مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/۱٢/۱٠


 مهم‌ترین‌ دلایل‌ مصرف‌ مواد عبارتند از :

1 ـ پذیرفته‌ شدن‌ در جمع‌ دوستان‌ (همرنگی‌ با آنها)2 ـ یکنواختی‌ زندگی‌ خوابگاهی3 ـ رفع‌ نگرانی ها و فشارهای‌ درونی4 ـ کمبود امکانات‌ تفریحی‌ و سرگرمی‌5 ـ دسترسی‌ راحت‌ و سریع‌ به‌ مواد6 ـ فشارهای‌ ناشی‌ از دوری‌ از خانواده7 ـ عدم‌ آگاهی‌ و یا نداشتن‌ اطلاعات‌ کافی‌ دربارة‌ مواد مخدر و پی‌آمدهای‌ آنها8 ـ ناامیدی‌ نسبت‌ به‌ آینده‌ و نوعی‌ پوچ‌ گرایی‌9 ـ سست‌ شدن‌ باورهای‌ مذهبی‌10 ـ نداشتن‌ اعتماد به‌ نفس‌11- آلوده بودن منطقه جغرافیایی به مواد مخدر


 

پیشگیری از اعتیاد در محیط کار(4)

 مهم‌ترین‌ دلایل‌ مصرف‌ مواد عبارتند از :

1 ـ پذیرفته‌ شدن‌ در جمع‌ دوستان‌ (همرنگی‌ با آنها)2 ـ یکنواختی‌ زندگی‌ خوابگاهی3 ـ رفع‌ نگرانی ها و فشارهای‌ درونی4 ـ کمبود امکانات‌ تفریحی‌ و سرگرمی‌5 ـ دسترسی‌ راحت‌ و سریع‌ به‌ مواد6 ـ فشارهای‌ ناشی‌ از دوری‌ از خانواده7 ـ عدم‌ آگاهی‌ و یا نداشتن‌ اطلاعات‌ کافی‌ دربارة‌ مواد مخدر و پی‌آمدهای‌ آنها8 ـ ناامیدی‌ نسبت‌ به‌ آینده‌ و نوعی‌ پوچ‌ گرایی‌9 ـ سست‌ شدن‌ باورهای‌ مذهبی‌10 ـ نداشتن‌ اعتماد به‌ نفس‌11- آلوده بودن منطقه جغرافیایی به مواد مخدر

با توجه‌ به‌ این دلایل‌ مشخص می شود عوامل‌ خطر ویژه‌ای‌ در محیط های کاری وجود دارد که‌ ممکن‌ است‌ برخی‌ از آنها هیچ گاه‌ به‌ صورت‌ عامل‌ خطر برای‌ دیگران‌ محسوب‌ نشوند.

ب‌: دیدگاه‌ اصلاح‌ هنجارها و آموزش‌ مهارت های‌ زندگی‌:

در این‌ دیدگاه‌ فرض‌ بر این‌ است‌ که‌ ویژگی‌های‌ موقعیت هایی‌ که‌ فرد با آن‌ روبرو می‌شود باورها، وانگیزه‌ها و دلایل‌ او در تصمیم‌گیری‌ وی‌ مبنی‌ بر مصرف‌ مواد یا مصرف‌ نکردن‌ مواد، نقش‌ مهمی‌ دارند. به‌ همین‌ دلیل‌ دو مسئله‌ مورد تأکید در این‌ دیدگاه‌، یکی‌ آموزش‌ و اصلاح‌ هنجارهای‌ ذهنی‌ فرد دربارة‌ مواد است‌ و دیگری‌ آموزش‌ مهارت های‌ لازم‌ برای‌ مقاومت‌ در برابر پیشنهاد مصرف‌ مواد است‌

مورد دوم‌ یکی‌ از عناصر کلیدی‌ در مفهوم‌ «مهارت های‌ زندگی‌» است‌ که‌ در سال های‌ اخیر «آموزش‌» این‌ مفهوم‌ و انتقال‌ این‌ مهارت‌ از طریق‌ نظام‌های‌ آموزشی‌ همه‌ کشورها مورد تأکید سازمان‌ جهانی‌ بهداشت‌ و سایر مؤسسات‌ و سازمان های‌ بین المللی‌ و داخلی‌ بوده‌ است‌

به طور کلی‌ در این‌ دیدگاه‌ فرض‌ بر این‌ است‌ که‌ یکی‌ از عوامل‌ مؤثر در آسیب‌پذیری‌ نوجوانان‌ و جوانان‌ در برابر مصرف‌ مواد، نداشتن‌ اطلاعات‌ مناسب‌ دربارة‌ مواد و عوارض‌ آن‌ و وجود این‌ هنجار ذهنی‌ است‌ که"‌همة‌ همسالان‌ و دوستان‌ من‌ مواد مصرف‌ می‌کنند"  بنابراین‌ فرد چنین‌ می‌پندارد که‌ اگر هم‌ من‌ گاهی‌ اوقات‌ مواد استفاده‌ کنم‌، عملی‌ غیراجتماعی‌ و برخلاف‌ رفتار همسالانم‌ انجام‌ نداده‌ام‌. به‌ همین‌ دلیل‌ توصیه‌ می‌شود که‌ در همة‌ برنامه‌های‌ پیشگیری‌، بخش‌ ویژه‌ای‌ برای‌ اصلاح‌ هنجارها و یا «آموزش‌ هنجارها» از طریق‌ ارائه‌ اطلاعات‌ درست‌ و آمار مربوط‌ به‌ میزان‌ شیوع‌ مصرف‌ مواد در نظر گیرند.

مسئله‌ دیگر فقدان‌ مهارت های‌ مقاومت‌ در برابر پیشنهاد مصرف‌ مواد است‌. همان گونه‌ که‌ گفته‌ شد مفهوم‌ مهارت‌ها، از مفاهیمی‌ است‌ که‌ حدوداً 15 سال‌ پیش‌ توسط‌ سازمان‌ جهانی‌ بهداشت‌ به‌ همة‌ کشورها معرفی‌ و به کارگیری‌، ترویج‌ و بسط‌ آن‌ در سیستم‌های‌ آموزشی‌ توصیه‌ گردید. این‌ رویکرد ‌ پیشگیری‌، براین‌ باور است‌ که‌ رفتار هر انسانی‌ تحت‌ تأثیر سه‌ عامل‌ قرار دارد: دانش‌ یا اطلاعات‌، نگرش‌ها و مهارت‌ها.


(رفتار = مهارت‌ + نگرش‌ + دانش)‌ بنابراین‌ برای‌ آن‌ که‌ بتوان‌ افراد را در برابر مصرف‌ مواد ایمن‌ کرد، تنها افزایش‌ دانش‌ آنها دربارة‌ مواد و عوارض‌ آنها (رویکرد اطلاع‌رسانی‌ صِرف‌ از اولین‌ روش‌های‌ پیشگیری‌ بوده‌ است‌) و ایجاد نگرش‌ منفی‌ نسبت‌ به‌ مواد مخدر کافی‌ نیست‌ زیرا موارد متعددی‌ وجود دارد و گزارش‌ شده‌ است‌ که‌ فرد درباره‌ عوارض‌ مصرف‌ مواد اطلاعات‌ کافی‌ داشته‌ است‌ و نگرش‌ او نیز نسبت‌ به‌ مواد منفی‌ بوده‌ است‌، با این‌ حال‌، به‌ مصرف‌ مواد روآورده‌ است‌. مطابق‌ با این‌ رویکرد آنچه‌ که‌ این‌ فرد فاقد آن‌ بود، مهارت‌ لازم‌ برای‌ مقاومت‌ در برابر تعارف‌ و پیشنهاد مصرف‌ مواد یا اصطلاحاً ناتوانی‌ در «نه‌» گفتن‌ است‌. اگر به‌ این‌ فرد مهارت‌ لازم‌ برای‌ مقاومت‌ در برابر تعارف‌ دوستان‌ به‌ مصرف‌ مواد را آموزش‌ دهیم‌، این‌ مهارت‌ همراه‌ با افزایش‌ دانش‌ او دربارة‌ مواد و ایجاد نگرش‌ منفی‌ در او، تا حد قابل‌توجهی‌ او را در برابر وسوسه‌های‌ مصرف‌ مواد مقاوم‌ می‌کند

نتایج‌ امیدوارکننده‌ و مثبت‌ این‌ رویکرد در کاهش‌ مصرف‌ انواع‌ مواد در نوجوانان‌ و جوانان‌ در پژوهش‌های‌ مختلف‌ به‌ اثبات‌ رسیده‌ است‌. در این‌ رویکرد، مهم‌ترین‌ مهارت‌های‌ لازم‌ برای‌ پیشگیری‌ از مصرف‌ مواد عبارتند از:

مهارت‌ تصمیم‌گیری‌، مهارت‌ شناخت‌ خود، مهارت‌ ابراز وجود، مهارت‌ مقاومت‌ در برابر تعارف‌ مواد، مهارت‌ مقابله‌ با فشار روانی‌ و اضطراب‌ و مهارت‌های‌ اجتماعی‌ و برقراری‌ ارتباط‌.

روش‌های‌ پیشگیری‌ از مصرف‌ مواد در محیط کار

با توجه‌ به‌ دو رویکرد فعلی‌ به‌ پیشگیری‌ یعنی‌ دیدگاه‌ عوامل‌ خطر و دیدگاه‌ اصلاح‌ هنجارها و آموزش‌ مهارت‌ها، مهم‌ترین‌ روش‌های‌ پیشگیری‌ از مصرف‌ مواد در محیط‌های‌ کار به‌ شرح‌ زیر می‌باشند:

1 - روش‌های‌ آموزش‌ مستقیم:

الف‌ ـ برگزاری‌ جلسات‌ آموزشی‌ گروهی‌ با موضوع‌ «آشنایی‌ با انواع‌ مخدر، عوارض‌ و پی آمدها» برای‌ کلیة‌ کارگران‌ به‌ ویژه‌ کارگران‌ تازه استخدام‌.

ب‌ ـ برگزاری‌ جلسات‌ نمایش‌ فیلم‌ یا نمایش نامه‌ (دراما) با موضوع های‌ متفاوت‌ ولی‌ مرتبط‌ با مصرف‌ مواد و بررسی‌ و نقد آنها با حضور کارشناسان‌ .

ج‌- برگزاری‌ همایش‌ها و سمینارهای‌ علمی‌ با موضوع‌ اعتیاد؛ عوارض‌ و علل‌.

د ـ برگزاری‌ دوره‌های‌ آموزش‌ مهارت‌های‌ زندگی‌ (با تأکید بر مهارت‌های‌ ویژة‌ پیشگیری‌ از مصرف‌ مواد) با هدف‌ آموزش‌ مهارت‌های‌ مورد نیاز کارگران‌ چه‌ به‌ لحاظ‌ افزایش‌ سطح‌ بهداشت‌ روانی‌ و چه‌ از نظر آموزش‌ مقاومت‌ در برابر تعارف‌ و پیشنهاد مصرف‌ مواد توسط‌ دوستان‌ و همچنین‌ اصلاح‌ هنجارهای‌ ذهنی‌.

رـ آموزش‌های‌ گروهی‌ کارکنان‌ پتروشیمی‌ دربارة‌ آشنایی‌ با مواد مخدر، علل‌ و عوارض‌ و پی آمدهای‌ جسمی‌ و روانی‌ و نحوه‌ برخورد با کارگران‌ مصرف‌کننده‌ مواد.

2 - روش‌های‌ آموزشی‌ غیرمستقیم:‌

ـ تهیه‌ بروشورها، پمفلت‌ها و جزوات‌ آموزشی‌ کوتاه‌ در زمینة‌ معرفی‌ انواع‌ مواد مخدر، علل‌ و عوامل‌ خطر و حفاظت کننده‌ و توزیع‌ آنان‌ در بین‌ کارگران‌ و کارکنان‌ پتروشیمی.

ـ تهیه‌ و نصب‌ پوسترهای‌ آموزشی‌ (اطلاع‌ رسانی‌) در گروه های‌ آموزشی‌ و واحدهای‌ مختلف‌ کاری‌ و محل سکونت کارگران

ـ تشکیل‌ گروه های‌ ضداعتیاد کارگری در محل کار‌ به‌ منظور ارائه‌ و انتشار اطلاعات‌ مناسب‌ در زمینة‌ مصرف‌ مواد و تقویت‌ نگرش‌ منفی‌ به‌ اعتیاد در بین‌ کارگران

ـ حمایت‌ و ترغیب‌ کارگران‌ و مسئولان‌ پتروشیمی به‌ تدارک‌ فعالیت‌های‌ فوقِ برنامه‌ با موضوع‌ اعتیاد. فعالیت‌های‌ فوِق برنامه‌ شامل‌: برگزاری‌ مسابقات‌ ورزشی‌، مقاله نویسی‌، عکاسی‌،

تقویت‌ مراکز مشاوره‌ و پیشگیری از آسیب های اجتماعی و تربیت و بازآموزی نیروهای‌ متخصص‌ در زمینه‌ مشاورة‌ اعتیاد و درمان‌ سوءمصرف‌ مواد

ه ـ برنامه‌ریزی‌ و پرکردن‌ اوقات‌ فراغت‌ کارگران‌ در روزهای‌ آخر هفته‌ (پنج‌ شنبه‌ و جمعه‌) به‌ ویژة‌ کارگران‌ ساکن‌ کمپ های مسکونی

داروهای غیرتجویزی(بدون نیاز به نسخه) چه داروهایی هستند ؟

اکثر داروهای که خطر اعتیاد و سوءمصرف را به دنبال دارند تنها به وسیله نسخه پزشک ارائه می شوند تا از این معضل جلوگیری شود . اما داروهایی وجود دارند همچون داروهای ضد درد، ضدسرفه ، مسهل و غیره که بدون نیاز به نسخه پزشک به مراجعان داروخانه ها داده می شود و این داروها نیز امکان سوء مصرف دارند. از آن جمله به موارد زیر می توان اشاره نمود:

داروهای ضد درد و تب بر: داروهایی هستند که باعث کم شدن درد، کاهش التهاب مفاصل و کاهش تب میشوند. از مهمترین آنها میتوان به استامینوفن و آسپیرین اشاره کرد .عوارض جانبی آنها عبارتست از مشکلات معده، سوزش سردل، خونریزی دستگاه گوارش، واکنشهای آلرژیک، کاهش قند خون، مشکلات کبدی و کلیوی .

کافئین : یکی از شایعترین مواد محرک ا ست که در بسیاری از داروها، شکلاتها و نوشابه ها به کار برده میشود. عوارض جانبی آن عبارتست از اضطراب، بیخوابی، تحریک پذیری و سردرد.

آنتی هیستامینها : در بسیاری از داروها و آرام بخش ها آنتی هیستامین وجود دارد که موجب خواب آلودگی و رخوت شده و رانندگی و کار با ماشین آلات پس از مصرف آنها خطرناک است .

داروهای ضدسرفه: بسیاری از این داروها حاوی کدئین و سایر مواد با اثرات شبیه به مواد افیونی هستند . امکان گیجی و خواب آلودگی به دنبال مصرف آنها وجود دارد.

داروهای سرماخوردگی: این داروها معمولا مخلوطی از داروهای آنتی هیستامین، ضد احتقان (مانند سودوافدرین) هستند که گاه به عنوان ماده محرک مورد سوءمصرف قرار می گیرند. عوارض جانبی آنها عبارتست از اضطراب، تپش قلب، بیخوابی، سردرد، افزایش فشارخون و افزایش قند خون .

داروهای مسهل: بسیاری از مردم تصور می کنند که اگر به اصطلاح شکمشان هر روز کار نکند نیاز به مسهل دارند، حال آنکه مصرف طولانی مدت مسهل، برروی فعالیت طبیعی روده اثر سوء دارد .بعضی اوقات مسهل ها به جهت کاهش وزن مورد سوء مصرف واقع می شوند. این داروها چنانچه طولانی مدت مصرف شوند عوارض خطرناکی بر تعادل آب واملاح بدن فرد برجای می گذارند.

آنتی اسید ها : چنانچه بدون نظارت پزشک و در طولانی مدت مصرف شوند عوارض جسمانی زیادی به بار خواهند آورد .

داروهای گیاهی: بسیاری براین باورند که داروهای گیاهی سالمتر بوده و نسبت به داروهای شیمیایی و تجویز شده توسط پزشک کم خطرتر هستند ولی چنانچه بی اندازه و بی مورد به کار روند خطر بروز شیدایی (حالت خلقی شادی و یا تحریک پذیری شدید و غیرقابل کنترل) و توهم (حس کردن بدون وجود محرک واقعی) را به دنبال خواهند داشت.

چگونه کمک کنیم ؟

باید این آگاهی را به افراد داد که داروهای غیر تجویزی لزوماً غیر سمی و بی خطر نیستند . هر گونه مصرف دارو ها نیاز به نظارت پزشک دارد. چنانچه افراد قبلا ً تحت درمان های دیگر دارویی باشند نیز مصرف داروهای غیر تجویزی ممکن است با آثار مداخله کننده موجب بروز عوارض ناخواسته ای شود.

سایر اطلاعات: مصرف داروهای غیر تجویزی در زن حامله ممکن است موجب بروز عوارض و خطراتی برای جنین شود، مشاوره با پزشک از بروز عوارض بعدی جلوگیری خواهد کرد.

مصرف دارو در ورزش: مصرف برخی دارو ها تحت عنوان دوپینگ در ورزش رایج شده است . این مواد به جهت افزایش کارآیی، تغییر در اندازه های بدنی یا درمان بیماری و جراحات مورد مصرف قرار می گیرند. سازمانهای ورزشی از جمله کمیته بین المللی المپیک برای کنترل و محدود کردن مصرف این مواد در ورزش قوانینی را به اجرا گذاشته اند . در حال حاضر در بسیاری از کشورها برای افراد بالای 14 سال که در رقابتهای ملی و بین المللی شرکت می کنند کنترل دارویی اجباری شده است . از جمله مواد قابل سوء مصرف در ورزش داروهای محرک (کوکائین، سالبوتامول) ، مخدر، مدر، هورمون های گلیکوپروتئینی و از همه مهمتر استروئیدهای آنابولیک (بدنساز) می باشد. با توجه به گستردگی مصرف اس ت روئیدهای آنابولیک در رشته های مختلف ورزشی دانستن نکات زیر ضروری است.

 

کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar