مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/٩/٢

 یکی از دوره های حساس که نقش بسیاری در سرنوشت افراد ایفا می کند، سنین پس از کودکی یعنی شروع نوجوانی است. این دوره که حدفاصل کودکی و بزرگسالی قرار دارد بنا به تحولاتی که در جسم و روان نوجوان روی می دهد دارای اهمیت است. مدت این دوره در جوامع و در سطح گوناگون اقتصادی - اجتماعی یک جامعه متغیر است و حتی طول آن نیز در یک جامعه و در بین خانواده های مختلف ممکن است در نوسان باشد.  


 

روانشناسی نوجوانی(1)

 

 یکی از دوره های حساس که نقش بسیاری در سرنوشت افراد ایفا می کند، سنین پس از کودکی یعنی شروع نوجوانی است. این دوره که حدفاصل کودکی و بزرگسالی قرار دارد بنا به تحولاتی که در جسم و روان نوجوان روی می دهد دارای اهمیت است. مدت این دوره در جوامع و در سطح گوناگون اقتصادی - اجتماعی یک جامعه متغیر است و حتی طول آن نیز در یک جامعه و در بین خانواده های مختلف ممکن است در نوسان باشد.   

 بنابراین ماهیت این دوره نه تنها بیولوژیکی بلکه اجتماعی است و آغاز آن با تغییرات بیولوژیکی بلوغ مشخص می شود. اغلب نوجوانان خود را با کودکان کم سن و سالتر در خانواده و والدین و معلمان و حتی دیگر اعضا جامعه خود در تعارض عاطفی می یابند. یک نوجوان دیگر نمی خواهد مانند یک کودک با او رفتار شود و می خواهد دیگران بدانند که بزرگ شده است. او احساس می کند که اطرافیانش او را درک نمی کنند. آن ها تنها در مقابل دوستان همسال خود، احساس راحتی می کنند و مایلند که بیش تر اوقات خود را با دوستان سپری کنند. روی عقاید و نظرات همسالان خویش حساسیت خاصی دارند و به داوری و قضاوت آن ها بیش از بزرگسالان اهمیت می دهند. ممکن است نوجوان تن به خواسته ی دوستان بدهد و با مشارکت یکدیگر دست به اعمال ضد اجتماعی بزنند.

مخصوصا نوجوانانی که در محیط های خانوادگی نامساعد و شرایط اقتصادی - اجتماعی پایین قرار دارند بیشتر از سایرین در معرض توجه دوستان ناباب قرار می گیرند. به همین دلیل توجه به نیازها و خواسته های نوجوان و آموزش و آگاهی دادن درباره مسایل این دوره و تغییراتی که در فرد روی می دهد، می تواند تنش و شکاف بین والدین و نوجوان را از بین ببرد.فرآیند انتقال از کودکی به بزرگسالی، دشوار و پرکشمکش است. نوجوان از یک سو با سرعت بی سابقه ای دوران بلوغ جنسی را می گذراند و از سوی دیگر خانواده و فرهنگ جامعه از او می خواهند تا مستقل شود، رابطه ی جدیدی را با همسالان و بزرگ سالان برقرار کند و آمادگی ها و مهارت های لازم را برای زندگی حرفه ای و اجتماعی به دست آورد. نوجوانان باید علاوه بر پذیرش و سازگاری با این همه تغییر و تحول، هویت منسجمی نیز برای خود کسب کنند و پاسخ مشخص و اختصاصی به این سوالات دشوار و قدیمی بدهند که "من کیستم؟ جای من در هستی کجاست؟"
دوره بلوغ سرشار از تنش های عاطفی و روانی است. نوجوان که در حال جدا شدن از وابستگی های دوره کودکی و ورود به دوره بزرگسالی است با تضادها و کشمکش های گوناگون روانی روبرو خواهد شد. آگاهی از این تغییرات سبب می شود تا نوجوان با هوشیاری به تحریکات محیطی پاسخ دهد و دگرگونی های درونی خود را کنترل نماید به گونه ای که قادر باشد در شرایط مناسبی از نظر سلامت و استحکام روانی با مشکلات کمتری دوره نوجوانی را پشت سر بگذارد و بحران های روانی آینده را نیز کنترل بکند.  
تعریف نوجوانی
نوجوانی مرحله ی انتقالی بین کودکی و بزرگسالی است. نوجوانان از بعضی جهات شبیه کودکان هستند، با این حال تغییرات بسیاری که در این مرحله روی می دهد، آن ها را متقاعد می سازد که تفاوت های زیادی با کودکان دارند. به همین دلیل ما بعضی رفتارهای بزرگسالان را در نوجوانان می بینیم، اما در اغلب اوقات آن ها مانند بزرگسالان رفتار نمی کنند. به تدریج که نوجوانان بالغ می شوند، همانندی کمتری با کودک و شباهت بیشتری با بزرگسال از آن ها مشاهده می شود. مدت دوره ی نوجوانی در جوامع مختلف متغیر است و از جامعه ای به جامعه ی دیگر در نوسان بوده و مرزهای سنی مشخصی ندارد. دوره ی نوجوانی یکی از بحرانی ترین، حساس ترین و پرتلاطم ترین دوران زندگی هر فرد به شمار می رود. به شکلی که روان شناسان آن را دوره ی عاطفه پرستی، احساس گرایی و دوران فشار نامیده اند. 
نوجوانی مرحله ی دگرگونی و تغییرات کیفی است که نوجوان را از کودکی و بزرگسالی جدا می سازد. نوجوان دوست دارد دیگران درک کنند او بزرگ شده و دیگر آن کودک سابق نیست. او توقع دارد که مسوولیت های کافی و درخور به او بدهند و به نظرات او توجه کنند. در این دوره به عقاید و نظرات همسالان خود حساسیت و توجه خاصی نشان می دهد و به داوری و قضاوت آن ها بیش از بزرگسالان اهمیت می دهد. با وجود اختلاف نظر میان روان شناسان در مورد مرحله ی نوجوانی، تقریبا همگی در چند نکته ی اساسی با هم اتفاق نظر دارند از جمله:
الف) نوجوانی مرحله ی انتقال از دوران کودکی به بزرگسالی است.
ب) این مرحله با یکسری تغییرات عمده ی جسمانی، عاطفی، ذهنی، اجتماعی و ... مشخص می شود.
ج) رشد یک فرآیند مداوم است و بین مراحل کودکی، نوجوانی و بزرگسالی همبستگی کامل وجود داشته و هر سه مرحله از نظر تربیتی دارای اهمیت فوق العاده ای هستند و بایستی مورد توجه قرار گیرند.
د) دوران نوجوانی در دختران زودتر از پسران آغاز می شود.
ه) نوجوانی دارای ماهیتی زیستی و اجتماعی است. به عبارت روشن تر یعنی رشد و تکامل نوجوان از عوامل: طبیعی و سرشتی، تجارب دوران کودکی، گرایش های والدین، نقش گروه و همسالان، و خواسته ها و انتظارهای جامعه متاثر می شود که بدون شناخت همه جانبه و وسیع آن ها، میزان و کیفیت تاثیر هرکدام در رشد و تکامل نوجوان، تحلیل و علت یابی رفتار نوجوان غیرممکن خواهد بود.
و) تغییرات رشدی دوران نوجوانی همه جانبه است و توجه به همه آن ها ضرورت دارد.
ز) با توجه به ویژگی های عمومی دوران نوجوانی می توان آن را با هدف های زیر مشخص کرد:
1. شکل گیری و نضج عاطفی
2. پیدایش رغبت ها و گرایش به سوی جنس مخالف
3. شکل گیری و نضج اجتماعی
4. رهایی از وابستگی و کنترل خانه
5. شکل گیری و نضج شناختی
6. انتخاب یک حرفه
7. صرف اوقات فراغت
8. به دست آوردن فلسفه ای برای زندگی
9. خودشناسیروانشناسان در زمینه تعریف نوجوانی اتفاق نظر ندارند، اما به طور کلی می توان گفت که نوجوانی دوره ای است بین کودکی و بزرگسالی که طول مدت آن بر حسب فرهنگها و محیطهای مختلف، متفاوت است و حدودا از 11 تا 23 سالگی ادامه دارد.

 

کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar