین فردی و رابطه پیچیده را مختل می‌سازد. کودکان مبتلا به اوتیسم ، تقایص شدید در روابط و تبدیل اجتماعی ، بازی بین فردی و ارتباط ظاهر می‌سازند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٠/۱٠/۱٥


تعارض خانوادگی و مهارتهای ضعیف والدین ، مشخصه روابط خانوادگی کودکان مبتلا به اختلال سلوک است. خود کودکان نیز مشکلات شناختی و رفتاری ظاهر می‌سازند. این ویژگیها حاکی از چند رویکرد احتمالی در درمان این کودکان است. و بررسیهای اخیر ، حاکی از آن بوده است که درمان برای کودکان که در حال ظاهر ساختن اختلالات سلوک هستند می‌تواند سودمند باشد. آموزش والدین رویکرد دیگری است که غالبا برای مطالعه و کاربرد درمانی برای این اختلال بکار رفته است. در درمان خانوادگی عمل‌گرا ، مهارتهای کنترل کودکان مستقیما به والدین آموخته می‌شود. این درمانها هدفشان معطوف به از بین بردن تعاملات خانوادگی قهر آمیز همراه با رفتار ضد اجتماعی است.

از طریق جزوات آموزشی راهنمای کتبی ، تمرین با درمانگر و تکالیف خانگی ، والدین ، تشخیص رفتار مشکل ساز ، مشاهده و ثبت فراوانی رفتار ، پاداش دادن موثر رفتار صحیح و متوقف ساختن پاداش دادن به رفتار نامطلوب را فر می‌گیرند. موفقیت درمانی هنگامی بیشتر است که کودکان مشکل ساز ، به موقع شناسایی شوند. همچنین درمان در مورد خانواده‌هایی که کمتر تحت فشار روانی قرار دارند و وضوع اجتماعی - اقتصادی بهتری دارند، موفق‌تر بوده است. یک رویکرد درمانی دیگر ، متمرکز و معطوف به پردازش شناختی کودک است.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱٠/۱٥


نمی‌توان یک عامل را به تنهایی در ایجاد این اختلال موثر دانست، بلکه مجموعه‌ای از علل باعث ایجاد این مشکل رفتاری در فرد می‌شوند از جمله مهمترین این عوامل می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
پردازش شناختی
عواملی که بیشترین ارتباط را با خطر ابتلا به اختلال سلوک ندارند ، عبارتند از: خصوصیات کودک ، والدین کودک و الگوهای تعامل بین کودک و والدین گروهی از محققین دریافته‌اند که با توجه به مشکلات تحصیلی و هوشی می‌توان تا حدی اختلال سلوک را پیش بینی کرد. خصوصیات دیگری که عوامل خطر احتمالی هستند عبارتند از: ویژگیهای شناختی و زیستی. کودکان پرخاشگر سوگیری اسنادی خصمانه دارند و در مواجه با موقعیت مبهم ، مایلند انگیزه‌های منفی را به دیگران نسبت دهند. این تحریفها ، می‌توانند مقابله به مثل و تلافی جویی را در کودکان پرخاشگر تسریع کنند.
عوامل وراثتی
تعیین سهم عوامل ژنتیک یا ارثی مستلزم داده‌های طولی ، در مورد موارد متعدد دوقلوهای یک تخمکی و دو تخمکی است که باهم یا جدا از هم ، پرورش یافته‌اند. در جواب این سوال که اگر والدین ضد اجتماعی باشند، آیا بیشتر احتمال دارد که فرزندان آنها مبتلا به اختلال سلوک شوند؟ نتایج نشان دادند که زمینه زیست شناختی ، برای رفتار اجتماعی ، پیش بینی کننده اختلال سلوک و پرخاشگری نوجوانان بود. بررسیها نشان داده ، هیچ الگوی پایداری از تاثیر ژنتیک بر روی پرخاشگری گزارش نشده است ، در حالی که سهم ارث ، در رفتار ضد اجتماعی به وضوح تایید شده است. و نیز بر اساس مطالعات انجام شده تا به امروز ، اختلال سلوک ممکن است دارای یک جز ارثی باشد.
نقش خانواده
خانواده ، زمینه اولیه و عمده اجتماعی شدن است و یافته‌های پژوهشی بسیار ، از این ایده که خانواده عوامل عمده ، در ایجاد اختلال سلوک است ، حمایت کرده‌اند. چهار الگو در خانواده‌های کودکان مبتلا به اختلال سلوک رواج دارد: انحراف والدین ، قهر و طرد والدین ، فقدان انضباط یا نظارت بر کودکان و تعارض والدین و طلاق والدین کودکان مبتلا به اختلال سلوک ، غالبا خودشان منحرف هستند و ناسازگاری ، خشم و گاهی رفتار جنائی ظاهر می‌سازند.

تعارض زناشوئی آشکار ، می‌تواند در بروز رفتارهای مقابله‌ای در کودکان موثر باشد و بسیاری از کودکان مبتلا به اختلال سلوک ، پدر یا مادری دارند که دچار اختلال سلوک هستند. الگوهای افراطی‌تر ، نظیر رفتار جنائی و الکسیم بویژه در پدر ، کودک را به طرز خاصی در معرض خطر اختلال سلوک قرار می‌دهد.
سیر اختلال سلوک
در الگوهای رفتار ضد اجتماعی و پرخاشگری ، برخی قوائین مبنی بر انتقال بین نسلی وجود دارد. در واقع شاید مشکل سازترین خصوصیت اختلال سلوک ، ثبات آن در طول زمان است. شروع زودرس اختلال سلوک در کودک ، با پرخاشگری بعدی ، رفتار ضد اجتماعی و دیگر مشکلات بزرگسالی را رابطه دارد. گر چه عوامل بسیاری ، رابطه مشکلات سلوک کودکان و رفتار اجتماعی بزرگسالان را متاثر می‌سازند. وجود اختلال سلوک در کودکی ، اطلاعات پیش بینی کننده برای انواع وسیعی از مشکلات سازگاری بعدی از منجمله فعالیتهای ضد اجتماعی ، سوء مصرف الکل و مواد است. شناسایی مکانزیمهایی که این مسیرها را توجیه می‌کنند، چالش عمده‌ای در این حوزه است.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱٠/۱۱


کمرویی و گوشه گیری در کودکان حالت های مختلفی دارد و عبارت است از: کناره گیری از موقعیت های اجتماعی؛ مثل مدرسه، میهمانی ها یا حضور در جمع دوستان. این کودکان سعی می کنند که محیط اجتماعی خود را به کسانی که خوب می شناسند، محدود سازند. آنها معمولا در خانه مشکلی ندارند. این کودکان به علت تماس های اجتماعی محدود، مهارت های متناسب با سن خود را یاد نمی گیرند و همین مساله در سنین بالاتر مشکلات بزرگ تری را برای کودک ایجاد می کند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱٠/٤

روان شناسی بلوغ به بررسی تغییرات و ویژگیهای مربوط به بلوغ در جنبه‌های مختلف جسمی ، روانی و اجتماعی می‌پردازد و فرآیند بلوغ را به عنوان پدیده مهم در انتقال از کودکی به بزرگسالی مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٦/۳



ما به خوبی به مشکل شما در مورد گوش دادن به لکنت زبان کودکتان و نیز به نگرانی و اضطراب طبیعی شما درباره او واقف هستیم. مادری که کودک خود را به مرکز گفتار درمانی آورده بود، اظهار می کرد که وقتی می دید فرزندش به هنگام صحبت کردن چقدر تقلا می کند ، بسیار نگران و ناراحت می شد. در هر حال هر چند که تحمل این شرایط ممکن است به نظر شما مشکل باشد ، اما می توانید در مورد اضطراب خودتان فکری بکنید . به خاطر داشته باشید که بیشتر کودکانی که لکنت دارند ، به تدریج خوب شده ، بعد از سنین خردسالی به لکنت خود ادامه نمی دهند. درک درست شما از مسئله ، و کمک و حمایت شما از کودک ، زمانی که اختلال گویایی او در مراحل اولیه است، به طور قابل توجهی احتمال بهبودی و رسیدن  به روانی کلامی را در کودک افزایش می دهد . توان شما در بررسی عینی لکنت کودک ، درک شما از کنش های کلامی او و این باور که " ما همیشه می توانیم روش انجام کارها را تغییر دهیم و یا آن را اصلاح کنیم " به شما کمک خواهد کرد تا اضطراب خودتان را به حداقل برسانید. کوشش شما در تشخیص شدت و استمرار لکنت کودک ، خود عامل مثبتی است برای ادامه کار شما . به توان و قابلیت در حال افزایش خودتان در مشاهده و بررسی آرام لکنت زبان کودک ، واقف باشید و مواظبت کنید که دچار تنش نشوید. دقت نمایید زمانی که کودک به طور غیر مترقبه دچار لکنت می شود ، هوشیاری و تحمل خودتان را از دست ندهید . همواره متوجه چیزی باشید که الان اتفاق می افتد ، نه آنچه که ممکن است در آینده روی دهد. مشخص کنید که کودک شما از چه میزان روانی کلامی برخوردار است. اگر شما برای مدتی کلماتی را که کودک به زبان می آورد بشمارید و مشکلات کلامی او را یادداشت نمایید، متوجه خواهید شد که درصد بسیار بالای کلماتی که کودک ادا می کند ، کاملاً طبیعی هستند ؛اگر چه همه آنها از روانی کامل برخوردار نیستند ، و این  برای سن او قابل قبول است .

وقتی که عوامل آزاردهنده و عناصر مزاحم که موجب افزایش لکنت متناوب کودک می شوند کاهش می یابند، او راحت تر و روان تر و بدون وقفه های زاید صحبت می کند. شما و کودکتان با مشکلی مواجه هستید که اگر نگرانی و دلواپسی زیادی از خود نشان ندهید ، بهتر می توانید در جهت برطرف کردن آن کار کنید.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٢/۳



البته ما می پذیریم که برای اکثریت قریب به اتفاق مردم ، همواره تشخیص بین ناروانی های طبیعی کلام و لکنت زبان یا ناروانی های غیر عادی امری است بسیار مشکل. مردم اغلب می گویند : من هم یک وقتی دچار لکنت شدم و یا هر کسی دچار لکنت می شود . در حالی که منظور واقعی آنها همان ناروانی های طبیعی در صحبت کردن است . شاید شما و سایر اعضای خانواده نیز چنین ناروانی های طبیعی کلامی کودک را لکنت نامیده و به او لکنتی گفته اید . در این صورت لازم نیست که ناراحت و مأیوس شوید و بلافاصله تصمیم بگیرید که دیگر این کلمات را به کار نبرید. مسلماً بهتر آن است که سعی کنید به دلایلی که بدان اشاره شد از به کار بردن القاب و برچسب های مختلف بپرهیزید. همیشه سعی نمایید به جای برچسب زدن ها از اصطلاحات و عبارات توصیفی استفاده نمایید. مثلاً شرح بدهید که کودک شما کلمات ، صداها و یا سیلاب های خاصی را تکرار می کند ، یا این که در صحبت کردن دچار وقفه و درنگ می شود و یا بریده بریده صحبت می کند ، خیلی مکث می کند و یا صداهای زاید از خودش تولید می نماید . البته هر کلمه یا مطلبی که با تغییرات غیر عادی تن و آهنگ صدا و یا حالت خاص چهره که بیانگر ناخوشایندی آن است همراه باشد، متضمن بار منفی خواهد بود. منظور از به کار بردن کلمه "ناروانی" هم (که ما در بیشتر قسمت ها به کار برده ایم) این بوده است که اصطلاحی کاملاً خنثی ( بدون بار منفی یا مثبت ) تلقی گردد، که اگر به شیوه ناصحیح از آن استفاده کنیم ، همانند برچسب "لکنت" ، معنای منفی به خود می گیرد.

اگر کودک شما در بیشتر مواقع و به طور  جدی با ناروانی های کلامی خودش تقلا کرده ، از خود ترس و اضطراب نشان می دهد ، لازم است کاری بیش از پذیرش ساده ی صحبت کردن او انجام دهید. شما باید تا آنجا که برایتان مقدور است ، وقتی که راجع به لکنت کودک صحبت می کنید ، سعی کنید کماکان از اصطلاحات و عبارات توصیفی استفاده کنید . اگر ملاحظه می کنید که کودک شما به هنگام صحبت کردن دچار تنیدگی عضلانی می شود ، مرتباً پلک هایش را به هم می زند ، با بی میلی حرف می زند، دهانش بدون این که صدایی از آن خارج شود، حالت خاصی پیدا می کند ( مثلاً نیمه باز می شود) و یا رفتارهای کلامی مشابهی نشان می دهد ، می توانید به او بگویید که برای حرف زدن خیلی تقلا نکند . همزمان ، شما هم چندان سعی نکنید که مشکل گویایی او را که دیگر برای همه آشکار شده است، پنهان نمایید. اگر بخواهید در این شرایط از به کار بردن کلمه لکنت کاملاً اجتناب داشته باشید، در واقع این کار شما با توجه به وضعیت موجود ، اضطراب و دلواپسی کودک را بیشتر می کند و نه کمتر . در حقیقت کلمات بد نیستند ، بلکه طریقه به کار بردن آنهاست که ناخوشایند است.

بدون شک باید از به کار بردن یک اصطلاح خاص بپرهیزید. سعی کنید که به کودکتان به عنوان یک لکنتی نگاه نکنید . یک تفاوت بسیار ظریف و در عین حال حساس و مهم بین این که بگوییم : "او یک لکنتی است" و "او با لکنت صحبت می کند" وجود دارد . اصطلاح اول یعنی « او یک لکنتی است» با زدن برچسبی به پیشانی کودک شخصیت او متمایز از دیگران می شود، در حالی که اصطلاح دوم ، یعنی « او با لکنت صحبت می کند» این معنا را می رساند که او کاری می کند درست مثل بسیاری از کارهای دیگری که انجام می دهد.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۱٠/۳


سعی کنید از برچسب زدن های ناروا اجتناب داشته باشید . البته در این زمینه با موارد استثنایی مواجه خواهیم بود. ما تاکنون به انواع مختلف ناروانی های کلامی طبیعی ، ولو این که با فراوانی بیشتری ظاهر شوند ، اشاره کرده ایم . فقط زمانی که شکل این ناروانی ها تغییر پیدا می کند و با خودآگاهی ، ترس و تقلا از طرف کودک توأم می گردد ، به لکنت واقعی تبدیل می شود. بعد از این است که شما می توانید مشکل گویایی کودک خود را « لکنت زبان»  بنامید. اما اگر واکنش های هیجانی زاید که بدان اشاره کردیم در کودک ظاهر نشود، از لکنت نامیدن ناروانی های کودک سودی نخواهید برد.

یکی از نظریه های بسیار معروف در زمینه لکنت ، این است که لکنت زبان کودک زمانی شروع می شود که اطرافیان کودک به گونه ای نسبت به ناروانی های کلامی طبیعی او واکنش نشان داده ، چنین وانمود می کنند که گویا آنها غیر عادی هستند . در نتیجه ی تأثیر منفی این واکنش های هیجانی ، کودک سعی می کند که از بروز این ناروانی های عادی جلوگیری و از تکرار آنها اجتناب کند. لذا هر قدر بیشتر تلاش می کند ، با ناروانی بیشتر صحبت می کند، و متأسفانه در اینجاست که دور و تسلسل باطل شروع می شود . ما تصور نمی کنیم که اگر مکث ها و صرف تکرار کردن کلمات را لکنت بنامیم ، توانسته ایم تنها منبع و یا منشاء اختلال گویایی کودک را مشخص کنیم و یا این که با این برچسب زدن ها ضرورتاً ناروانی های کلامی کودک به لکنت تبدیل می شود. البته تردیدی نیست که برایتان بسیار مشکل خواهد بود که ناروانی های طبیعی کودک را ، در حالی که تصور می کنید کودک شما لکنت دارد ، بدون نشان دادن واکنش های هیجانی زاید و بی جهت بپذیرید . بدون شک این کار شما بر فشار روانی کودک ، هنگامی که می خواهد صحبت کند ، خواهد افزود. خودداری از هرگونه برچسب زدن های ناروا به کودک ، به شما کمک خواهد کرد زمانی که او صحبت می کند واکنش مناسب داشته باشید . در این صورت به او فرصت و آزادی بیشتری می دهید که مهارت های گویایی خودش را نشان دهد و تقویت نماید.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٠/۱٠/٢



امروزه از روشهای مختلفی برای اصلاح ، درمان و بازپروری اختلالات گویایی و لکنت زبان استفاده می‌نمایند. از جمله این روشها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
روشهای زبانی یا تلفظی

برای انجام این عمل بهترین هماهنگی‌ها بین حنجره ، گونه‌ها ، زبان و لب‌ها لازم است؛ اما همین که در این هماهنگی خللی ایجاد شود، زبان به لکنت می‌افتد. پیش از سن 4 یا 5 سالگی به‌ندرت معلوم می‌شود که کودک لکنت زبان دارد. کندی زبان بر اثر اختلال‌های بدنی یا برآشفتگی‌های عاطفی، در انسان رشد می‌یابد. گویا بتوان در پاره‌ای موارد ، کند زبانی را از راه آموزش برطرف کرد؛ یعنی به شخص مبتلا آموخت که چگونه آهسته آهسته چیزی را بخواند؛ آهسته آهسته و با توجه خاص به حرف زدن خود ، سخن بگوید و هر هجایی را با کمال دقت ادا کند.

همچنین به وی می‌آموزند چگونه به هنگام بند آمدن زبانش ، تنفس خود را تنظیم کند. بر اثر مطالعه درباره صوتها یا ترکیب صوتهایی که چنین مشکلی را فراهم می‌آورند، به پاره‌ای از تمرینهای مرحله‌ به مرحله‌ای ، برای خواندن دست یافته‌ایم که با انجام آن می‌توان تا حدود زیادی بر مشکل «کند زبانی» چیره شد. به هر حال ، درمان لکنت ‌زبان باید بوسیله متخصص انجام گیرد. این نکته نیز بسیار قابل توجه است که نباید مبنای عاطفی را در کند زبانی نادیده گرفت.
روش دو جانبه یا مکمل

در این روش به بازپروری و پرورش جنبه‌های دوگانه فکری و زبانی اهمیت فراوان داده می‌شود. این روش بیشتر در مورد کودکان 3 تا 7 ساله استفاده می‌شود و معمولا نتایج ثمر بخشی دارد. هدف این روش در واقع پرورش دوگانه‌ای از قدرت و صحت تفکر ، قدرت و صحت بیان است. به عنوان مثال برای نیل به این منظور به کودک می‌آموزند که افکار خود را اصلاح و روشن دریابد، فقط افکار واضح و روشن خود را به زبان جاری نماید و کلمات و جملات را دقیق و رسا بازگو نماید.
روشهای روان درمانی

این روشها بویژه در مورد افرادی که دچار کشمکش‌های عاطفی و اختلالات روانی عصبی هستند بکار می‌رود. روش روان درمانی برای کودکان سنین پایین ثمر بخش نمی‌باشد.
روش دارو درمانی

برخی اعتقاد دارند که یکی از عوامل لکنت تنش‌ها و اضطراب و هیجانات عاطفی است. لذا داروهای آرام بخش می‌توانند تا حدودی کودک را از اضطراب و هیجانات عاطفی به دور داشته و در نتیجه لکنت زبان او را تقلیل دهند.
رفتار درمانی

یکی دیگر از روشهای متداول و نسبتا جدید در اصلاح و بازپروری لکنت زبان روش تغییرات و اصلاحات رفتاری می‌باشد. نظریه مدافعان این روش در این است که یکی از علل لکنت زبان کودک رفتارهای سازش نایافته و یا ناهنجار اوست. لذا در این روش سعی بر اصلاح رفتارها و بالطبع تقلیل لکنت زبان کودک است.
روش خود درمان گری

این روش که در واقع می‌تواند نوعی روش رفتار درمانی نیز تلقی شود، بر این اساس استوار است که فرد لکنتی با انگیزه قوی و ایجاد تغییرات لازم در زمینه بازخوردها و نگرشهایش نسبت به لکنت خود به برنامه‌ای منظم ، مشخص و بطور جدی و مصمم تلاش کند که اختلال گویایی خود را اصلاح کند.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٩/٢

انواع لکنت
لکنت کلونیک یا حالت تکراری در بیان کلمه

در این نوع از لکنت زبان کودک یک سیلاب از کلمه‌ای را (که معمولا اولین سیلاب کلمه را) با سرعت و تشنج تکرار می‌کند. مثلا کلمه پدر را چنین بیان می‌کند : پ پ پ پدر.
لکنت تونیک یا توقف در تلفظ

در این حالت در فعالیت عضلات تلفظی چند ثانیه توقف و سکون بوجود می‌آید و کودک دچار وقفه در تلفظ و ادای کلمه همراه با فشار ، کوشش و حرکات خاصی است. کودک مبتلا به این لکنت برای ادای کلمه شدیدا به خودش فشار می‌آورد و پس از لحظاتی سکون بطور ناگهانی و با تشنج کلمه را ادا می‌کند.
مراحل مختلف لکنت

کودکانی که دچار لکنت زبان هستند معمولا و از بدو پیدایش لکنت تا مرحله نهایی مراحل مختلفی را به شرح زیر می‌گذراند.
لکنتی که کودک پذیرفته است.

کودک در این مرحله متوجه می‌شود که برخی از حروف و کلمات را بطور غیرطبیعی تکرار می‌کند. اما به نظر می‌رسد که نگران حالت گویایی خودش نیست. کودک از این که اختلال تکلمی دارد ناراحت نبوده و رنجی نمی‌برد و کوششی هم برای رفع آن نمی‌نماید. در این مرحله ،‌ لکنت کودک معمولا همراه با اختلالات تنفسی و یا علایم و عوارض بیماری نمی‌باشد. نوع لکنت کودک در این مرحله بیشتر از لکنت تکراری است و به همین دلیل در این حالت برنامه‌های گفتار درمانی موثر است.
لکنتی که کودک در برابر آن عکس العمل نشان می دهد (لکنت پس رانده)

بتدریج که کودک بزرگ شده و دامنه مکالمات وسیع تر می‌شود به واسطه رفتار‌های خاص و فشارهایی معمولا از سوی همسالان ، والدین و معلمان متوجه کودک می‌شود، که کودک بطور قابل توجهی با تعجب و گاه همراه با دلسردی نسبت به چگونگی اختلالات گویایی خود عکس العمل نشان می‌دهد. مثلا به محض اینکه برخی از اعضای فامیل و نزدیکان و اطرافیان کودک متوجه می‌شوند که او لکنت دارد، رفتارها و واکنش‌های مختلفی نشان می‌دهند. وی این واکنشها را درک کرده و بالطبع عدم اطمینان و تنش عضلانی او بیشتر می‌شود.
لکنت پیچیده و شدید

بتدریج که حرکات و رفتار ضمنی همراه با لکنت به صورت غیر ارادی ظاهر می‌گردد، شدت لکنت افزایش می‌یابد. به نحوی که کودک نسبت به همه موفقیتها و به همه کلمات و همه اصواتی که با عدم روانی و سلامت او در صحبت توام می‌شوند، حساسیت و نگرانی پیدا می‌کند. در این شرایط لکنت خود ، روز به روز پیچیده تر و شدیدتر می‌شود. بطوری که هر چقدر بیشتر نسبت به موفقیتها ، کلمات و جملات از خود نگرانی و ترس نشان می‌دهد، لکنت او بیشتر می‌شود و هر چقدر لکنت او بیشتر می‌شود نگرانی و ترس او از شرایط و موقعیتها و کلمات و اصوات افزایش می‌یابد.
علل لکنت

در واقع دلایل بروز لکنت زبان در کودکان ، تا کنون بطور دقیقی روشن نشده است. اما آنچه که تا حدودی مشخص است، آن است که لکنت نمی‌تواند علت واحدی داشته باشد. بلکه همواره معلول علت بدنی ، عاطفی ، اجتماعی و یا ترکیب این عوامل است. بسیاری از افرادی که لکنت زبان دارند دچار بعضی از ناراحتیهای عصبی و ناسازگاری‌های اجتماعی هستند. اما تشخیص اینکه آیا اینگونه ناراحتیهای روانی علت لکنت زبان است و یا لکنت خود حاصل حالات و فشارهای ناشی از اختلالات روانی است، بسیار مشکل است. در بعضی از مواقع لکنت ربان ممکن است حاصل نارساییها و اختلالات دستگاه عصبی باشد و یا در مواردی نیز لکنت زبان از زمان کودکی در اثر بعضی ناهنجاریهای خفیف فیزیولوژیکی پدید می‌آید.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩٠/٦/٢٩



در مورد طبقه بندی اختلالات زبان و گفتار و یا به طور کلی اختلالات ارتباطی نظریه‌های متفاوت وجود دارد. برخی از متخصصین معتقدند که لزومی بر طبقه بندی این اختلالات وجود ندارد. از این دیدگاه زبان در عمق وجود فرد ریشه دارد و یک اختلال زبان نمی‌تواند به خودی خود و به صورت مجزا وجود داشته باشد. دسته دیگر معتقدند این دسته از اختلالات را باید طبقه بندی کرد، چرا که طبقه بندی به لزوم اهمیت و توجه به نشانه‌ها و علایم مرضی این اختلالات تاکید می‌کند. این دسته از متخصصین اختلالات گفتار و زبان را به چهار دسته اختلالات آواشناسی ، اختلالات آهنگ گفتار ، اختلالات صدا و اختلالات زبان تقسیم کرده‌اند. برخی از صاحبنظران سه اختلال اول را تحت عنوان اختلال گفتار در یک طبقه قرار می‌دهند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٤/٢٩



آیا قبل از بچه دار شدن، تحمل سر و صدای ناشی از سائیدن دندان های تان به هم سخت نبود؟ صدای کشیدن ناخن بر روی تخته سیاه چطور؟ یا به صدا درآمدن دزدگیر ماشین؟ احتمالاً، در حال حاضر در مقایسه با جیغ و دادهای فرزندتان، اینها دیگر آنقدر ناهنجار به نظر نمی رسند. فرزندتان گاه و بی گاه شروع به جیغ زدن می کند، تا حدی که شما حاضرید قسم بخورید که او ذاتا جیغ جیغو به دنیا آمده است.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٩/٢٩


برای رفع این مشکل می توان از روش های زیر استفاده کرد:


۱. فعالیت های بدنی کودک (مانند بازی کردن در پارک، برنامه های ورزشی و...) را در طول روز افزایش دهید. کودکان قبل از خواب باید آرام باشند تا برای خوابیدن آماده شوند. بازیهائی که نیازمند فعالیت زیاد هستند برای ساعات قبل از خواب مناسب نیستند.


۲. بتدریج از هنگام غروب به بعد، فعالیت کودک را کاهش دهید و به جای بازی های پر تحرک مانند کشتی گرفتن با توپ بازی، فعالیت هائی مانند مطالعه کردن، شنیدن قصه با دیدن تلویزیون را جایگزین نمائید. انجام فعالیت های آرام کننده چون حمام آب گرم، ماساژ قبل از خواب و به آرامی تکان دادن کودک مفید خواهد بود.


۳. برای زمان خواب کودکتان برنامه تعیین کنید و ساعت خاصی را مشخص کنید.


۴. برنامه های خانوادگی و خواسته های کودک را نیز در نظر بگیرید. انعطاف پذیر باشید ولی برخورد قاطع داشتن با کودک را نیز تمرین کنید. الگوئی را که تصمیم به ادامه آن ندارید شروع نکنید. برنامه شبانه باید در کل روز موجب احساس امنیت و نزدیکی میان افراد خانواده شود.


۵. قبل از خواب با کودکتان در مورد مسائل روزمره و آمادگی برای شروع روز بعد صحبت کنید.


۶. آماده کردن لباس های مدرسه و مرتب کردن کتاب های فردا، برنامه مناسبی برای کودکان بزرگتر خواهد بود. قصه گفتن برای کودک قبل از خواب، در درک این مسئله که الان موقع خواب است کمک می کند.


۷. پس از رفتن به رختخواب بتدریج از توجهتان نسبت به کودک کم کنید و دیرتر به گریه و جیغ او پاسخ دهید. به کودک بگوئید همین الان باید بخوابد و این کار را هر شب تکرار کنید. آنها به برخورد قاطع شما نیاز دارند.


۸. برای بعضی از کودکان خوابیدن در اتاق تاریک دشوار است، بنابراین روشن کردن چراغ خواب در اتاق کودک مفید خواهد بود.


۹. اگر کودکتان شب ها سخت به خواب می رود و یا نیمه شب از خواب بیدار می شود به او اجازه خوابیدن در طول روز را ندهید، اینکار در ایجاد الگوی خواب منظم کودک کمک خواهد کرد.


۱۰. به خاطر داشته باشید مصرف شبانه برخی از مواد غذائی مانند چای و نوشابه، خواب کودک را کاهش می دهد.


۱۱. به کودکتان روش های آرام سازی (نفس عمیق، کشش و آرام سازی عضلات بدن) را آموزش دهید و تلاش نمائید تا قبل از خوابیدن کودک این تمرین ها را انجام دهد.


۱۲. به کودک اجازه دهید تا زمانی که خواب آلوده و خسته نشده بیدار بماند و سپس او را به رختخواب ببرید.


۱۳. از تمرین های مثبت استفاده کنید و در طول روز راه هائی را که کودک می تواند با بکارگیری آنها به خواب رود برای او بیان کنید. مثلاً کودک می تواند با فکر کردن دربارهٔ صحنه های آرام و زیبا مانند برخورد امواج دریا به ساحل، پریدن گوسفندان از روی نرده یا تکرار حروف الفبا و خواندن ترانه های کودکانه این کار را تمرین کند.


۱۴. حتی الامکان سعی کنید نکات ایمنی را در اتاق خواب کودک رعایت کنید (مثل پوشاندن سیم های برق، استفاده از محافظ پریز برق و دور نگهداشتن کودک از اشیاء شکستنی). این کار به والدین کمک می کند تا با خیال راحت، کودک را در اتاقش تنها بگذارند.


۱۵. اگر کودک در رختخواب خود نمی ماند در اتاق او حضور یابید و هنگامیکه آرام شد او را تحسین کنید. برای مثال ابتدا برایش نوار قصه بگذارید و اگر ناآرامی کرد، ضبط را خاموش کنید.


۱۶. هنگامیکه کودک در طول شب از خواب بیدار می شود به او کمتر توجه کنید. کمتر او را در آغوش بگیرید، تماس چشمی را محدود نمائید و با او صحبت نکنید. بی تفاوتی والدین در این زمان برای خوابیدن مجدد کودک مؤثر خواهد بود.


۱۷. داشتن یک هم اتاقی (مثلاً خواهر یا برادر و یا حتی یک عروسک) می تواند به تنها خوابیدن کودک کمک کند و در کسب استقلال او مفید باشد. کودک را به تنها خوابیدن در اتاقش، به عنوان یک رفتار مناسب تشویق کنید.


۱۸. کودکان ترس ها و تشویش هائی دارند که معمولاً قبل از خواب به سراغشان می آید. کودک خود را تشویق کنید در مورد مشکلش با شما صحبت کند. این کار به شما در درک بهتر مسائل، کمک خواهد کرد.


۱۹. به خاطر داشته باشید که والدین، پدربزرگ، مادربزرگ و پرستار کودک باید در مورد چگونگی کنار آمدن با مشکلات خواب کودک با یکدیگر هماهنگ باشند.


۲۰. کودکان به علت شرایط سنی خود آسیب پذیرند و نیاز به حمایت و مراقبت بزرگترها دارند. آسیب پذیری کودکان ایجاب می کند که با وضع قوانین مناسب، حمایت و مراقبت های لازم، سلامت جسم و روان آنان را تأمین کنیم.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٩/٢٠


بسیارند کودکانی که ظاهری طبیعی دارند، رشد جسمی و قد و وزنشان حاکی از بهنجار بودن آنان است. هوششان کمابیش عادی است، به خوبی صحبت می‌کنند، مانند سایر کودکان بازی می‌کنند و مثل همسالان خود با سایرین ارتباط برقرار می‌کنند، در خانه نیز خود یاریهای لازم را دارند و کارهایی را که والدین به آنان واگذار می‌کنند به خوبی انجام می‌دهند و از رفتار و اخلاق عادی برخوردارند. لیکن وقتی به مدرسه می‌روند و می‌خواهند خواندن و نوشتن و حساب یاد بگیرند دچار مشکلات جدی می‌شوند. بیش از یک قرن است که متخصان علوم تربیتی و روانشناسی و گفتار درمانی در پی تشخیص و درمان مشکلات این قبیل کودکان بوده‌اند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۸/٢٠


در مورد طبقه بندی اختلالات زبان و گفتار و یا به طور کلی اختلالات ارتباطی نظریه‌های متفاوت وجود دارد. برخی از متخصصین معتقدند که لزومی بر طبقه بندی این اختلالات وجود ندارد. از این دیدگاه زبان در عمق وجود فرد ریشه دارد و یک اختلال زبان نمی‌تواند به خودی خود و به صورت مجزا وجود داشته باشد. دسته دیگر معتقدند این دسته از اختلالات را باید طبقه بندی کرد، چرا که طبقه بندی به لزوم اهمیت و توجه به نشانه‌ها و علایم مرضی این اختلالات تاکید می‌کند. این دسته از متخصصین اختلالات گفتار و زبان را به چهار دسته اختلالات آواشناسی ، اختلالات آهنگ گفتار ، اختلالات صدا و اختلالات زبان تقسیم کرده‌اند. برخی از صاحبنظران سه اختلال اول را تحت عنوان اختلال گفتار در یک طبقه قرار می‌دهند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٩/٧

 

گاهی اوقات بچه ها سوال را برای یادگیری نمی پرسند، می پرسند تا مورد توجه قرار گیرند یا حواس والدین را پرت کنند، اینجاست که والدین کلافه می شوند. گاهی اوقات سوال های آنها متناسب با سنشان نیست و پدر و مادرها نمی دانند چه پاسخی بدهند.

سوال کردن یکی از قوی ترین ابزارهای تفکر عاقلانه و منطقی است، بنابراین با توجه به نقش بنیادی تفکر می توان دریافت، سوال کردن در هر زمینه ای شاه کلید موفقیت، خوشبختی و سعادت انسان است.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٩/٦

 

با افزایش سن کوکان، آنها زمانی مسئولیت های خود را به صورت مطلوب انجام می دهند که قبلاً مسئولیت هر عضو خانواده تحت یک فرایند عادلانه مشخص شده باشد و مورد پذیرش اعضای خانواده واقع شده باشد نه اینکه والدین یا عضو دیگر خانواده به طور لحظه ای تصمیم بگیرند که چه کسی، چه کاری انجام دهد.

پرورش مسئولیت پذیری کودک با پذیرش خطاها و تقویت توانایی ها

چگونه و چه زمانی مسئولیت را برعهده کودکمان بگذاریم

 


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٩/٤



سندرم داون (مونگولیسم) با شیوع یک مورد در هر 700 زایمان منتج به تولد نوزاد زنده, به عنوان شایع ترین اختلال ژنتیکی شناخته میشود. درصدی از جنین های مبتلا به سندرم داون پیش از تولد می میرند. جنین های مبتلا به سندرم داون دارای یک کروموزوم اضافی 21 هستند. با توجه به شیوع نسبتا زیاد سندرم داون,روش های گوناگونی برای نشخیص پیش از تولد این ناهنجاری ابداع شده است.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٩/٢

امروز دکتر کلانتری متخصص کودکان و استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی به پرسش ما پاسخ می‌دهد.

ابتدا باید بدانیم که اختلال گفتاری تا چه مرزی طبیعی است. از کودک انتظار می‌رود در حدود یک سالگی مامان و بابا را با درک مفهوم آن به کار ببرد؛ یعنی به چه کسی بابا و به چه کسی مامان بگوید.

کودکان قبل از 12 ماهگی باید توانایی تشخیص نام اشیاء مانند شیشه شیر را داشته باشند. باید در 15 ماهگی دایره لغات کودک بیشتر شود و افراد بیشتری را بشناسد و طبیعی است تا 24 ماهگی بتواند یک جمله دو کلمه‌ای را بگوید.

مثلا مامان رفت. چنانچه تا پایان 36 ماهگی صحبت کودک برای همه مفهوم باشد، بچه از لحاظ گفتاری طبیعی است.

متاسفانه بعضی از خانواده‌ها اختلال گفتاری کودک را بر این پایه قرار می‌دهند که پدر یا مادرش هم همین‌طور بوده است و از مشکل گذر می‌کنند.

همیشه این‌طور نیست که کودک از پدر و مادر تبعیت کند، برخی از تاخیرهای تکاملی در ژنتیک وجود دارد، اما نباید براحتی از این اختلال گذر کرد.

توجه داشته باشید چنانچه کودک تا 24 ماهگی نتواند دو کلمه را بیان کند؛ باید از لحاظ شنوایی و حفره دهان بررسی شود تا از اختلالات در بزرگسالی پیشگیری شود.

اختلالات گفتار و زبان بر نحوه صحبت کردن و درک مردم تاثیر می‌گذارد و ممکن است از سطح جانشینی ساده صداها شروع شود و تا سطح ناتوانی در کاربرد گفتار و زبان ادامه یابد.

نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٧/٢٩

 

اصطلاح اختلالات رفتاری، بدون آنکه تعریف شود، تقریبا 85 سال پیش، وارد فرهنگ علم روان‌شناسی شده است. از آن هنگام معلمان، پزشکان، روان‌شناسان و افراد دیگری که با مشکلات هیجانی و رفتاری کودکان در ارتباط هستند از این اصطلاح برای بیان مقصود خویش استفاده کرد‌ه‌اند. اما تعریف واحدی که مورد پذیرش همگان باشد، ارائه نشده است.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۸/٢٧

- «یه بار دیگه شیطونی بکنی بهت آمپول می‌زنم!»، «یه بار دیگه از این کارا بکنی، آمپول‌زن رو صدا می‌کنم!»

 

بله! اگر شما هم با جمله‌های تهدیدآمیزی مثل جمله‌های بالا بخواهید فرزند حرف‌شنویی داشته باشید، ندانسته و نخواسته، او را به ترسیدن از آمپول سوق داده‌اید؛ غافل از آنکه کودک از بدو تولد برای مصونیت در برابر برخی بیماری‌ها و نیز برای درمان برخی دیگر ناگزیر باید مورد تزریق آمپول قرار بگیرد.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۸/٢٦

 

بگفته پزشکان و محققین این بیماری نوعی اختلال پیشرفته در رشد عصبی میباشد که باعث اختلال در تعاملات و ارتباطات اجتماعی و همچنین نوعی رفتار با تکراری محدود و تاخیر در رشد زبانی و شناختی است که علیرغم ویژگیهای روشنش ،اینکه چگونه اتفاق می افتد تا 3 سالگی قابل تشخیص نمیباشد.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/۸/٦

بیش از 60 درصد نوجوانان هیچ‌گاه برای مقابله با افسردگی خود کمکی دریافت نمی‌کنند؛ در حالی که کمک به نوجوانان برای این که بتوانند با موفقیت افسردگی خود را برطرف کنند بسیار آسان است. وجود یک نوجوان افسرده در خانواده می‌تواند مشکلات زیادی به همراه داشته باشد، اما از سوی دیگر، والدین درمانی بهترین راه برای خارج کردن کودک از شرایط استرس‌زاست. بیایید در مورد علائم افسردگی در نوجوانان و روش‌های درمان آن بیشتر بدانیم.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٧/٢۸


بسیاری از والدین از شیطنت‌ زیاد کودک خود شکایت دارند و برخی نیز معتقدند فرزند آنها بیش فعال است. اما بین بیش فعالی و شیطنت طبیعی کودکان فرق‌های بسیاری وجود دارد. کودکان‌ بیش ‌فعال‌ بسیار پرتحرک‌اند و نمی‌‌توانند یکجا آرام‌ بنشینند. آنها اضافه‌ بر ناآرامی‌ بسیار زیاد،...


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٧/٢۸

یکی از موضوعاتی که خانواده‌ها را بسیار نگران می‌کند لکنت زبان کودکانشان است. لکنت زبان عبارت است از تکرار و طولانی شدن اصوات و کلمات که باعث کاهش روانی کلام می‌شود و معمولا همراه با وقفه‌‌ها و سکوت‌های مکرر است.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٧/٢۸


مدت زمان زیادى پزشکان باور نمى کردند که کودکان هم مى توانند دچار افسردگى شوند. اما هم اکنون متخصصان بهداشت روان دریافته اند که افسردگى به همان نحو که در بزرگسالان شیوع دارد، در کودکان هم دیده مى شود. بررسى هاى اولیه و درمان افسردگى در کودکان بسیار مهم است.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٧/٢۳

 امروزه، در جامعه نوجوانانی را مشاهده می کنیم که سر در گریبان مبهوت، افسرده و عصبی هستند، چهره های در هم کشیده ای دارند و هر کس به آنها می رسد می گوید مگر کشتی هایت غرق شده و یا انگار مادرش مرده، دنیا دیگه به آخر رسیده. آری این علایم و علایم دیگری که به آن اشاره خواهد شد، نشان از یک بیماری به نام افسردگی دارد.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٧/٢۳



نویسنده: صابر محمدی

   نوجوان در گذشته به لباس، اهمیت چندانی نمی داد، کافی بود پوشاکی مناسب بر تن داشته باشد؛ ولی امروز نوع لباس، رنگ، طرز دوخت و حتی دکمه های آن مورد توجه وی قرار دارد. امروزه، کوتاه و بلند کردن موها، مدل دادن و دیگر آراستن ها، جزو ضروریات و تقریبا

ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٧/٢۳


    سارا بشدت از آلوده شدن می ترسد، اگر او احساس آلودگی بکند، به هیچ وجه نمی خواهد بدن خود و یاحتی چیزهای متعلق به خود را در خانه و دور و بر آن لمس کند. او به هیچ وجه دستگیره درها و حتی شیر آبی که قبلادست دیگران به آنها خورده را لمس نمی کند و درها را با پا و یا با آرنج خود باز می کند و حتی شیرهای آب را با آرنج خود باز و بسته می کند. سارا سعی می کند از دستکش برای گذاشتن آشغال ها در ظرف آشغال استفاده کند. او به هیچ وجه حاضر نیست چیزی را از زمین بردارد، با دیگران دست نمی دهد و به طور کلی از دست زدن به هر چیزی که به نظرش آلوده می رسد اجتناب می کند.


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٧/٢۳

    بلوغ در لغت معنی رسیدگی و پختگی است و مشخصه دورانی از زندگی محسوب می شود که فرد از دنیای کودکی فاصله می گیرد و در مسیر تکامل جسمی و روحی قدم برمی دارد. اهمیت این دوره کوتاه، اما سرنوشت ساز در زندگی فردی و اجتماعی انسان به قدری است که تحقیق و بررسی درباره آن به گواهی تاریخ مکتوب به اعصار گذشته حیات بشر بازمی گردد. متفکرانی نظیر ارسطو در این باره به تفصیل سخن گفته اند


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٧/۱٦

گاهی اوقات ما والد‌ین تصور می‌‌کنیم که استرس‌‌های د‌رونی ما را کود‌کانمان به هیچ وجه ند‌ارند‌. اما واقعیت این است که کود‌کان نیز احساسات مربوط به خود‌ را د‌ارند‌ و به عبارتی مطابق با شرایط سنی‌شان از احساسات زیاد‌ی برخورد‌ارند‌. آنها هم همانند‌ بزرگسالان استرس را احساس می‌‌کنند‌ و چنانچه از نحوه برخورد‌ با آن آگاهی کامل ند‌اشته باشند‌،


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٧/۱٦

خانه جایی است که کودک را برای زندگی اجتماعی آماده می‌سازد. کودک به تدریج با یادگیری آداب و رسومی که در بین اعضای خانواده می‌آموزد، از قبیل غذاخوردن، لباس‌پوشیدن، رفتارهای پسندیده، احترام گذاشتن به دیگران و... نسبت به ارزش‌های اجتماع و جامعه‌ای که بدان پای خواهد گذاشت، آشنا می‌شود. برخی از کودکان بنا به هر دلیلی کمتر از سایر هم سن و سالان‌شان مهارت اجتماعی را فرا می‌گیرند و هیچ چیز برای والدین آنها دردناک‌تر از طرد شدن فرزندشان...


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٧/۱٥


 نگین حسینى

روانشناسان، نهادها و سازمان هاى مرتبط با امور کودکان ، نظرات یکسانى درباره سن دقیق کودکى و سنین مرزى پایان دوران کودکى ندارند. در پیمان نامه حقوق کودک، مصوب مجمع عمومى سازمان ملل متحد در ۲۰ نوامبر ،۱۹۸۹ در تعریف کودک آمده است: «از نظر پیمان نامه حقوق کودک، کودک کسى است که سن او کمتر از ۱۸ سال باشد، مگر اینکه براساس قانون ملى قابل اعمال، سن قانونى، کمتر تعیین شده باشد.» (نوبان و صدرى ، ۱۳۸۰ ،  تبریز)


ادامه مطلب ...
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳٩۱/٧/۱٥

بر اساس گزارش محققان، کسانی که در کودکی در معرض‌‌‌‌توهین و تحقیر والدین خود قرار می‌گیرند، رشد آن قسمت از مغزشان که با یادگیری زبان ارتباط دارد، مختل ‌می‌شود.


ادامه مطلب ...
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar