مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/٤/٢٢

منظور از مدیریت اختلال ان است که با استفاده از بهترین روش های ممکن و با توجه به شرایط و وضعیت کودک، به او کمک شود. در این مقاله نیز اگر به جمله درمان اشاره می شود به معنای درمان قطعی نخواهد بود. همچنین باید گفت در کنار دیدگاه های درمانی  که به لحاظ اهمیت بیشتر در زیر بدان پرداخته شده روش های کمک درمانی برای کودکان متبلا به وجود دارد مانند طب سوزنی ، درمان با...


سبب شناسی 
هرچند شروع حدود سه سالگی است اما معمولا تشخیص ان متکی به زمانی است که بچه وارد مدرسه ابتدایی شده و تحت اموزش رسمی الگوهای رفتاری ساخت یافته قرار گرفته است. بدین سبب معلمین معمولا اولین منبع تشخیص اختلال   در بچه های مدرسه ای هستند، هرچند به نظر می رسد عواملی چون حجم کلاس و نژاد دانش اموزان نیز ادراک معلمین را در تشخیص گذاری این کودکان تحت تاثیر قرار می دهد. در ایران نیز پژوهش های انجام شده حاکی از شیوع بالای این اختلال است وپسران را بین 2 تا 3 برابر بیش از دختران براورد می کند. 
با اینکه عوام سببی بسیار متنوعی برای مطرح شده است ، نمی توان هیچ عامل واحدی را علت بروز این اختلال دانست. امروزه درباره عواملی که موجب  می شوند تنها فرضیاتی مطرح است. با توجه به پژوهش های انجام شده می توان گفت از نقطه نظر ژنتیکی نوعی امادگی ارثی برای این اختلال وجود دارد. بستگان درجه اول 5 تا 6 برابر دچار هستند. همچنین مطالعات بر روی دوقلوها نشان دهنده صحت این امر است. همچنین از نظر عصب شناختی، فرضیه نقص در عملکرد دستگاه عصبی چندین دهه است که توسط پژوهشگران ارائه شده و این اعتقاد وجود دارد که نقص کار دستگاه عصبی موجب تحرک بیش از حد می شود.
شواهد حاکی از علائم مربوط به اسیب های وارد به لوب فرونتال در کودکان است و یا کاهش جریان خون مغز و میزان متابولیسم در این نواحی . لوب های پیشانی مکانیسم مهاری خود را در این کودکان روی ساختمان های پائین تر به خوبی اعمال نمی کند و این امر موجب مهار گسیختگی می شود. عوامل محیطی و اکتسابی پر تحرکی با برخی مشکلات هنگام زایمان و بعد از ان در ارتباط است. طبق تحقیقات انجام شده، ضربه های وارده به سر ، کمبود اکسیژن هنگام تولد، تولد زودرس و میزان وزن با پرتحرکی در ارتباط هستند. عوامل روانی اجتماعی مانند حوادث استرس امیز روانی، اختلال در تعامل خانواده و سایر عوامل اضطراب اور در شروع یا دوام اختلال بیش فعالی ، نقص توجه نقش دارند.
درمان کودکان مبتلا     
ابتدا لازم به ذکر است که اختلال نارسایی توجه/ فزون جنبشی را نمی توان بطور کامل علاج کرد و کودک را از مشکل هایی که با ان دست به گریبان است رها ساخت. این اختلال به علت وجود نشانه های شدید و ازار دهنده بی شماری که دارد، باید در فرایندی طولانی ، به طور پیگیر و پایدار مورد مدیریت قرار بگیرد. منظور از مدیریت اختلال ان است که با استفاده از بهترین روش های ممکن و با توجه به شرایط و وضعیت کودک، به او کمک شود. در این مقاله نیز اگر به جمله درمان اشاره می شود به معنای درمان قطعی نخواهد بود. همچنین باید گفت در کنار دیدگاه های درمانی  که به لحاظ اهمیت بیشتر در زیر بدان پرداخته شده روش های کمک درمانی برای کودکان متبلا به وجود دارد مانند طب سوزنی ، درمان با رایحه ها، درمان طبیعی ، درمان از طریق ماساژ ماهیچه ها و بافت ها، رنگ درمانی ، طب گیاهی ، هومیوپاتی ، درمان بازتابی که بعضا مورد استفاده قرار می گیرد.
دارو درمانی 
عمدتا سه نوع دارو برای درمان کودکان مبتلا به    مورد استفاده قرار می گیرد: محرک ها ، ارام بخش ها ، ضد افسردگی ها. برای چندین سال پزشکان فکر می کردند که داروهای ضد تشنج که معمولا برای بیماری صرع به کار برده می شود ، برای کودکان مبتلا به    نیز موثر است، اما اثر ارام بخش هایی نظیر تیوریدازین و ملاریل نیز استفاده می شود که برای کنترل بی قراری و پرخاشگری گاهی مفید است. معمولا اگر محرک های یاد شده، موثر واقع نشوند یا اثرات جانبی بر فرد داشته باشند از داروهای ضد افسردگی استفاده می شود که شایع ترین انها ایمی پرامین هستند. البته این داروها نیز مثل ارام بخش ها به اندازه محرک ها موثر نیستند . مشکلی که در دارو درمانی رخ می دهد این است که ممکن است بیش از هر عملی شخصی ، دارو به عنوان تنها دلیل تغییرات رفتاری کودک پنداشته شود. در نتیجه ممکن  است کودک هیچ احساس مسئولیتی نسبت به رفتارش نکند و صرفا بهبود رفتاری را به دارو نسبت دهد. 
این دارو ها ممکن است عوارض کوتاه مدت چندی را ایجاد کنند همانند کاهش اشتها و کاهش وزن ( که در چند هفته اول از بین می رود) ، شکم درد و سردرد ( که در چند هفته اول از بین می رود) ، کاهش بینایی ( به ندرت باقی می ماند) ، تغییرات  گذرا در شخصیت ، افسردگی و تغییرات خلق ، تیک ، خارش پوست و کم خوابی. از عوارض بلند مدت می توان اعتیاد به ان را ذکر کرد و در بچه های اسمی ممکن است سبب صدای خفیف در ریه بشود. در مواردی که مقدار مصرف دارو بسیار زیاد باشد، حتی می تواند به اسیب دیدگی بافت های عصبی مغز منجر شود. 
آموزش والدین ، مربیان و مسئولان 
تعامل بین کودک دارای    با والدینش موضوع بسیار مهمی است . مطالعه تعامل کودکان دارای    با والدینشان نشان می دهد که در روابط بین انها، فشار روانی ، روابط تحمیلی ، افسردگی ، محدودیت، ناکامی بالا و توانایی کمتری وجود دارد. همچنین مطالعه ای در باب تعامل والدین و فرزند    در ایران نشان داده است که این والدین بیشتر از والدین فرزندانی معمولی ، از شیوه های فرزند پروری خودکامه استفاده می کنند ، اعتماد به نفس کمتری دارند، از شیوه های تنبیهی بیشتری استفاده می کنند و روابط گرم کمتری با فرزندانشان دارند. البته روش والدین باعث بوجود امدن این اختلال در کودکان نمی شود و جهت تاثیر گذاری در این خانواده ها بیشتر از کودکان به سمت انهاست تا از والدین به سوی انها. گرچه والدین این اختلال را در فرزندانشان بوجود نمی اورد، اما نگرش انها نسبت به مشکل کودک می تواند در فرایند بهبود تاثیر بگذارد . به همین دلیل ، ضروری است تا به والدین در مورد اختلال فرزندشان ، اطلاعات مهمی اموزش داده شود. 
قبل از هرچیز ، والدین باید بدانند که علت ایجاد اختلال نیستند و اینکه بسیاری از مشکل های کودک قابل حل است .مطالعات متعدد نشان داده است که اموزش والدین یکی از اجزا» مهم درمان به حساب می اید به نحوی که اناستاپولوس و همکارانش در سال 1999 اظهار میکنند که مهمترین روش درمانی برای این کودکان ، در کنار دارو درمانی ، اموزش والدین است. 

 براین اساس باید اطلاعاتی پیرامون این اختلال به والدین شده داده شود تا والدین ، این مشکل را به حساب تمرد یا سرکشی فرزند خود نگذارند و ان را به صورت یک مشکل یا حتی معلولیت بپذیرند. 
گرچه این کودکان معلولیت قابل مشاهده ای ندارند اما به هرحال در کنترل تکانه ها، سازماندهی و .... دچار ضعف هستند و گاه به این علت سرزنش و تنبیه می شوند که باید با اموزش مناسب ، روش های این چنینی تغییر کند. 
اینکه متخصص به چه ترتیبی به کودک ( نوجوان ) و خانواده اش درباره تشخیص اختلال    و مشکلات مربوط به ان توضیح دهد حائز اهمیت است و اینکه متخصص چگونه خانواده را درگیر فرایند درمان کند و به انها دربازه    اموزش دهد، کارپیچیده ای است. کودکان و خانواده شان واکنش های مختلفی درباره این مسئله از خوشان می دهند مثل نگرانی ، احساس انزوا ، غمگینی ، متفاوت بودن، احساس گناه ، انکار و .... یا ترکیب چند نوع از انها. بچه ها احتیاج دارند که احساس استقلال کنند( به خصوص نوجوانان مبتلا به    ) و برای خود خاص باشند، بدون هیچ دردسر و مشکلی در حالی که این تشخیص ، ارزوهای انها را برباد می دهد و خیلی سخته که ان را بپذیرند و پذیرش ان باعث صدمه دیدن اعتماد به نفس شان می شود. متخصص باید اجازه بدهد انها احساسات خود را درباره این موضوع بیرون بریزند و به تدریج وارد پروسه درمان بشوند. مرحله بعدی اموزش انان درباره مشخصات و مسائل مربوط به    است. باید توجه کرد که پذیرش عاطفی و هیجانی این مسئله احتیاج به زمان دارد و بهتر است ابتدا والدین وارد این مرحله از اموزش شوند و سپس کودک ( یا نوجوان ) در مورد اختلال مسائل و مشکلات ان ، اموزش ببیند . نگارنده معتقد است در بحث اموزش والدین چندین مسئله می تواند مورد توجه قرار گیرد : 

دکتر بیوک تاجری
دکترای تخصصی روان شناسی سلامت روان درمانگر- مشاور نوجوانان- اعتیاد- سکس تراپیست * *******عضو هیئت علمی دانشگاه ******** نایب رئیس جمعیت بهروزان * ******مشاور سازمان های دولتی ********اهم تالیفات - خشونت خانوادگی و اعتیاد - اعتیاد سبب شناسی و درمان - رابطه آسیب زا: آشتی یا جدایی - آسیب شناسی اجتماعی - راهنمای جامع داروهای روان پزشکی ** مرکز مشاوره پاسارگاد 09360565701 میعاد 66947381-3 ساعت تماس 14-20
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar