مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/٧/٩



    نوزاد از وقتی پلک هایش را باز می کند، نخستین رویارویی اش با جهان به واسطه رنگ ها اتفاق می افتد.
    زندگی بدون رنگ تصور محالی است. ما به جهانی که اجزایش رنگ آمیزی شده است، پا گذاشته ایم و از لحظه تولد تا زمان کوچ بزرگ در میهمانی رنگ ها حضور داریم. آبی آسمان ما را به میهمانی رنگ ها دعوت می کند، همچنان که ابرهای سپید، دشت های سرسبز مخملین و لاله های سرخ.


تاثیر روان شناختی رنگ ها بر ذهن و روان ما




    نوزاد از وقتی پلک هایش را باز می کند، نخستین رویارویی اش با جهان به واسطه رنگ ها اتفاق می افتد.
    زندگی بدون رنگ تصور محالی است. ما به جهانی که اجزایش رنگ آمیزی شده است، پا گذاشته ایم و از لحظه تولد تا زمان کوچ بزرگ در میهمانی رنگ ها حضور داریم. آبی آسمان ما را به میهمانی رنگ ها دعوت می کند، همچنان که ابرهای سپید، دشت های سرسبز مخملین و لاله های سرخ.


    اما ما دعوت شدگان به میهمانی رنگ ها چقدر اجزای این ضیافت را می شناسیم؟ چقدر رنگ ها را آگاهانه به زندگی مان فرا می خوانیم؟ چقدر به اهمیت رنگ ها در شکل بخشی به افکار و اندیشه هایمان آگاهیم؟


    واقعیت آن است که یکی از مهم ترین اهرم های تعادل ذهنی و روانی ما رسیدن به نوعی همانندی پیرامونی در تعادل با رنگ های جهان بویژه رنگ های زنده طبیعت ناب به عنوان خالص ترین زمینه ظهور رنگ هاست. این توازن متاسفانه امروز در محیط های پیرامونی ما کمتر به چشم می آید. وقتی شهرها، کوچه ها، خیابان ها، خانه ها، مدرسه ها و ساختمان های عمومی ما کمترین تناسبی با تعادل رنگ ها در قاب طبیعت برقرار نمی کند، نمی توان انتظار توازن ذهنی و روانی را نیز داشت.

 

    بینایی، رنگ و ذهن اجزای مثلثی هستند که مهم ترین رکن شناخت ما از پیرامون را رقم می زنند. این سه ارتباط پیچیده ای با هم دارند؛ ارتباطی که فرآیند دیدن و تاثیر پذیرفتن را شکل می دهد. رنگ از مهم ترین مصالحی است که در تار و پود جهان و هستی راه یافته است. از طرفی بینایی و ذهن امکان ارتباط ما را با رنگ ها امکان پذیر می کند.


    دکتر بیوک تاجری، روان شناس با بیان این که رنگ ها تاثیر فوق العاده ای بر ذهن و روان ما دارند، معتقد است از این حیث رنگ ها را می توان در 2 گروه تیره و روشن جای داد. رنگ های نوع اول از قدرت تحریک کمتری برخوردار هستند؛ اما رنگ هایی با زمینه روشن تاثیرات روان شناختی بالایی دارند. مساله مهم دیگر در ارتباط با ذهن و رنگ، خاطره سازی سیستم ذهنی ما از رنگ هاست. دقیقا به دلیل همین خصلت خاطره سازی رنگ ها به مرور در زندگی انسان، مفاهیم نمادین و نشانه ای پیدا می کنند.


    
    فرآیند خاطره سازی ذهن از رنگ ها

    پرسشی که درباره فرآیند تاثیر رنگ ها بر ذهن می توان مطرح کرد، این است که آیا نوع خاطره سازی ذهن از رنگ ها برای همه افراد به یک گونه اتفاق می افتد؟

    دکتر با اشاره به این که نوع خاطره سازی ذهن از رنگ ها در فرآینده پیچیده ای اتفاق می افتد که ذهن، روان ، رخدادهای زندگی، حضور رنگ ها در این رخدادها و گذشته افراد در آن نقش دارند، می گوید: این پارامترها در خاطره سازی ذهن از زنگ ها تاثیرات شگرفی برجای می گذارند. همان طور که هنرمندان، نقاشان، گرافیست ها، نورپردازها با ترکیب انواع مختلفی از رنگ ها می توانند تاثیرات زیادی از نوع آرام بخشی، هیجان انگیزی، تشویش و اندوه را بر ذهن مخاطب خود داشته باشند.

    
    رنگ ها در محیط های آموزشی

    اما یکی از مهمترین اماکنی که باید نگاه دوباره ای از زاویه تاثیر رنگ ها در آنها صورت گیرد، فضاهای آموزشی بویژه مدارس ابتدایی است؛ چراکه فرآیند خاطره سازی از رنگ ها از سنین کودکی آغاز می شود. این در حالی است که متاسفانه نقصان بزرگی در این زمینه دیده می شود و اگراز معدود استثناها بگذریم، کمترین توجهی به این بحث نشده است. مدارس ما در بهترین شرایط فقط به اصول ایمنی و مهندسی توجه می کنند؛ اما این که متخصصان هنری و روان شناسی که تجارب ارزشمندی در این زمینه دارند، چقدر امکان حضور، مشاوره و اجرا در فضاهای آموزشی مارا دارند به نظر نمی رسد توجه چندانی را جلب کرده باشد.

    دکتر با بیان این که فرزندان ما در هر سنی که باشند، با رنگ ها ارتباط برقرار و شروع به تصویرسازی می کنند، معتقد است: آغاز خاطره سازی از رنگ ها از دوره نوزادی شکل می گیرد. نخستین ملاقات نوزاد با جهان به واسطه رنگ ها اتفاق می افتد، بنابراین دلپذیر کردن این ملاقات نوزاد با جهان باید به واسط ه رنگ های شاد و مفرح باشد. به همین دلیل است که امروز بسیاری از تولیدکنندگان اسباب بازی و وسایل کودک توجه زیادی به این قضیه نشان می دهند؛ چراکه تجربه های نخستین کودک از رنگ ها تاثیر شگرفی بر ذهن او می گذارد و می تواند ذخیره ارزشمندی برای سال های بعد فراهم کند.

    در سال های آغازین آموزشی هم می بینیم که طراحان کتاب های درسی توجه خاصی به رنگ ها نشان می دهند؛ چراکه پژوهش ها نشان می دهد تنوع رنگ ها و استفاده از رنگ های روشن و شاد می تواند به ارتقای قدرت یادگیری کودکان کمک کند. البته تاثیر رنگ ها بر ذهن و روان کودکان فقط محدود به کتاب ها نیست؛ چراکه کودکان تاثیر زیادی از اجزای فضای آموزشی (رنگ نیمکت، رنگ دیوارها و سقف کلاس ها، راهروها، دیوارهای حیاط مدرسه، پنجره و وسایل کمک آموزشی) می گیرند.

    به همین دلیل است که امروز در فضاهای آموزشی استاندارد از رنگ های سبز، زرد، قرمز، آبی و سفید به میزان قابل توجهی استفاده می شود، در واقع رنگ ها هم در قالب کتاب های آموزشی و هم در اجزای دیگر فضاهای آموزشی به بالارفتن میزان یادگیری کودکان کمک می کنند، در نقطه مقابل اگر به اهمیت رنگ ها در عمل توجه نشود، نتایج معکوس خواهیم گرفت.

    این روان شناس می افزاید: نکته مهم دیگر تناسب رنگ ها با دوره های مختلف آموزش است؛ مثلاتاکیدی که بر شاد و تند بودن رنگ ها در دوره ابتدایی می شود، برای دوران آموزش متوسطه وجود ندارد.
    
    نکته گمراه کننده در تست رنگ ها

    امروزه تست های روان شناسی با استفاده از رنگ به نوعی به یک پدیده رایج و فراگیر تبدیل شده است؛ اما واقعیت این است که درباره این آزمون ها، نتایج و تعمیم آنها باید محتاطانه عمل کرد
    دکتر تاجری در این باره می گوید: تصور عموم مردم بر این است که وقتی به تست های روان شناسی که با استفاده از رنگ ها انجام می شود پاسخ می دهند به روحیات و ذهنیت خود پی می برند؛ اما این باور چندان درستی نیست برای این که این گونه آزمون ها نسبی بوده و به طور مطلق عمل نمی کنند. در واقع یک فرد در طول روز ممکن است حالات مختلفی از شادی، اندوه و هیجان را تجربه کند، بنابراین وقتی او در برابر این آزمون های روان شناختی قرار می گیرد به نسبت قرار گرفتن در هر کدام از حالات پاسخ های متفاوت و نتایج متفاوتی خواهد گرفت. درواقع نکته گمراه کننده اینجاست که عموما افراد نتایج آزمون در لحظه خاص را به شخصیت و روحیه واقعی شان تعمیم می دهند؛ در حالی که این تعمیم درست نیست.

دکتر بیوک تاجری
دکترای تخصصی روان شناسی سلامت روان درمانگر- مشاور نوجوانان- اعتیاد- سکس تراپیست * *******عضو هیئت علمی دانشگاه ******** نایب رئیس جمعیت بهروزان * ******مشاور سازمان های دولتی ********اهم تالیفات - خشونت خانوادگی و اعتیاد - اعتیاد سبب شناسی و درمان - رابطه آسیب زا: آشتی یا جدایی - آسیب شناسی اجتماعی - راهنمای جامع داروهای روان پزشکی ** مرکز مشاوره پاسارگاد 09360565701 میعاد 66947381-3 ساعت تماس 14-20
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar