مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/۱٢/٤

تکلم و زبان

برخی از کودکان اوتیستیک کاملا فاقد رشد زبان محاوره ای هستند و یا ممکن است رشد آن با تأخیر انجام شود.حدود 50 درصد از کودکان اوتیستیک در تکلم کارکردی ناموفق اند .

هر چند بعضی از این کودکان از نظر فیزیولوژیکی دارای اجزای سالم برای تکلم هستند ، اما فقط اصواتی را از خود خارج می سازند .کودکانیکه قادر به تکلم نیستند ممکن است برای برقراری ارتباط به اطوارهایی به سبکی بسیار محدود متوسل شوند


 

اختلال اوتیسم (2)

 

تکلم و زبان

برخی از کودکان اوتیستیک کاملا فاقد رشد زبان محاوره ای هستند و یا ممکن است رشد آن با تأخیر انجام شود.حدود 50 درصد از کودکان اوتیستیک در تکلم کارکردی ناموفق اند .

هر چند بعضی از این کودکان از نظر فیزیولوژیکی دارای اجزای سالم برای تکلم هستند ، اما فقط اصواتی را از خود خارج می سازند .کودکانیکه قادر به تکلم نیستند ممکن است برای برقراری ارتباط به اطوارهایی به سبکی بسیار محدود متوسل شوند برای مثال کودک اوتیستیک ممکن است با دستش اشاره کند یا با گرفتن دست فردی ،او را بسوی شی مورد نظر هدایت کنند ( راتر،2005).کودکانیکه تکلم می کنند ممکن است در توانایی شروع مکالمه با دیگران یا حفظ تداوم آن به شدت مشکل داشته باشند .یا زبان را به شیوه ای خاص و به صورت کلیشه ای و تکراری بکار ببرند( انجمن روانپزشکی امریکا،1381).برخی از کودکان اوتیستیک تمایل به پژواک گویی دارند و لغات یا عبارات بیان شده توسط دیگران را تکرار می کنند . دو طبقه بندی گسترده از پژواک گویی وجود دارد : پژواک گویی آنی هنگامی رخ می دهد ، که کودک به تکرار چیزی می پردازد ،که در همان لحظه شنیده است .مثلا هنگامی که از یک کودک اوتیستیک پرسیده می شود امروز مدرسه چطور بود ؟ممکن است او به جای دادن پاسخ مناسب سؤال را دوباره تکرار کند .پژواک گویی آنی اغلب در یادگیری و ارتباط تداخل ایجاد می کند . همانگونه که اشاره شد کودک به جای انجام دادن دستور سؤال را تکرار می کند . معمولا در موقعیتهای یادگیری ناآشنا در برخورد با تکالیف ناآشنا ، پژواک گویی آنی کودک اوتیستیک افزایش می یابد و همچنین زمانی که سؤالات مشکل و یا درک نشدنی عرضه می شود (کراتوچویل و موریس ،1381).در پژواک گویی تأخیری، کودک لغات یا عباراتی را که در چند ساعت ،چند روز، یا ماههای قبل شنیده است تکرار می کند .این تکلم پژواک گویانه عموما بی ربط و از لحاظ مضمون نامناسب است . مثلا یک کودک اوتیستیک ممکن است یک شعر عامیانه را که ساعتها قبل از تلویزیون شنیده است را بخواند یا بخشی از یک مکالمه چند روز قبل را تکرار کند . وقوع پژواک گویی تأخیری می تواند در حضور محرک اجتنابی یا ترسناک (میلر،1969: به نقل از کراتوچویل و موریس،1381) یا طی موقعیهای تحریک شدید ،افزایش یابد.مثلا هنگامی که کودکی را درمانگر به علت قاپیدن شیرینی، به صورت شفاهی سرزنش می کند ، کودک با انگشتش به درمانگر اشاره می کند و داد می کشد که "آن سگ را اذیت نکن"، حرفی را که معلمش یک هفته قبل گفته بود (کراتوچویل و موریس،1381).در برخی از موارد که تکلم رشد می کند ،ممکن است زیر و بمی ،آهنگ ، سرعت ، ریتم یا فشار گفتار ناهنجار باشد .به عنوان مثال ممکن است آهنگ یا لحن صدا یکنواخت یا شامل خیزهای پرسش مانند در انتهای گفته ها باشد. ساختار دستور زبان نیز اغلب ناقص و شامل استفاده کلیشه ای و تکراری از زبان ، یا زبان استعاره است(یعنی زبانی که تنها برای کسانی که با شیوه ارتباطی فرد آشنایی دارند قابل درک است . درک زبان اغلب بسیار با تأخیر انجام می شود و فرد ممکن است توانایی فهم پرسش ها یا رهنمودهای ساده را نداشته باشد( انجمن روانپزشکی امریکا،1381).بطور خلاصه نقایص در تکلم و زبان بر توانایی کودک برای یادگیری ،برقراری ارتباط و رشد ارتباطات با دیگران ،عمیقا تأثیر می گذارد.

رفتار و علائق تشریفاتی و کلیشه ای

رفتار تشریفاتی کودکان اوتیستیک به طور کلی چهار رفتار شایع را در بر می گیرد .نخست اینکه کودکان اوتیستیک ممکن است بازی ضعیف یا خشکی را نشان دهند .یعنی آنها ممکن است به گونه ای تکراری قطعات و یا سایر لوازم منزل را ردیف کنند.

مثلا سبزیهای سالاد را به ترتیب اندازه روی کف اتاق قرار دهند، یا اشیایی را با جنس یا شکلی خاص جمع آوری کنند.دوم اینکه ،کودکان اوتیستیک غالبا وابستگیهای شدیدی به اشیای خاصی پیدا می کنند .آنها ممکن است به گونه ای تکراری راجع به شیئی صحبت کند یا آن را به اصرار به هر جایی که می رود ببرد. اگر آن شیء گم و یا از دسترس وی خارج شود ،کودک ممکن است شدیدا دچار آشفتگی شود. سوم اینکه کودکان اوتیستیک ممکن است ذهنشان شدیدا به مفاهیمی نظیر رنگها، مسیر اتوبوسها ،اعداد و الگوی هندسی مشغول باشد .چهارم اینکه ،بیشتر کودکان اوتیستیک امور روزمره یکنواختی را در نظر دارند که باید دقیقا دنبال شود .مثلا کودک فقط در اتاق نشیمن در جلوی تلویزیون می خوابد و اطراف وی به صورت نیمدایره با اشیای پلاستیکی که بر اساس رنگ چیده شده اند ،احاطه شده است و در تمام طول شب باید تلویزیون در خانه روشن باشد .کوچکتری انحراف از جریان عادی ،مانند برهم زدن نظم اثاثیه با تغییر در برنامه درمانی معمول ممکن است برای کودک اوتیستیک شدیدا پریشان کننده باشد( راتر ،2005). متخصصین بالینی معتقدند که برخی از کودکان عادی ،وقتی حدود 5/2 سال سن دارند ، به یکنواختی در کارهای روزمره اصرار می ورزند( ریتو وفریمن،2000).برخی از کودکان اوتیستیک تمایل دارند تعداد معدودی از حرکات را به طور بی پایان ،تشریفاتی و بدون هدفی مشخص تکرار کنند .این گونه حرکات خود انگیخته (چرخش،با نوک پا راه رفتن ،به هم زدن دودست ،جنبیدن،سفت کردن بخشهایی از بدن)می باشد.برخی از این کودکان ممکن است مقدار زیادی از وقت خود را صرف اشکال نامأنوس خود تحریکی کنند. بعضی از این حرکات تکراری ،باعث صدمه جسمانی می شوند. شایعترین شکل رفتار خود جرحی ،محکم به سر ضربه زدن و گاز گرفتن است(کاکاوند،1382).در موارد دیگر شامل کندن مو، در آوردن چشم، خراشیدن صورت است( کراتوچویل و موریس،1381).همچنین کودکان اوتیسم به عنوان افرادی که موهای خود را می کنند ،انگشتان مچ دست و دستهای خود را گاز می گیرند و به طور پیشرونده ای نوک انگشتهای خود را می جوند ، شناخته شده اند.غالبا زمانی که آنها اقدام به انجام این کار می کنند با وجود آسیبهای جدی گریه نمی کنند (کاکاوند،1382).را کودکان اوتیستیک در رفتارهای خود آزاری و خود تحریکی درگیر می شوند ؟

بر اساس نظر دوراند(1990)،کودکان با ناتوانائیهای رشدی ، به ویژه آنهائیکه مشکل زبانی و عقب ماندگی ذهنی دارند ،اغلب برای انتقال خواسته ها به دیگران یا به دست آوردن انواع معینی از تقویت به رفتار ناسازگارانه متوسل می شوند.به ویژه اینگونه کودکان اغلب به دنبال توجه دیگران یا تقویت های قابل لمس مثل غذا یا اسباب بازی بوده و موقعیتهای نامطلوب مثل کار آموزشی خسته کننده ،فرار واجتناب می کنند (شریبمن،2005).

 

دکتر بیوک تاجری
دکترای تخصصی روان شناسی سلامت روان درمانگر- مشاور نوجوانان- اعتیاد- سکس تراپیست * *******عضو هیئت علمی دانشگاه ******** نایب رئیس جمعیت بهروزان * ******مشاور سازمان های دولتی ********اهم تالیفات - خشونت خانوادگی و اعتیاد - اعتیاد سبب شناسی و درمان - رابطه آسیب زا: آشتی یا جدایی - آسیب شناسی اجتماعی - راهنمای جامع داروهای روان پزشکی ** مرکز مشاوره پاسارگاد 09360565701 میعاد 66947381-3 ساعت تماس 14-20
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar