مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/۱٢/۱٧

  زبان و تفکر
زبان،اساسی ترین،غنی ترین و با ثبات ترین حلقه اتصالی است که نسل های گذشته،حال و آینده را به یک وجود پویا و عظیم پیوند می زند. زبان مهمترین ضامن بقای رشد فکر انسان است.هر آنچه نسل های گذشته دیده،تجربه کرده،گذرانیده و اندیشیده اند از طریق زبان در اختیار کودک قرارمی گیرد.کودک با تسلط بر زبان مادری،بر لغات و ترکیبات و تغییر تبدیل های آنها دست می یابد وبه مجموعه  بیشماری از مفاهیم و تصورات ،افکار ،احساسات، تصورات هنری، منطق و فلسفه پی می برد. 


 

روانشناسی کودک (2 تا 7 سالگی)(5)


  زبان و تفکر
زبان،اساسی ترین،غنی ترین و با ثبات ترین حلقه اتصالی است که نسل های گذشته،حال و آینده را به یک وجود پویا و عظیم پیوند می زند. زبان مهمترین ضامن بقای رشد فکر انسان است.هر آنچه نسل های گذشته دیده،تجربه کرده،گذرانیده و اندیشیده اند از طریق زبان در اختیار کودک قرارمی گیرد.کودک با تسلط بر زبان مادری،بر لغات و ترکیبات و تغییر تبدیل های آنها دست می یابد وبه مجموعه  بیشماری از مفاهیم و تصورات ،افکار ،احساسات، تصورات هنری، منطق و فلسفه پی می برد. 
  کودک با آگاهی بر یک زبان پیشرفت هایی میکند که بالاتر ازمرزهای تجربیات شخصی اوست.به بیان دیگرزبان محدودیت های توانایی و ادراک کودک را از بیم می برد و آمادگی های نهفته او را افزایش می دهد.از نظر پیاژه،زبان کمک بسیار زیادی به رشد ذهنی کودک میکند ،ولی نمی تواند عامل بوجود آورنده تفکر باشد وبا همه اهمیتی  که در رشد ذهنی کودک دارد،وابسته به تفکر است;در حالیکه از نظر برونر،زبان عامل پیشرفت تفکر و اکتساب نگهداری ذهنی است. 
بر این اساس،برونر و همکاران او به منابعی در رشد ذهنی اشاره می کنند که متاثر از زبان است از جمله کلمات که مفاهیم را شکل می دهد یا مکالمات بین والدین ،معلمان و اطرافیان که می تواند در هدایت و توسعه رشد فکری کودک موثر واقع شود. 
قبل از برونر،بنجامین ورف تاثیر زبان بر اندیشه را مطرح کرد و به اتفاق ادوارد سایبر فرضیه بسیار مشهور نسبیت زبانی را ارائه کرد که طبق آن،هر زبان ((جهان بینی)) خاصی بر گویندگان خود تحمیل می کند. 
با توجه به این نظریه ،انسانها جهان را مطابق خطوطی که به وسیله زبان مادریشان وضع شده توصیف می کنند;ولی این نظریه مورد انتقاد بسیاری از روانشناسان قرار گرفته است. 
آنچه مسلم است،پیشرفت زبان و یادگیری لغات و مفاهیم گوناگون از عوامل موثر در رشد شناختی است،ولی پیچیدگی فرآیندهای زبان وتفکر و ارتباط نزدیک این دو بهم ،باعث شده که برخی روانشناسان نتوانند با صراحت به این مطلب عنوان کنندکه آیا رشد شناختی پیشرفته ،حاصل رشد و گسترش زبان است  و تفکر زبان درونی شده است به قسمی که با مجهز شدن کودک به ابزار زبان ،نگهداری ذهنی نیز حاصل شود؟یا بصورتیکه پیاژه مطرح میکند،تفکر و زبان ضمن ارتباط نزدیک با هم ،متعلق به دو نظام متفاوتند.از نظر پیاژه،نگهداری ذهنی و در نتیجه ،رسیدن به عملیات ذهنی برگشت پذیر،حاصل یک نظام از منطق درونی شده است،نه زبانی درونی شده. 
 محتوای سخن گویی
سخن گویی کودک از نظر محتوا به دو صورت تکلم خودمدار و تکلم اجتماعی شده انجام میشود.در سخن گویی خودمدار،کودک از صحبت کردن درباره خود لذت میبرد و از آن برای کسب لذت استفاده میکند و کمتر آن را وسیله ای برای ایجاد ارتباط با دیگران قرار میدهد;ولی به هر حال کودک از واکنش مناسب دیگران نسبت به صحبت کردن خود آگاه میشود و این آگاهی در رشد تکلم او تاثیر بسزایی دارد.تفکر و تکلم خودمدار کودکان در این مرحله،نه تنها ناشی از تعبیر و تفسیر شخصی آنها از کلمات است،بلکه ناشی از عدم توانایی آنها در تفکر به پیش از یک مورد در یک لحظه نیز هست.این کیفیت استدلال کودک در برداشت او از اشیا نیز اثر می گذارد.پیاژه در آزمایشهای مختلفی که به منظور تعیین درجه ادراک کودک از اصول نگهداری ذهنی تنظیم شده،این نکته را بخوبی نشان داده است. 

تکلم اجتماعی شده زمانی بوجود می آید که کودک می تواند برداشتهای ذهنی خود را بیان کند و علاوه بر آن، دیدگاه های دیگران را نیز به حساب آورد و به آن توجه کند.به این ترتیب کودک به مرور میتواند به تبادل افکار با دیگران بپردازد.تغییر تکلم خودمدار به تکلم اجتماعی شده،با سن کودک ارتباط چندانی ندارد،بلکه در این زمینه شخصیت کودک نقش تعیین کننده دارد.کودکان خودمدار در هر سن از خود صحبت میکنند،ولی همین کودکان هرچه بزرگتر میشوندو بیشتر با همسالان خود معاشرت میکنند،از میزان خودمداری آنها کاسته میشود.معمولا هر چه گروه همسالان وسیعتر باشد،تکلم خودمدار کودک نیز کمتر است. 
 برخی عوامل موثر در رشد گویایی
عوامل گوناگونی در رشد گویایی کودک موثر است که از مهمترین آنها می توان گروه همسالان، رادیو و تلویزیون، کتاب و قصه های کودکان را نام برد; ولی قبل از ورود هر عامل دیگر در رشد تکلم کودک، مادر می تواند در رشد گویایی و گسترش آن تاثیر بسیار داشته باشد. مادر باید از تمامی اوقاتی که با کودک است استفاده کند و با کودک حرف بزند; البته دلیلی ندارد بزرگسالان با کودک به زبان کودکانه صحبت کنند. 
فراهم کردن موقعیت هایی که کودک بتواند با کودکان دیگر بازی و ارتباط بر قرار کند، در رشد گویایی او بسیار موثر است. در کودکستان ومهد کودک این موقعیت به راحتی فراهم می شود.کودک در گروه احساس می کند که برای بازی کردن و ایجاد ارتباط با دیگران و برآوردن خواسته ها و نیازهایش به زبان احتیاج دارد. سوالاتی برایش مطرح می شود که دوست دارد از کودکان دیگر بپرسد. همین احساس نیاز به صحبت کردن، او را تشویق می کند که از لغات جدید در مکالماتش استفاده کند. 
قصه
قصه خوانی و قصه گویی برای کودکان  پیش دبستانی نقش بسزایی در رشد و شکوفایی خلاقیت آنان دارد. 
تاثیر قصه در کودکان
داستان و قصه نقش بسیار مهمی در تکوین شخصیت کودک دارد. از طریق قصه ها و داستان های خوب، کودک به بسیاری از ارزش های اخلاقی پی می برد. پایداری، شجاعت، نوع دوستی، امیدواری، آزادگی، جوانمردی، طرفداری از حق و حقیقت و استقامت در مقابل زور و ستم ارزش هایی هستند که هسته ی مرکزی بسیاری از قصه ها و داستان ها را تشکیل می دهند. 
پرورش حس زیبایی شناسی در کودک، متوجه ساختن کودک به دنیایی که اطرافش را فرا گرفته، پرورش عادات مفید در کودک، تشویق حس استقلال طلبی و خلاقیت کودک هدف های اصلی طرح قصه های خوب برای کودکان است. 
کودک در این سالها دلباخته داستان و قصه است. اگر قصه ای چندین بار برای او تکرار شود، باز هم با کمال علاقه به آن گوش می دهد واز آن لذت می برد. دلبستگی و توجه کودک به قصه چنان است که اگر هنگام بازگویی کوچکترین نغییری در داستان داده شود، فورا متوجه شده و آن را تصحیح می کند. 
لکنت زبان
لکنت زبان در میان کودکان بسیار شایع است و بیشتر در پسر ها و در سنین دو تا پنچ سالگی دیده می شود. لکنت زبان بصورت اختلال در آهنگ کلمات یا مکث کردن در بیان کلمات، تکرار یا کشیدن صداها یا تبدیل آنها به صداهای جانشین و ادای بریده کلمات مشخص می شود. بیشتر کودکان در حضور جمع و بخصوص در مدرسه یا در حضور افراد غریبه وضع دشوارتری دارند و به عکس، در تنهایی یا هنگام سرود خواندن و همنوایی با دیگران اشکالی در تکلم ندارند. 
در بسیاری از موارد، بین لکنت زبان کودک وحالات عاطفی او، ارتباط زیادی وجود دارد; یعنی لکنت زبان بر اثر اضطراب وناراحتی کودک بوجود می آید. 
گاهی لکنت زبان بعلت اختلالی است که در رشد مغز بوجود می آید. علت لکنت زبان هر چه باشد، خواه حالات روانی طفل یا اختلال در رشد مغز، بعلت طرز برخورد نادرست والدین و آثاری که بر کودک می گذارد، به مرور با ناراحتیهای دیگر همراه می شود و مسئله را برای کودک پیچیده تر می کند. 
برای درمان لکنت زبان، مخصوصا لکنت زبانی که بعلت اضطراب و ناراحتیهای کودک بوجود آمده باشد، باید به کودک توجه زیادی کرد و سعی شود کشمکشها و ناراحتیهای کودک تا آنجا که ممکن است از بین برود. این ناراحتی ها معمولا با رفع اضطراب و ناراحتی کودک رفع شدنی است; ولی نباید انتظار داشت لکنت زبان ناگهان بهبود یابد. بهبود لکنت زبان به مرور صورت می گیرد و در طول مدت بهبود نبز مواردی از برگشت دیده می شود. 

 

دکتر بیوک تاجری
دکترای تخصصی روان شناسی سلامت روان درمانگر- مشاور نوجوانان- اعتیاد- سکس تراپیست * *******عضو هیئت علمی دانشگاه ******** نایب رئیس جمعیت بهروزان * ******مشاور سازمان های دولتی ********اهم تالیفات - خشونت خانوادگی و اعتیاد - اعتیاد سبب شناسی و درمان - رابطه آسیب زا: آشتی یا جدایی - آسیب شناسی اجتماعی - راهنمای جامع داروهای روان پزشکی ** مرکز مشاوره پاسارگاد 09360565701 میعاد 66947381-3 ساعت تماس 14-20
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar