مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/٤/۸

زنان جزء نخستین قربانیان بسیاری از آسیب­ها و انحرافات اجتماعی­اند. در این میان اعتیاد اگر نه اولین و عمده ترین، بلکه یکی از مهمترین آنان است. تصور اکثر افراد جامعه در مورد اعتیاد این است که مواد مخدر و سوء مصرف مواد عمدتا پدیده­ای...


زنان جزء نخستین قربانیان بسیاری از آسیب­ها و انحرافات اجتماعی­اند. در این میان اعتیاد اگر نه اولین و عمده ترین، بلکه یکی از مهمترین آنان است. تصور اکثر افراد جامعه در مورد اعتیاد این است که مواد مخدر و سوء مصرف مواد عمدتا پدیده­ای مردانه است. اعتقاد بر این است که زن­ها بسیار کمتر از مردها به اعتیاد روی می­آورند، بخصوص در ایران سیگار کشیدن زنان و دختران، تعجب اطرافیان را برمی­انگیزد، شاید بدان علت که اعتیاد با نقش آشنای همسر و مادری مهربان و دلسوز در جامعه ایرانی همخوانی ندارد.

 آمار دقیقی از میزان جمعیت زنان معتاد در کشور وجود ندارد، اما براساس برخی پژوهش­ها، ۹/۶ درصد از معتادان کشور را زنان تشکیل می دهند. وزارت بهداشت نیز در آمار خود در مورد زنان معتاد از رقم ۱ زن معتاد به ازای ۸ مرد معتاد گزارش می­دهد. برخی گزارش­ها بر این امر تاکید دارد که در مقابل هر ۱۰۰ مرد معتاد ۷ زن معتاد در کشور وجود دارد. با این­حال، با شیوع مواد محرک جدید این میزان به وضوح شیوع بالاتری را نشان می­دهد. در حال حاضر ۵۰ درصد زندانیان زن در رابطه با مواد مخدر و اعتیاد در زندان هستند.

 علی رغم تشدید مبارزه با قاچاق مواد مخدر و افزایش مراکز پذیرش و درمان در سطح کشور، از یک سو آمار مصرف­کنندگان مواد رو به افزایش است و از سوی دیگر سن شروع اعتیاد نیز کاهش یافته است. در سال ۱۳۸۱ در مطالعه ای کیفی که در زندان­های بزرگ کشور انجام شد، تنها در سه زندان از شش زندان زنان مورد بررسی، وجود مصرف تزریقی مواد، گزارش شد که اکثرا میزان آن را در کمتر از ۱۰ درصد زندانیان مصرف­کننده مواد ذکر کردند.

 در این مطالعه مواد تزریقی مورد مصرف ابتدا تریاک (به صورت پودر) و سپس هروئین ذکر گردیده است. به طور کلی می­توان جمعیت زنان معتاد به مواد را در کشور بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار نفر یعنی ۰/۶ تا ۰/۸ درصد تخمین زد.

 بدیهی است رقم واقعی مصرف­کنندگان مواد افیونی بسیار بالاتر است. همچنین می­توان نسبت زنان به مردان معتاد را در کشور، بین ۱ به ۱۳ تا ۱ به ۲۳ تخمین زد. میزان مصرف هروئین معتادان زن در حد نگران­کننده­ای است و تعداد زنان مصرف کننده مواد تزریقی در کشور ۴ تا ۹ هزار نفر تخمین زده می شود. به نظر می رسد مصرف حشیش  جمعیت عمومی زنان بالغ، شایع نباشد، ولی در گروه­ی از زنان شیوع بیشتری دارد. مصرف حشیش و الکل در دختران دانشجو و مصرف تریاک در دانشجویان برخی از نقاط کشور، کم به نظر نمی­رسد. با وجود این آمار و اطلاعات پراکنده و مقدماتی، دیگر نمی­توان به راحتی گفت جمعیت اندکی از زنان گرفتار مواد و پیامدهای آن هستند. این در حالی است که بسیاری از زنان و دختران نیز به علت برچسب­هایی که به یک زن و دختر معتاد در جامعه ما زده می­شود کمتر به مراکز درمانی مراجعه می­کنند و بدین ترتیب، اغلب، اعتیاد در زنان و دختران پنهان مانده و بخش مهمی از جمعیت معتادان زن کشور درآمار گنجانده نمی­شود.

 علل اعتیاد زنان

از عوامل موثر گرایش زنان به مواد و عدم تمایل به ترک آن می­توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • رشد نیافتن مهارت­های لازم برای توفیق در زندگی ( ورود ناگهانی از کودکی به بزرگسالی). 
  • فقدان شایستگی فردی برای کسب پایگاه شغلی مناسب و توزیع ناعادلانه منابع درآمد 
  • احساس بازنده بودن در رقابتهای شغلی و به دنبال آن، احساس ناتوانی در نیل به موفقیت، احساس ناامنی، ناعادلانه دانستن نظام اجتماعی، احساس خشم و بی اعتمادی در خانه، محل کار و مدرسه. 
  • تشدید احساس محرومیت نسبی تحت تاثیر فرهنگ جهانی و اقتصاد جهانی. 
  • روابط نزدیک و صمیمی زنان و دختران نوجوان نسبت به فشار گروه همسالان در مقایسه با پسران، آسیب پذیرتر باشند و ممکن است به منظور احساس پذیرفته شدن در گروه همسالان، اعتیاد را تجربه کنند. زندگی با یک مرد معتاد نیز از مهمترین علل گرایش زنان به مواد مخدر است. 
  • زنان معتاد و الکلی نسبت به دیگر زنان میزان بیشتری از خشونت را تجربه و تحمل می­کنند. 
  • مشکلات روانی، زنان معتاد در مقایسه با دیگر زنان، مسائل و مشکلات روانی بیشتری نیز دارند. مشخص شده است که اختلالات افسردگی یا اضطراب، شایع­ترین بیماری در نزد زنان معتاد به مواد مخدر است. مطالعات نشان داده است رفتارهای خودکشی، آسیب­پذیری بالا و عزت­نفس پایین در زنان معتاد بسیار بیشتر از دیگران است و بسیاری از زنان، گرفتار مشکلات بازگشت افسردگی مزمن می­شوند. 
  • نقش­های اجتماعی زنان به عنوان همسر، مراقبت­کننده و مادر به حساب می­آیند. با این­حال نگاه مردسالارانه در جامعه، که اعتیاد زنان را منفی­تر از مردان می­داند و همچنین سایر نگرش های اجتماعی درباره ناپسندتر بودن اعتیاد زن، یک مانع عمده درمان آنها محسوب می­شود. حتی زنانی که خود می­دانند از یک بیماری رنج می­برند این نگرانی درد آور را که دیگران مشکل آنها را بپذیرند همراه خود دارند. آنها می­ترسند خانواده­شان، همراه، شریک، و یا جفتشان و حتی کارفرمایشان دیدگاه مسلط جامعه را که اعتیاد را یک مشکل اخلاقی می­دانند، داشته باشند و در درمان حمایت نکنند. بازداشت و زندانی کردن زنان به دلیل خطاهای مرتبط با مواد مخدر در دهه گذشته به طور چشمگیری افزایش یافته، جرائمی نظیر دزدی­های کوچک، شریک شدن در جرائم، فروش مواد، روسپی­گری و ضرب و شتم و تهاجم.

 عوارض اعتیاد زنان

کمترین عارضه اجتماعی اعتیاد در زنان متلاشی شدن خانواده است. بر اساس آمار جهانی، اعتیاد زنان، عوارض خطرناک­تری نسبت به مردان ایجاد می­کند. برای مثال فاصله زمانی اولین تجربه مصرف مواد، تا تزریق در زنان بطور متوسط ۲ سال طول می­کشد در حالی­که این زمان در مردان حدود ۸ سال است. با این حساب زنان ۶ سال زودتر از مردان به ورطه وابستگی شدید، که درمان آن طبعا سخت­تر و عوارض جسمی، روانی و اجتماعی آن به مراتب بسیار بیشتر است کشیده می­شوند. مرگ در اثر مصرف مواد در زنان و دختران سریع­تر رخ می­دهد. بخصوص مصرف بیش از حد، خودکشی و تصادفات ناشی از آثار مصرف برخی مواد علت اصلی مرگ و میر در زنان معتاد است....

 

دکتر بیوک تاجری
دکترای تخصصی روان شناسی سلامت روان درمانگر- مشاور نوجوانان- اعتیاد- سکس تراپیست * *******عضو هیئت علمی دانشگاه ******** نایب رئیس جمعیت بهروزان * ******مشاور سازمان های دولتی ********اهم تالیفات - خشونت خانوادگی و اعتیاد - اعتیاد سبب شناسی و درمان - رابطه آسیب زا: آشتی یا جدایی - آسیب شناسی اجتماعی - راهنمای جامع داروهای روان پزشکی ** مرکز مشاوره پاسارگاد 09360565701 میعاد 66947381-3 ساعت تماس 14-20
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar