مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/۱۱/۱٢

افکار کلیشه‌ای ممکن است باعث ترس یا نفرت در مورد ‏گروهی از مردم شوند. همچنین ممکن است موجب تداوم خشونت ‏و رفتارهای ناعادلانه نسبت به گروه خاصی بشوند.‏
مثالی از تصور کلیشه ای براساس ظاهر:‏


چگونگی تأثیر باورها بر ‏افراد:‏

افکار کلیشه‌ای ممکن است باعث ترس یا نفرت در مورد ‏گروهی از مردم شوند. همچنین ممکن است موجب تداوم خشونت ‏و رفتارهای ناعادلانه نسبت به گروه خاصی بشوند.‏
مثالی از تصور کلیشه ای براساس ظاهر:‏
موبورها ......هستند.‏
کوتاه قدها.....هستند.‏
مثالی از تصور کلیشه ای براساس شایعات:‏
همه وکلا ...... هستند.‏
نوجوانان افرادی .......هستند.‏
وقتی که مردم در باره گروهی از افراد افکار کلیشه ای ‏داشته باشند در مورد آنها فرض هایی مطرح می کنند که ‏صحت ندارد.بعضی وقتها مردم خود قربانی کلیشه ‏سازی‌های خودشان می‌شوند. به عبارت دیگر گاهی ما ‏افکار کلیشه‌ای را در مورد خودمان می‌شنویم و سپس آنها ‏را باور می‌کنیم.‏
پیشگویی خود راضی کننده یعنی تبدیل شدن به آنچه ‏دیگران انتظار دارند با باور کردن قضاوت آنها.‏
نمونه‌ای از پیشگویی خود راضی کننده:‏
‏ مثلاًممکن است کسی به شما بگوید آدم دست و پا چلفتی ‏هستید و همیشه اشیاء از دستتان می‌افتند و یا چیزها ‏را می‌ریزید. وقتی این فکر را در مورد خودتان ‏پذیرفتید از آن پس ممکن است واقعاً مثل یک آدم دست و ‏پا چلفتی عمل کنید. به عبارت دیگر با باور کردن ‏قضاوت دیگران کسی خواهید شد که دیگران انتظار ‏دارند. مصرف مواد هم می‌تواند تحت تأثیر افکار کلیشه‌ای ‏باشد.‏
دیده شده است که افراد خود مصرف مواد را بالاتر از ‏میزان واقعی تخمین زده اند.این نشان می دهد که ممکن است ‏افراد در مورد خودشان هم کلیشه سازی کنند.دلایل ‏احتمالی بیش برآورد مصرف مواد مواردزیر است:‏
‏1-‏ وقتی خود یا دوستانمان مواد مصرف می کنیم تصور ‏می کنیم که همه مصرف می کنند.‏
‏2-‏ این افکار کلیشه ای را شنیده ایم و آنها را باور ‏کرده ایم.‏
دانستن حقایق باعث می شود که افراد به جای اتکا به ‏قضاوت ها و افکار کلیشه ای دیگران، بطور آزادانه ‏تصمیم بگیرند.‏
افکار کلیشه‌ای به هیچکس در تصمیم‌گیری خردمندانه و ‏آگاهانه کمک نمی‌کنند بلکه این افکار باعث ایجاد ‏محدودیت برای خود فرد و دیگران می‌شوند

اسطوره:
اسطوره چیست؟ اسطوره عبارت است از یک داستان ساختگی ‏یا غیر واقعی.‏
بسیاری از مردم عقاید و باورهای غیر واقعی راجع به ‏مصرف مواد دارند که به آنها «اسطوره» گفته می‌شود.‏

اسطوره 1: مصرف مواد فرد را در مقابل جهان بیرون ‏محافظت می‌کند.‏
الف- چه چیزی اسطوره را تا حدودی واقعی و صحیح جلوه ‏می دهد؟ (به فرد امکان فرار از واقعیت را می‌دهد. ‏وقتی فرد این ماده را مصرف می‌کند از رویارویی با ‏مشکلات اجتناب می‌کند و ممکن است احساس آرامش و راحتی ‏کند.‏( ب- چه چیزی از آن باور غیرواقعی می سازد؟(مردم نمی ‏توانند برای همیشه از واقعیت فرار کنند و فقط از آن ‏پنهان می شوند.)‏
ج-چه چیزی باعث می شود که فرد برای محافظت و کمک ‏هیجانی مواد مصرف کند؟( داروها سریع عمل می کنند در ‏حالیکه یادگیری مهارتهای اجتماعی و روش های مقابله ‏زمان می برد.)‏
د- تفاوت بین شادی ناشی از مصرف مواد و شادی طبیعی ‏چیست؟ ( شادی ناشی از مواد معمولاً سطحی و ظاهری است ‏و فقط تا زمانی است که فرد در حال نشئه است ولی بعد ‏از این دوره احساس شادی ناشی از آن از بین می رود.‏

اسطوره 2: مواد در برقراری ارتباط دوستانه کمک ‏می‌کنند.‏
الف ‏‏ چه چیزی باعث می‌شود که این اسطوره تا حدودی ‏موجه جلوه کند؟ (معمولاً میهمانی رفتن نوعی گذراندن ‏اوقات فراغت است که مملو از تعاملات اجتماعی مفرح و ‏شادی بخش است.)‏
ب- آیا فکر می‌کنید که مصرف مواد با جنگ و دعوا ‏ارتباط داشته باشد؟ (در حقیقت خشونت با مصرف مواد ‏مربوط است. وقتی فردی مواد مصرف می‌کند در مقایسه با ‏زمان هشیاری بیشتر جر و بحث و دعوا می‌کند.)‏
د- روابط دوستانه که با مصرف مواد ایجاد می‌شوند چه ‏نوع روابطی هستند؟ (وقتی افراد مواد مصرف می‌کنند ‏دوستی‌هایشان بسیار سطحی و ظاهری است و زمانی که مواد ‏مصرف نمی‌کنند بسیاری از دوستان قدیمی، دیگر دوست آنها ‏نیستند.)‏
ذ ‏
‏ آیا تا به حال اتفاق افتاده است در میان کسانی ‏باشید که مواد مصرف کرده‌اند و تنها فرد هشیار شما ‏باشید؟ رفتار این افراد در مقایسه با موقع هشیاری ‏چه تفاوتی دارد؟ (افراد وقتی در اثر مصرف مواد نشئه ‏هستند، رفتار و کلام آنها احمقانه است و رفتارهای ‏پرخاشگرانه و یا حتی خشونت آمیز دارند).‏
ر- آیا وقتی فردی نشئه است، صحبت کردن با دیگران و ‏یا ملاقات با آنها برای او راحت تر است؟ چرا؟ (مصرف ‏مواد ممکن است احساس اعتماد و راحتی گذرا و موقتی به ‏فرد بدهداما یادگیری مهارتهای مورد نیاز برای برقراری ‏ارتباط بدون مصرف مواد بخش مهمی از بلوغ هیجانی است. ‏افرادی که به منظور بدست آوردن احساس راحتی بیشتر در ‏کنار دیگران، مواد مصرف می‌کنند، رشد هیجانی در آنها ‏بازداری می‌شود).‏
در مورد مصرف مواد اسطوره های زیادی وجود دارند. ‏بطور کلی این اسطوره ها ناصحیح و غیر واقعی هستند.‏

انکار:‏
انکار یعنی نادیده گرفتن پیامدها و عوارض مواد در ‏حالیکه این پیامدها برای دیگران آشکار و واضح ‏هستند.‏
افراد در زمینه های خاصی از زندگیشان دست به ‏انکارمی زنند:‏
‏1-‏ من هر وقت بخواهم می توانم دست از مصرف مواد بکشم ‏‏(ولی نمی تواند)‏
‏2-‏ فردی بامصرف الکل دچار پرخاشگری می شود ولی ‏هرگز بخاطر نمی آورد که چه چیزی گفته یا انجام ‏داده است.‏
چه چیز باعث می شود افراد در زندگی دست به انکار ‏بزنند؟
انکار آسان تر از پذیرش وجود مشکل است همچنین انکار ‏جای علت و معلول را عوض می کند.به بیان دیگر ممکن ‏است آنها بگویند برای رفع کسالت مواد مصرف می کنند ‏در حالی که چون مواد مصرف می کنند کسل هستند و ‏دیگران از آنها دوری می کنند.‏
انکار موجب می شود که افراد مسئولیت زندگی خود را ‏به عهده نگیرند.‏

چهار نوع انکار وجود دارد:‏
‏1-‏ سرزنش دیگران
‏2-‏ انکار آسیبها
‏3-‏ انکار اثرات مصرف مواد بر روی دیگران‏
‏4-‏ تفسیر مجدد رویدادها (تغییر دادن داستان)‏
الف ‏
‏ مصرف کنندگان مواد، اغلب دیگران را سرزنش ‏می‌کنندو می‌گویند چنانچه دیگران به آنها مواد تعارف ‏نمی‌کردند آنها مصرف نمی‌کردند. همچنین دیگران را متهم ‏می‌کنند که با اعمالشان آنها را به مصرف مواد مجبور ‏کرده‌اند. مثلاً می‌گویند: «اگر مرا آشفته و پریشان نمی ‏کردند مصرف نمی‌کردم». «نیاز به مصرف مواد دارم چون ‏به من استرس زیادی وارد می‌شود».‏
اما در حقیقت آنچه اتفاق می‌افتد خود آنها انتخاب ‏کرده‌اند تا در مقابل تعارف مواد، از مصرف ماده ‏امتناع نکنند، یا خود آنها انتخاب می‌کنند که بدون ‏مصرف ماده با مشکلات روبرو نشوند. بهرحال آنها مصرف ‏ماده را با سرزنش کردن دیگران و یا رویدادهای بیرونی ‏مورد تأیید قرار می‌دهند.‏ ب- مصرف کنندگان مواد آسیب‌های ناشی از مصرف مواد را ‏انکار می‌کنند.‏
اغلب افراد از آسیب ناشی از مصرف مواد آگاه نیستند. ‏معمولاً مصرف مواد آگاهی حسی از بدن را در افراد مصرف ‏کننده از بین می‌برد و در نتیجه فرد دچار خطاهای ‏ادراکی می‌شود و باور می‌کند که با مصرف مواد آگاهی ‏بیشتری از بدنش بدست آورده است. به تدریج آسیب‌های ‏زیادی که ناشی از مصرف مواد هستند ایجاد می‌شوند. ‏مصرف‌کننده‌های مواد وقتی هشیار شدند از آسیب‌هایی که ‏به خود وارد کرده‌اند آگاه می‌شوند.‏
ج ‏
‏ مصرف کنندگان مواد اثرات رفتار خودشان را بر ‏روی دیگران انکار می‌کنند.فرد مصرف کننده مواد از ‏اثراتش بر دیگر مردم آگاه نمی‌شود، زیرا در این مورد ‏چیزی به او گفته نمی‌شود. افزایش فاصله اجتماعی یا ‏دوری از دیگران، تنها چیزی است که ممکن است از آن ‏آگاه شود. ولی این فاصله با دیگران را نه به رفتار ‏خودش بلکه به قضاوت دیگران نسبت می‌دهد.‏
د- افراد معتاد رویدادهای منفی را به صورت معکوس ‏تفسیر می‌کنند، بطوریکه این رویدادها مثبت ارزیابی ‏می‌شوند. مثلاً کسی که ماده خاصی مصرف می‌کند باور ‏می‌نماید که به حالت ویژه‌ای مثلاً شجاعت دست می‌یابد یا ‏اتفاقات مرتبط با مصرف مواد را تغییر می دهد. ‏

کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar