مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/۱۱/٩

   از سوی دیگر یکی از راه های تحقیق و تفسیر در مورد ویژگی های شخصیتی استفاده از چارچوب (نظریه های اسناد) 21  و (منبع کنترل)  22 است. بنیان نظریه های اسنادی در مطالعات فریتس هایدر23 (1944-1958) ریخته شد و بعدا توسط جولیان راتر 24   (1966)، برنارد واینر25 (1985) و لفکورت  26 (1976) بسط و پالایش یافت. توضیحات افراد درباره موفقیت یا شکست خود، اطلاعاتی درباره منبع کنترل ایشان در اختیار می گذارد. منبع کنترل اشاره به چیزی دارد که فرد عامل موفقیت و شکست خود را در آن می بیند و ممکن است در درون یا بیرون از او قرار داشته باشد. ویژگی های شخصیتی انسان می تواند بر نوع تعبیر و تفسیر از علل شکست یا موفقیت او تاثیر گذارد. (به نقل ازاعلمی،1384)


 رابطه شخصیت با راهبردهای مقابله و منبع کنترل در مادران کودکان MR و بهنجار(3)


   از سوی دیگر یکی از راه های تحقیق و تفسیر در مورد ویژگی های شخصیتی استفاده از چارچوب (نظریه های اسناد) 21  و (منبع کنترل)  22 است. بنیان نظریه های اسنادی در مطالعات فریتس هایدر23 (1944-1958) ریخته شد و بعدا توسط جولیان راتر 24   (1966)، برنارد واینر25 (1985) و لفکورت  26 (1976) بسط و پالایش یافت. توضیحات افراد درباره موفقیت یا شکست خود، اطلاعاتی درباره منبع کنترل ایشان در اختیار می گذارد. منبع کنترل اشاره به چیزی دارد که فرد عامل موفقیت و شکست خود را در آن می بیند و ممکن است در درون یا بیرون از او قرار داشته باشد. ویژگی های شخصیتی انسان می تواند بر نوع تعبیر و تفسیر از علل شکست یا موفقیت او تاثیر گذارد. (به نقل ازاعلمی،1384)
   منبع کنترل یکی از مفاهیم اصلی نظریه راتر است. به نظر وی مفهوم منبع کنترل، همان احتمال وقوع رفتار می باشد که در آن افرادی که دارای منبع کنترل درونی هستند، دارای یک انتظار تعمیم یافته از نتایج رفتار خود می باشند، بر این مبنا که رفتارهایشان وابسته به کوشش های خودشان است و از طرف دیگر افرادی که دارای منبع کنترل بیرونی هستند،این انتظار تعمیم یافته را دارند که رفتارهایشان به طور گسترده ای وابسته به شانس، اقبال، تقدیر و قدرتهای بیرونی است.افراد دارای منبع کنترل درونی، این انتظار تعمیم یافته را دارند که کوشش های فردی می تواند باعث تغییرات شود.در حالی که افراد دارای منبع کنترل بیرونی این انتظار تعمیم یافته را دارند که کوششهای فرد موجب تغییرات اندک و ناچیزی می شود، به عبارت دیگر معمولا احساس درماندگی می کنند.(کدیور،  1374 به نقل از اعلمی،1384)
   شناخت عواملی که به شکل گیری شخصیت و منبع کنترل های افراطی منجر می شود ، جهت تعدیل و اصلاح منابع کنترل وتیپ های شخصیتی و اصلاح روش های مقابله با حوادث و استرس های محیطی امری ضروری است. و توجه به منبع کنترل یکی از مسائلی است که در پژوهش های پیرامون والدین کودک عقب مانده ذهنی نادیده گرفته شده است.
   در نهایت متذکر می شود با اینکه توجه به نگهداری، آموزش و پرورش و احیانا درمان کودک عقب مانده ذهنی مدت هاست آغاز شده، اما پژوهش های محدودی بر روی خانواده های ایرانی دارای فرزند عقب مانده ذهنی انجام شده است. ما در آغاز راه تواناسازی والدین برای تدارک یک محیط حمایتی برای کودکانیم و در آغاز کار آماده سازی خانوادها، به گونه ای که بتوانیم بهتر برنامه ها را برای کودکانشان مهیا سازیم، قرار داریم. (هالاهان، کافمن، ترجمه ماهر، 1385)

با توجه به آنچه بیان شد پژوهش حاضر با هدف کلی بررسی رابطه بین ویژگیهای شخصیتی با راهبردهای مقابله ای و منبع کنترل و مقایسه آنها در میان مادران کودکان عقب مانده ذهنی و مادران کودکان بهنجار و بنا به درخواست مرکز توانبخشی بهار وابسته به سازمان بهزیستی تهران طراحی و اجرا شده است. در این راستا اهداف کاربردی نیز مد نظر بوده است که از آن جمله می توان به ارائه یافته ها به موسسات مربوط به توانبخشی کودکان عقب مانده ذهنی به ویژه مرکز توانبخشی بهار به منظور آگاه نمودن آنها از رابطه مقوله های برشمرده بالا و کمک به محیط های مشاوره ای مربوط به کودکان عقب مانده ذهنی در رابطه با آموزش به والدین جهت اتخاذ روش های مقابله ای مطلوب ، اشاره کرد.
   برای دست یابی به اهداف پژوهشی 5 فرضیه به این صورت تدوین گردید:
 1) بین ویژگی های شخصیتی ( روان نژندگرایی، برونگرایی، پذیرابودن، سازگاری و وظیفه شناسی) مادران کودکان عقب مانده ذهنی با مادران کودکان بهنجار تفاوت وجود دارد.
 2) بین راهبردهای مقابله ای مادران کودکان عقب مانده ذهنی با مادران کودکان بهنجار تفاوت وجود دارد.
 3) بین منبع کنترل مادران کودکان عقب مانده ذهنی با مادران کودکان بهنجار تفاوت وجود دارد.
 4) بین ویژگی های شخصیتی و راهبردهای مقابله ای در مادران کودکان عقب مانده ذهنی رابطه وجود دارد.
 5) بین جنسیت کودک و راهبردهای مقابله ای مادران کودکان عقب مانده ذهنی ارتباط وجود دارد.
   روش
   پژوهش حاضر از آمیزه ای از تحقیق علی - مقایسه ای و همبستگی است جامعه آماری پژوهش شامل کلیه والدین دارای کودکان عقب مانده ذهنی که جهت دریافت خدمات به واحدهای توانبخشی بهزیستی شهر تهران مراجعه کرده اند و برای آنها پرونده تشکیل شده است و همچنین کلیه والدین دانش آموزان بهنجار مقطع ابتدایی شهر تهران در نیم سال دوم تحصیلی 87-88  بوده است و نمونه آماری نیز شامل 50 نفر از مادران کودکان عقب مانده ذهنی تحت پوشش مرکز توانبخشی بهار و 50 نفر از والدین دانش آموزان بهنجار مقطع ابتدایی شهر تهران که در هر گروه 25 نفر والدین دانش آموزان دختر و 25 نفر از والدین دانش آموزان پسر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند.
   در این پژوهش از 3 پرسشنامه استاندارد با اعتبار و روایی مناسب استفاده شده است. این پرسشنامه ها عبارتند از فرم 60 سوالی پرسشنامه پنج عاملی شخصیت نئو   (FFI-NEO) 27 ، پرسشنامه شیوه های مقابله با استرس و همچنین پرسشنامه منبع کنترل درونی- بیرونی   (E-I)   راتر. پرسشنامه 5 عاملی جدید شخصیت   (R-NEOFI)   و فرم تجدید نظر شده آن   (FFI-NEO)   پرسشنامه های شخصیتی هستند که توسط مک گری و کاستا،  در اصل برای جمعیت بهنجار تهیه شده و در طی ربع قرن گذشته بیشترین استفاده در کاربست های پژوهشی و بالینی را داشته است، نسخه اصلی آن در سال 1985 و نسخه کنونی آن در سال 1992 به چاپ رسید. (ملازاده، 1381، ص 213)
   کاستاو مک گری (1985) با استفاده از تحلیل عوامل به این نتایج رسیدند که 5 بعد می توان برای تفاوت های فردی در خصوصیات شخصیتی منظور کرد. این 5 خصیصه یا عامل عمده عبارتند از : روان نژندگرایی   (N)28، برونگرایی   (E) 29 ، پذیرا بودن تجارب یاپذیرا بودن30   (O)   ، سازگاری31   (A)   و وظیفه شناسی32   (C).    (هرن و میشل،2003 ) این تست فرم دیگری به نام   (FFI-NEO)   دارد که یک پرسشنامه 60 سئوالی است و بیشتر برای ارزیابی 5 عامل اصلی شخصیت (روان نژندگرایی، برونگرایی، پذیرا بودن، سازگاری و وظیفه شناسی) به کار می رود. از آزمودنی خواسته میشود که بر روی یک مقیاس لیکرت، میزان انطباق عبارت ارائه شده با وضعیت خودش را از کاملا موافقم یا کاملا مخالفم مشخص نماید. اگر وقت اجرای تست خیلی محدود بوده و اطلاعات کلی از شخصیت کافی باشد، این تست مورد استفاده قرار می گیرد .(گروسی فرشی،1380، صص 151و152) در این پژوهش از این پرسشنامه استفاده شده است.

کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar