مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/٩/٢۸

این روزها با شرایط نه چندان راحت زندگى در دنیاما و مشکلاتى که وجود دارد، اکثر مردم خیلى زود عصبانى مى شوند و به قول معروف از کوره در مى روند. اینکه عصبانى شدن به خودى خود مضر است، امرى است که همه به آن واقفند و مى دانند که علاوه بر اینکه روابط فردى را دچار مشکل مى کند، اثرات منفى بسیار زیادى نیز بر سلامت افراد مى گذارد.


راههایى براى عصبانى نشدن

  این روزها با شرایط نه چندان راحت زندگى در دنیاما و مشکلاتى که وجود دارد، اکثر مردم خیلى زود عصبانى مى شوند و به قول معروف از کوره در مى روند. اینکه عصبانى شدن به خودى خود مضر است، امرى است که همه به آن واقفند و مى دانند که علاوه بر اینکه روابط فردى را دچار مشکل مى کند، اثرات منفى بسیار زیادى نیز بر سلامت افراد مى گذارد.
همه ما گاهى اوقات عصبانى مى شویم، داد و فریاد مى کنیم، و حتى در شرایط بسیار بد ممکن است رفتارهاى بدترى نیز نشان دهیم. اما اگر این اتفاق اغلب تکرار شود، نشان دهنده این است که شما بیش از حد معمول عصبى و حساس هستید و این موضوعى است که شاید با یاد گرفتن مدیریت خشم بتوان آن را کنترل و تعدیل کرد.


اینطور نیست!
متأسفانه قضاوت کردن درباره دیگران بخشى از فرهنگ و عادات همه شده است و به خصوص وقتى درباره دیگران و عصبانى شدن شان قضاوت مى کنیم، این ویژگى را معمولاً به شخصیت، اخلاق و تربیت خانوادگى آنها ربط مى دهیم. اما اگر کمى به خودمان دقت کنیم، متوجه مى شویم که این رفتار یک رفتار کاملاً اکتسابى است و همانگونه که همه ما به نوعى عصبانى شدن را یادگرفته ایم، مى توانیم عصبانى نشدن را نیز بیاموزیم. مسلماً در این راه کسانى موفق خواهند شد که بر علیه عصبانیت شان دست به کار شوند تا سلامت فیزیکى و روانى بیشترى داشته باشند.


این یا آن؟
اگر از ده فرد مختلف بپرسید که چه چیزى آنها را خیلى عصبانى مى کند، بدون شک جواب هاى کاملاً متفاوتى به شما خواهند داد. براى بعضى افراد عصبانیت بیشتر به موقعیت ها بستگى دارد: وقتى در ترافیک هستند، وقتى باید در صف منتظر بمانند، وقتى کسى صحبت آنها را قطع مى کند و دلایل مختلف دیگر. در موارد دیگر اشتباهات و بى توجهى هاى دیگران باعث عصبانیت افراد مى شود. سمیه هرگز نمى تواند دوستانى که روز تولدش را فراموش مى کنند ببخشد. او آنقدر از دست آنها عصبانى مى شود که همه دوستانش این موضوع را مى دانند و سعى مى کنند هیچوقت روز تولدش را از یاد نبرند!!! در موارد دیگر نیز رک بودن و صراحت افراد براى کسانى که طاقت شنیدن واقعیت ها را ندارند مى تواند عاملى براى عصبانیت باشد. انتقاد کردن، برشمردن مشکلات و یا تهدید کردن در این موارد زمینه ساز عصبانى شدن افراد مى شود. بنابراین مى بینید که عوامل بسیار متفاوتى وجود دارد که افراد مختلف را عصبانى مى کند. آیا شما مى دانید کدام یک از این عوامل منجر به عصبانیت شما مى شود؟ اولین قدم در راه کنترل عصبانیت این است که کاملاً بدانیم چه عواملى ما را عصبانى مى کنند.


خودتان، نه دیگران!
وقتى متوجه شدیم چه عواملى باعث عصبانیت ما مى شوند، نوبت آن است که به دلایل آن بپردازیم. مثلاً فرهاد مى گوید: «من هر وقت در ترافیک معطل بمانم به شدت عصبى و ناراحت مى شوم. چون دوست ندارم هر روز دیر به محل کارم برسم و مورد بازخواست رئیس بداخلاقم قرار بگیرم!» اما نکته اى که فرهاد به آن توجه نمى کند این است که در واقع عامل اصلى عصبانیت او ترافیک نیست. بلکه رفتار رئیس اوست. نتیجه اى که از این صحبت به دست مى آید چیست؟ در تعدیل عصبانیت و پرداختن به مسائل موجود در روابط بین فردى همیشه یک نکته مهم وجود دارد. عکس العمل هایى که دیگران در مقابل رفتارهاى ما نشان مى دهند کاملاً از کنترل ما خارج است. بنابراین تنها سلاحى که در دست ما وجود دارد کنترل کردن رفتارهاى خودمان است. اگر فرهاد هر روز صبح کمى زودتر از منزل خارج شود، هم به ترافیک سنگین صبحگاهى نمى خورد، هم با آرامش کامل به محل کارش مى رسد و هم مورد بازخواست رئیسش قرار نمى گیرد. در چنین شرایطى فکر نمى کنید که در طول روز نیز فرهاد با آسایش خیال بیشترى مى تواند به کارهایش بپردازد؟ مسلماً جواب شما مثبت است. بدین ترتیب یک روش خوب براى کنترل عصبانیت از بین بردن عامل واقعى آن است که شاید در اغلب موارد خیلى هم سخت و مشکل نباشد.


فقط یک بازى
بهتر است واقع گرا باشیم. اگر هر یک از ما نیم نگاهى به گذشته بیندازیم، بدون شک اقرار خواهیم کرد در شرایطى که آرامش مان را حفظ کرده ایم، به مراتب بهتر از زمان عصبانیت توانسته ایم مشکلات را حل کنیم و به توافق برسیم. اینطور نیست؟ بنابراین فارغ از شرایطى که در آن قرار مى گیریم، بهتر است همیشه به یاد داشته باشیم که موضوع فقط یک بازى است که با تفکر و آرامش و اعتماد به نفس برنده آن خواهیم بود. بهتر است خیلى هم سخت گیر نباشیم. شرایط فراوانى وجود دارند که نتایج مورد انتظار ما فرق بزرگى در زندگى مان ایجاد نمى کنند. نمونه بارز آن همان سمیه خانم قبل است. واقعاً فراموش کردن روز تولد او و تبریک گفتن به او تفاوت بزرگى در زندگى او ایجاد مى کند؟ پس بهتر است قبل از اینکه شروع به داد و فریاد کنیم و تا حد جنون عصبانى شویم فکر کنیم: آیا نتیجه اى از این کار عاید خواهد شد؟ و آیا آن نتیجه حتى اگر اتفاق بیفتد تفاوت چندانى براى ما ایجاد خواهد کرد؟ اگر جواب منفى است که خوب بهتر است بى خیال موضوع شویم... اینطورى براى همه بهتر است!


اگر نگوییم
میترا و ساسان که هنوز هشت ماه بیشتر از زمان ازدواج شان نگذشته است بزرگترین دعواى ممکن را بر سر شام دیشب با هم انجام دادند. شام کمى بى  مزه بود، چون میترا خانم فراموش کرده بودند نمک در آن بریزند. آقا ساسان هم که تا به حال همیشه از دست پخت همسر عزیزشان تعریف و تمجید کرده بودند بطور غیرمنتظره عصبانى شده و داد و فریاد راه انداختند. میترا فکر مى کند واقعاً چرا ساسان تا این اندازه بى ملاحظه است؟ مگر نمک غذا چقدر اهمیت دارد؟


در روابط بین فردى مشکلات و عصبانیت ها معمولاً نوع خاصى دارند. این مسائل اغلب مربوط به بى توجهى ها و رفتارهایى است که نه بطور عمدى، بلکه کاملاً از روى عدم آگاهى توسط دیگران انجام مى شود و ما را مى آزارد. سکوت طولانى مدت در برابر این رفتارها باعث مى شود آستانه تحمل فرد پایین بیاید و در برابر یک اشتباه کوچک و کاملاً بى اهمیت صبر فرد لبریز شده و فوران مى کند. آنچه در مورد ساسان و میترا گفته نشد این است که خواهر میترا خانم مدت یک ماه است دچار مشکلى شده و هر روز و هر شب از مسائل مربوط به آن با خواهرش صحبت مى کند. هر شب وقتى ساسان به خانه مى آید میترا مشغول صحبت با خواهرش پاى تلفن است و محل چندانى به شوهرش نمى گذارد. حالا مى توان فهمید که دعواى دیشب بخاطر رفتار نادرست میترا در طول ماه گذشته بوده و نمک غذا به این موضوع دامن زده است. البته در این مورد که میترا بى توجهى از خود نشان داده تردیدى وجود ندارد. اما اگر فرهاد این موضوع را خیلى زودتر با او در میان گذاشته بود و میترا را متوجه آزردگى خودش از تلفن هاى بى پایان او مى کرد، باز هم فکر مى کنید دعواى دیشب اتفاق مى افتاد؟


کمى فرصت
اما چند نکته دیگر نیز در این زمینه وجود دارد که همه با آن آشنا هستند و نیازى به گفتن نیست که صبر و تحمل و انعطاف پذیرى بسیار در کنترل عصبانیت مفید هستند. علاوه بر آن وقتى ناراحتى خاصى از مسائل و مشکلات اطراف وجود دارد، احتمال عصبانیت افراد از مسائل جزئى و بى اهمیت بیشتر مى شود. بنابراین سعى کنید در وهله اول کمى به خودتان استراحت فیزیکى و ذهنى بدهید تا بتوانید با یک دید باز و بدون تأثیرات منفى عوامل دیگر رفتار درستى در شرایطى که احتمال عصبانیت وجود دارد داشته باشید. به علاوه اگر زمان بیشترى براى انجام کارها به خودمان بدهیم بدون شک از میزان تنش هاى ذهنى مان کاسته خواهد شد و آرامش بیشترى به دست خواهیم آورد. همچنین اگر خودتان را یک لحظه به جاى طرف مقابل بگذاریم و سعى کنیم شرایط او را درک کنیم، شاید واقعاً از عصبانیتى که احتمال بروزش وجود دارد شرمنده شویم. دیگران ممکن است مشکلات بسیار بزرگترى از ما داشته باشند و همه ما آنقدر فهمیده و باملاحظه هستیم که شرایط دیگران را درک کنیم. در اینصورت مى توانیم مطمئن باشیم آنها هم در شرایط سخت و دشوار وضعیت ما را درک کرده و تحمل بیشترى از خودشان نشان خواهند داد.

 

دکتر بیوک تاجری
دکترای تخصصی روان شناسی سلامت روان درمانگر- مشاور نوجوانان- اعتیاد- سکس تراپیست * *******عضو هیئت علمی دانشگاه ******** نایب رئیس جمعیت بهروزان * ******مشاور سازمان های دولتی ********اهم تالیفات - خشونت خانوادگی و اعتیاد - اعتیاد سبب شناسی و درمان - رابطه آسیب زا: آشتی یا جدایی - آسیب شناسی اجتماعی - راهنمای جامع داروهای روان پزشکی ** مرکز مشاوره پاسارگاد 09360565701 میعاد 66947381-3 ساعت تماس 14-20
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar