مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/۱٠/٢٦

 تناسب بدن
در نوجوانی، روند رشد سری - پایی نوباوگی و کودکی برعکس می شود. رشد اسکلتی و ماهیچه ای از الگوی زمانی ناهماهنگی پیروی می کند. در ابتدا رشد دست ها و پاها و بعد تنه شتاب می گیرد، که همین افزایش قد نوجوانان را توجیه می کند. این الگوی رشد به ما کمک می کند تا بفهمیم چرا نوجوانان ابتدا معمولا بدقواره و بی تناسب به نظر می رسند.
در تناسب بدن نیز تفاوت های جنسی زیادی دیده می شود که علت آن تاثیر هورمون های جنسی بر استخوان بندی است. ..


روانشناسی نوجوانی(8)

 تناسب بدن
در نوجوانی، روند رشد سری - پایی نوباوگی و کودکی برعکس می شود. رشد اسکلتی و ماهیچه ای از الگوی زمانی ناهماهنگی پیروی می کند. در ابتدا رشد دست ها و پاها و بعد تنه شتاب می گیرد، که همین افزایش قد نوجوانان را توجیه می کند. این الگوی رشد به ما کمک می کند تا بفهمیم چرا نوجوانان ابتدا معمولا بدقواره و بی تناسب به نظر می رسند.
در تناسب بدن نیز تفاوت های جنسی زیادی دیده می شود که علت آن تاثیر هورمون های جنسی بر استخوان بندی است. شانه های پسرها نسبت به لمبرها پهن تر هستند، در حالی که لمبرهای دخترها نسبت به شانه و کمر، پهن ترند. البته در نهایت پسرها از دخترها بزرگ تر  می شوند و پاهای آن ها در مقایسه با باقی بدن بلندتر است.
ترکیب عضله - چربی 
در حدود 8 سالگی، به چربی دست ها، پاها و تنه دخترها افزوده می شود و این روند تا بلوغ ادامه می یابد. در مقابل چربی دست ها و پاهای پسرهای نوجوان کاهش  می یابد. گرچه هر دو جنس عضلانی تر می شوند، این افزایش عضله در پسرها که عضلات مخطط، قلب و ظرفیت ریه بزرگتری را پرورش  می دهند، بسیار بیشتر است. ضمنا تعداد سلول های قرمز خون و از این رو توانایی انتقال اکسیژن از ریه ها به عضلات در پسرها افزایش می یابد. در مجموع پسرها نیرومندی عضلانی بیشتری از دخترها کسب  می کنند و این تفاوت به پسرها کمک می کند تا در سال های نوجوانی در عملکرد ورزشی برتر از دخترها باشند.
بازتاب روانی بلوغ
این واقعیت که بدن نوجوانان به لحاظ ساختمانی و قوای جسمانی تکامل می یابد، پیامدهای اجتماعی و روانی مهمی برای آنان دارد. یکی آن که معیارهای اجتماعی برای رفتار قابل پذیرش تغییر می یابد. به علاوه نوجوانان انتظارات شان را از خودشان و نیز احساسات شان را در مورد این که چگونه دیگران با آن ها رابطه برقرار می کنند، تغییر می دهند. واکنش عاطفی نوجوانان به تغییرات جسمی خود در شکل گیری هویت آنان کاملا موثر است. اکثر نوجوانان درباره رشد و وضعیت بدنی خود حساسیت نشان می دهند. جذابیت بدنی، تیپ و صورت ظاهری، وزن بدن و زمان وقوع هر یک از ویژگی های جسمی و جنسی و مقایسه خود با سایر نوجوانان برای هر دختر و پسری حائز اهمیت است.
از آن جا که بسیاری از تغییرات بدنی در دوره نوجوانی صورت می گیرد، بسیاری از نوجوانان برای صفات بدنی خود احساس خجالت و کمرویی می کنند. به این علت که صفات جسمانی در نوجوانی برای پذیرش اجتماعی و عزت نفس اهمیت خاصی دارد، اغلب نوجوانان نگرانند که آیا از نظر رشد در سطح همسالان خود هستند. عدم تناسب واقعی یا خیالی، اهمیت خاصی برای نوجوانان دارد. چاق یا لاغر بودن، بلندی یا کوتاهی قد و ... نیز ممکن است منبع نگرانی نوجوان باشد.
جذابیت بدنی بر رشد هویت و شخصیت، ارتباطات اجتماعی و رفتار اجتماعی نوجوانان تاثیر می گذارد. افرادی که جذاب تر هستند، معمولا دیدگاه های مثبت و روحیات صمیمانه تر و دوستانه تر و موفقیت آمیزتری پیدا می کنند. نتیجه رفتار متفاوت نوجوانان جذاب تر تا اندازه ای باعث می شود که اعتماد به نفس بیشتر و اسنادهای شخصیتی سالم تر داشته باشند و مهارت های سازگاری اجتماعی و روابط بین فردی بهتری به دست آورند.
بلوغ زودرس و بلوغ دیررس
تحقیقات در مورد پسرانی که زود بالغ می شوند، حاکی از آن است که این نوجوانان اعتماد به نفس بیشتری دارند، آرام تر و باوقارترند و از جانب بزرگسالان زودتر به عنوان یک فرد رشدیافته مورد قبول واقع      می شوند. آن ها قدبلندتر، قوی تر و هماهنگ تر از همسالان خود هستند، در نتیجه در ورزش و روابط اجتماعی بر همسالان خود حکم رهبر و سرگروه را دارند. مشکل این گروه آن است که فرصت کافی برای کودک بودن ندارند و ممکن است فرصت های کمتری برای کاوش هوشی و اجتماعی داشته باشند. در نتیجه از پسران دارای بلوغ دیررس کمتر رشد یافته اند و دارای مهارت های شناختی و مقابله ای سنتی تری هستند. 
پسرانی که دیررس هستند، برعکس پسران زودرس در ارتباطات اجتماعی دیرتر مقبول واقع می شوند و این اثر ممکن است باعث احساس خود کم بینی، بی کفایتی و طردشدگی در آنان شود. این پسران در میان همکلاسی های خود از محبوبیت کمتری برخوردارند، پرخاشجوترند، به ضعف خود باور دارند و به رفتارهای توجه طلبانه نامعقول دست می زنند. این پسرها احساس می کنند که همسالان شان آن ها را طرد می کنند و زیر سلطه خود می گیرند. با وجود این بلوغ دیررس ممکن است امتیازاتی در بر داشته باشد. این پسران ممکن است کنجکاوتر بوده و راه حل های اجتماعی و ابتکاری برای مشکلات داشته باشند.
دخترانی که زود بالغ می شوند، در آغاز بلوغ تصوری نسبتا منفی درباره بدن خود دارند، ارزیابی آنان از خود نیز روی هم رفته منفی است، درونگراتر و خجالتی ترند، از رفتار اجتماعی ضعیف تری برخوردارند و از جانب همکلاسان خود که هنوز دوره کودکی را می گذرانند، مورد قبول قرار نمی گیرند و تنها می مانند. در سال های بعد که هم سن و سالان شان نیز به بلوغ می رسند، این دختران وضع بهتری پیدا می کنند و از جانب آنان به عنوان افراد رشد یافته تر تلقی می شوند اما بازهم اعتماد به نفس آنان به اندازه ی پسران زودرس نیست.
دخترانی که دیررس هستند، معمولا پیشرفتگی اجتماعی کمتری دارند و نزد دیگران کودک به حساب  می آیند. ممکن است با والدین و همسالان شان رابطه رضایت بخشی نداشته باشند. از آن جا که این دختران مدتی پس از همسالان خود به بلوغ می رسند، انتظار بزرگسالان از آنان کمتر است و کمتر مورد انتقاد قرار می گیرند. اما از سوی دیگر در مقایسه با همسالان بالغ نشده خود، دیرتر به موقعیت اجتماعی بزرگسالی می رسند و این نیز ممکن است در میزان اعتماد به نفس آنان اثر منفی داشته باشد.
رشد شناختی
رشد و تکامل ذهنی در دوران نوجوانی به کندی صورت می گیرد و تقریبا رشد دستگاه عصبی به میزان بزرگسالان می رسد. نوجوان به استدلال و فهمیدن بسیار توجه دارد و اگر تجربه نیز چاشنی کارهای او باشد،   می تواند مسائل زیادی را حل کند. علاوه بر تکیه روی واقعیات، تخیل وی نیز گسترش می یابد. همچنین نوجوان با کسب تجربیات متعدد موفق می شود در حل مسائل پیچیده از شیوه های علمی استفاده کند. تفکر منطقی و مستدل و نوجویی از ویژگی های نوجوانی است. عملیات ذهنی که او انجام می دهد، عملیات فرضی - استنتاجی است و فرضیات می تواند پایه و اساس عمل ذهنی او قرار گیرد. در این دوره هوش نوجوان به حداکثر رشد خود   می رسد و به منطق نمادی، فکر مجرد و پیچیده دست یافته و از تجزیه و تحلیل مسائل ذهنی آگاهی پیدا می کند. نوجوانی سن دلیل و منطق است. در مقایسه با کودکان، توانایی نوجوان ها در اندیشیدن به مسائل و رعایت نتایج منطقی موقعیت های مختلف بسیار بیشتر است.   نوجوان ها وقت می گذارند و تامل می کنند تا بهترین استراتژی را بیابند.
جهش رشد عقلی در نوجوانی، طرز اندیشه های جدیدی را مطرح می سازد. نوجوان ها به دنیای نقطه نظرهای مجرد و موقعیت های فرضی وارد می شوند. مفاهیم مجرد مانند عدالت، صداقت و وفاداری معنای جدیدی پیدا می کنند. رشد توانایی های ذهنی، نوجوان ها را در برابر امکانات قرار می دهد. برای آن ها آن چه حقیقی است (آن چه هم اکنون وجود دارد)، تنها یکی از امکانات بسیار زیاد است. در واقع برای آن ها شرایط موجود    می تواند به اشکال دیگری متجلی گردد. افق ذهن آن ها محدود به شرایط موجود نیست.
رویکرد به هوش: روان سنجی و رشدی
هوش توسط روانشناسان به دو روش مطالعه شده است. رویکرد  روانسنجی، هوش را به منزله یکی از صفات بارز انسان می داند که هرکسی بهره ای از آن دارد. در این رویکرد نظریه های بسیاری در مورد ماهیت هوش وجود دارد.
رویکرد دوم تلاش دارد تا به چگونگی هوش بپردازد. این رویکرد، رویکرد رشدی نام دارد و به بهترین وجه توسط پیاژه مطرح شده است. پیاژه معتقد است که هوش، توانایی انسانی فوق العاده ای است که به جای غریزه در حیوانات عمل می کند. از نظر او هر دو عوامل درونی و بیرونی در رشد تفکر مهم هستند و تعامل فعالی نیز بین فرد و محیط وجود دارد. چهار عامل برای فرایند رشد شناختی ضروری است: بلوغ دستگاه عصبی، تجربه، تعاملات اجتماعی و تعادل جویی.

دکتر بیوک تاجری
دکترای تخصصی روان شناسی سلامت روان درمانگر- مشاور نوجوانان- اعتیاد- سکس تراپیست * *******عضو هیئت علمی دانشگاه ******** نایب رئیس جمعیت بهروزان * ******مشاور سازمان های دولتی ********اهم تالیفات - خشونت خانوادگی و اعتیاد - اعتیاد سبب شناسی و درمان - رابطه آسیب زا: آشتی یا جدایی - آسیب شناسی اجتماعی - راهنمای جامع داروهای روان پزشکی ** مرکز مشاوره پاسارگاد 09360565701 میعاد 66947381-3 ساعت تماس 14-20
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar