مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/۱٢/۱٥

اگرچه اعتبار شناسایی نشانگانی که هم اکنون ‏ADHD‏ شناخته می شود از آن استیل است اما خود او تصدیق کرد که اشارات به چنین کودکانی به دهه 1860 بر می گردد . در سالهای بعد محققان بر روی مولفه فعالیت حرکتی اختلال تاکید کردند که در نهایت باعث استفاده از عنوان بیش فعالی یا پرجنبی برای این اختلال شد.در زمانی این تاکید بر روی بیش فعالی باعث نفی مسائل مشخص کننده دیگر شد اما امروزه عقیده بر این است که اختلال با بیقراری عدم آرامش و بیش فعالی حرکتی عمومی همراه است.دیگران سعی در توصیف نشانه های بسیار زیادی کردند که در واقع هر کودکی طی دوران رشد خود دست کم تعداد کمی از آنها را نشان می دهد.


 

اختلال کمبود توجه همراه با بیش فعالی یا ADHD(1)

 

اگرچه اعتبار شناسایی نشانگانی که هم اکنون ‏ADHD‏ شناخته می شود از آن استیل است اما خود او تصدیق کرد که اشارات به چنین کودکانی به دهه 1860 بر می گردد . در سالهای بعد محققان بر روی مولفه فعالیت حرکتی اختلال تاکید کردند که در نهایت باعث استفاده از عنوان بیش فعالی یا پرجنبی برای این اختلال شد.در زمانی این تاکید بر روی بیش فعالی باعث نفی مسائل مشخص کننده دیگر شد اما امروزه عقیده بر این است که اختلال با بیقراری عدم آرامش و بیش فعالی حرکتی عمومی همراه است.دیگران سعی در توصیف نشانه های بسیار زیادی کردند که در واقع هر کودکی طی دوران رشد خود دست کم تعداد کمی از آنها را نشان می دهد.

با ارائه چنین تعریفی برای اختلال تمیز دادن آن از سایر اختلالات روانی کودکان دشوار شد . در سال 1972 , داگلاس تاکید زیادی بر این موضوع داشت که عدم توجه و تکانشگری مشکلات شایع مزمن تر هستند که با ‏ADHD‏ در کودکان همراهند و به نظر می رسد که تحقیقات پیگیری از اهمیت این موضوع کاسته باشد. به این دلیل و ادله دیگر مربوط به آن به عنوان بیش فعالی کم کم جای خود را به اصطلاح اختلال کمبود توجه بیش فعالی داد و این موضوع توسط انجمن روان پزشکی امریکا در کتاب اخیر آن ‏DSM-III- R‏ نیز مورد حمایت و پشتیبانی قرار گرفت و همین موضوع در ویرایش جدید این کتاب ‏DSV- IV‏ حفظ شده است. در طول دهه گذشته محققان کمبودهای موجود در رفتارهای خود گردانی را به عنوان شاخص ‏ADHD‏ در نظر گرفته اند. این موارد کمبودهای فرض شده در آموزش خود فرمانی , خود گردانی , برانگیختگی برای تامین خواسته های محیطی و رفتارهای قاعده مند را شامل می شود.

ویژگیهای تشخیصی

مشخصه اصلی اختلال کاستی توجه بیش فعالی الگوی پایدار فقدان توجه و یا بیش فعالی تکانشگری است که در مقایسه با افرادی که در همان سطح از رشد قرار دارند فراوانتر و شدید تر است.بعضی از نشانه های بیش فعالی تکانشگری یا فقدان توجه که موجب اختلال می شوند باید تا قبل از سن 7 سالگی ظاهر شوند.هر چند بسیاری از افراد سالها پس از انکه نشانه ها در آنان ظاهر شدند تشخیص داده می شوند . بعضی از اختلال های ناشی از نشانه ها دست کم باید در مورد مداخله این اختلال در کار کرد اجتماعی تحصیلی یا شغلی متناسب با رشد , شواهد روشنی موجود باشد. این اختلال به ویژه در طی دوره اختلال فراگیر رشد اسکیزوفرنیا یا اختلال روان پریشی دیگری رخ نمی دهد و با یک اختلال روانی دیگر ( مانند اختلال خلقی , اختلال اضطرابی, اختلال تجزیه ای و اختلال شخصیت ) توجیه بهتری ندارد .فقدان توجه ممکن است در موقعیتهای تحصیلی , شغلی یا اجتماعی آشکار شود.

 افرادی که این اختلال را دارند ممکن است توانایی توجه دقیق به جزئیات را نداشته یا در انجام تکالیف مدرسه کار یا سایر فعالیتها از روی بی احتیاطی مرتکب اشتباه شوند کار این افراد اغلب نامرتب است و با بی دقتی و بدون تفکر کافی انجام می گیرد. حفظ توجه بر تکالیف یا بازیها برای این افراد اغلب دشوار است و به سختی می توانند برای به پایان رساندن تکالیف پایداری کنند. اغلب به نظر می رسد که حواس انان پرت است چنانکه گویی نمی شنوند یا به آنچه گفته می شود گوش نمی دهند ممکن است به طور مکرر از یک فعالیت ناتمام به فعالیت دیگر بپردازد.افرادی که تشخیص این اختلال را دریافت می کنند ممکن است تکلیفی را شروع کنند آن را ناتمام رها کرده و به کار دیگر بپردازند . سپس به کار دیگری مشغول شوند بدون آن که هیچ یک را به طور کامل به پایان برسانند.

اغلب از دستور العمل ها یا درخواست ها پیروی نمی کنند و قادر نیستند تکالیف مدرسه , کارهای روزانه و سایر تکالیف خود را به اتمام برسانند .ناتوانی در تکمیل تکالیف تنها باید هنگامی برای مطرح کردن این تشخیص مد نظر قرار گیرد که به علت فقدان توجه باشد نه به دلیل دیگر ( مانند ناتوانی در درک دستورالعملها) این افراد اغلب در سازماندهی تکالیف و فعالیت ها با مشکل مواجهند.

 

تکالیفی که مستلزم تلاش ذهنی مداوم است برایشان ناخوشایند و به شدت آزاردهنده جلوه می کند در نتیجه این افراد از فعالیت هایی که به تلاش شخصی مداوم و کوشش ذهنی یا سازماندهی و تمرکز فکری زیاد نیاز دارند اجتناب می کنند یا نسبت به آنها بیزاری شدید نشان می دهند. علت این اجتناب باید مشکلات شخص در توجه باشد نه نگرش نافرمانی اولیه هر چند ممکن است مخالفت گرایی ثانویه هم ظاهر شود.عادت های مربوط به کار در این افراد معمولا بی نظم و در هم ریخته است و موارد لازم برای انجام تکالیف را اغلب پراکنده می سازند، گم می کنند، از روی بی دقتی به کار می برند و به آنها آسیب می رسانند. افرادی که این اختلال را دارند با هر محرک نا مربوط به آسانی دچار حواسپرتی می شوند . بر اثر صداهای بی اهمیت و یا رویدادهایی که دیگران به آسانی آنها را نایده می گیرند( مانند بوق ماشین یا مکالمه بی اهمیت ) اغلب کار خود را قطع می کنند.این افراد در فعالیتهای روزانه خود اغلب فراموشکارند ( مانند از یاد بردن قرار ملاقات یا نیاوردن نهار ) .

 

فقدان توجه در موقعیت های اجتماعی ممکن است به شکل تعویض مکرر موضوع صحبت گوش ندادن به دیگران بی توجهی به مکالمات و پیروی نکردن از قواعد یا جزئیات بازی ها یا فعالیت ها جلوه گر شود.‏بیش فعالی ممکن است به صورت بیقراری یا وول خوردن در وضعیت نشسته درجای خود نشستن هنگامی که انتظار نشستن وجود دارد, دویدن و بالا و پایین شدن مفرط در موقعیت هایی که نامناسب است , ‌دشواری در بازی آرام و شرکت بی سر و صدا در فعالیت های اوقات فراغت , اغلب در حال جنب و جوش دیده شدن که گویی به وسیله یک موتور رانده می شود و به حد افراط حرف زدن , جلوه گر شود.بیش فعالی با توجه به سن فرد و سطح رشد او ممکن است متغیر باشد بنابراین برای تشخیص آن در کودکان خردسال باید احتیاط را رعایت کرد. کودکان نوپا و پیش دبستانی که این اختلال را دارند با کودکان عادی فعال از آن جهت متفاوتند که پیوسته در جنب و جوش و انگولک کردن اشیاء هستند مانند باد به پس و پیش می روند قبل از انکه لباس ها را کاملا به تن کرده باشند از ساختمان به بیرون می دوند روی اسباب و اثاثیه منزل می پرند داخل اتاقها می دوند به شرکت در فعالیت های گروهی نشسته در کلاسهای پیش دبستانی ( مانند گوش دادن به یک داستان ) قادر نیستند .

 

کودکان دبستانی رفتارهای مشابهی نشان می دهند ولی معمولا شدت و فراوانی آن کمتر از کودکان نوپا و پیش دبستانی است.این کودکان قادر به حفظ وضعیت نشسته نبوده همواره از جای خود بر می خیزند وول می خورند و به لبه صندلی آویزان می شوند . با اشیاء ور می روند دستها را به هم می زنند و پاها را به حد افراط تکان می دهند . هنگام غذا خوردن اغلب از جا بلند می شوند زمان تماشای تلویزیون یا در حین انجام تکالیف خانگی به حد افراط حرف می زنند و در جریان فعالیت هایی که نیاز به سکوت دارد بسیار سر وصدا می کنند . نشانه های بیش فعالی در نوجوانان و بزرگسالان به شکل احساس بی قراری و دشوار مشارکت در فعالیتهای نشسته بی سرو صدا دیده می شود. تکانشگری به شکل ناشکیبایی دشواری در به تاخیر انداختن پاسخها جواب دادن قبل از اتمام پرسش اشکال در منتظر نوبت ماندن و به طور مکرر قطع کردن کار دیگران یا ایجاد مزاحمت برای آنان تا بدانجا که در موقعیت های اجتماعی تحصیلی یا شغلی مشکل ایجاد می کنند ظاهر می شوند.

افرادی که در مراحل اولیه این اختلال به نوع عمدتا بی توجه یا نوع عمدتا بیش فعال تکانشی دچار هستند بعدها ممکن است نوع مرکب این اختلال در آنان ظاهر شود و یا برعکس . نوع فرعی مناسب (‌ برای تشخیص در زمان حال) باید بر اساس الگوی نشانه عمده و بارز برای شش ماهه گذشته مطرح شود.اگر نشانه های مهم بالینی باقی بمانند ولی ملاکها با هیچکدام از انواع فرعی مطابقت نداشته باشند تشخیص مناسب , اختلال کاستی توجه بیش فعالی از نوع در حال بهبود نسبی است .هرگاه نشانه های فرد در حال حاضر به طور کامل با ملاک های اختلال کلی مطابقت نکنند و مشخص هم نباشد که ملاک ها قبلا مطابقت داشته اند یا خیر تشخیص اختلال کاستی توجه بیش فعالی که به گونه ای دیگر مشخص نشده است. مطرح شود.

کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar