مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/٤/٧

برگرفته از کتاب رابطه آسیب­دیده، تالیف: دکتر بیوک تاجری

 

* سوءاستفاده عاطفی؛ نابودگر روابط....

* سوءاستفاده عاطفی چیست؟


سوءاستفاده عاطفی (1)

تشخیص و شناسایی سوءاستفاده عاطفی

کارهای آیدین برای آیسان اهمیتی ندارد، او به نظر می­رسد از همسرش ناراضی است و مرتباً از وی شکایت می­کند( درباره نحوه لباس پوشیدن، روش صحبت کردن، زمانی که پای تلفن با دوستانش صرف می­کند). اگرچه آیدین نگران وی بوده و تغییرات مورد نظر وی را عملی کرده است، او همیشه مورد دیگری برای شکایت کردن پیدا می­کند. آیدین به من گفت "من عاشق آیدینم می­خوام همیشه شاد باشه، ولی من گیج شده­ام. گاهی اوقات به نظر می­رسد من هرچه تلاش می­کنم او راضی نمی­شود و گاهی من تأمل می­کنم شاید عمداً کارهایی می­کنم که او را ناراحت می­کند".

سوءاستفاده عاطفی؛ نابودگر روابط

 شوهر ائلناز، ائلشن، بسیار احساس مالکیت و حسادت می­کند. " او می­بایست بداند بیست و چهار ساعت کجا هستم". ائلناز به من شکایت کرد. "او سر کار روزانه چندین بار به من زنگ می­زند و اگر از پشت میزم تکان بخورم، واقعاً عصبانی شده و می­خواهد محل حضور و کار مرا بداند. چند مرد خوش­قیافه در اداره­ام کار می­کنند و ائلشن متقاعد می­شود با یکی از آنها سر و سری دارم. من در مطمئن کردن وی مطلقاً موفق نیستم و مرتباً به من تهمت می­زند. بدتر از همه این­که من در خودم شک می­کنم. من تصور نمی­کنم کاری کرده باشم اما شاید نادانسته کاری کرده باشم

هرچند که آیدین، بابک و ائلشن آگاهی ندارند، همه از نظر عاطفی آزار می­بینند و این مسأله واقعیت هزاران زن و مرد دیگر مشابه آنها می­باشد. اعتمادبه­نفس آنها بتدریج و به­روش معینی کاهش یافته، عزت­نفسشان از هم پاشیده و ادراک آنها از خود­شان تحریف می­شود ( تا جایی که آنها حتی از اتفاق رخ داده آگاهی ندارند). یک فرد یا یک زوج می­تواند مدتها، در زندانی از تعارض، احساس حقارت، ترس و خشم زندگی کند بدون این­که بداند در یک رابطه توأم با سوءاستفاده عاطفی قرار دارند. ممکن است فرض کنند همه زوجین مانند آنها باهم نزاع می­کنند یا همه مردان و زنان دیگر شبیه آنها رفتار می­کنند. در صورتی که هردو یا یکی از زوجین از نظر روانی اختلال شدید داشته باشند اغلب، سوءاستفاده عاطفی بین زوجین انکار ­شده، ناچیز شمرده شده یا به عنوان تعارض­های ساده لاپوشالی گردیده و یا طغیان عشق شناخته می­شود. حتی کسانی که از سوءاستفاده عاطفی شدن خود آگاهند، تمایل دارند خود را سرزنش کرده یا از رفتار نامزدشان عذرخواهی کنند. آنها کمتر آگاهند که از طریق روا دانستن ادامه این نوع رفتار مخرب، عملاً در نابودی روابطشان دخالت دارند. سوءاستفاده عاطفی یکی از عوامل اصلی برقراری روابط ناکارآمد و یکی از علل اصلی متارکه یا طلاق است

سوءاستفاده عاطفی چیست؟

هنگامی که بسیاری از مردم درباره سوءاستفاده عاطفی فکر می­کنند، معمولاً تصورشان تحقیر یا انتقاد کردن یکی از زوجین یا هردو از همدیگر است. اما سوءاستفاده عاطفی فراتر از آزار کلامی است و می­تواند به عنوان هر گونه رفتار غیر جسمانی تعریف شود که جهت کنترل کردن، پست کردن، مرعوب کردن، مطیع کردن، تنبیه کردن یا منزوی کردن شخص دیگر از طریق استفاده از ارعاب، تحقیر یا ترس صورت می­گیرد. دامنه رفتار توأم با سوءاستفاده عاطفی از بدرفتاری کلامی (کوچک شمردن، سرزنش و عیب­جویی مستمر) تا تدابیر ماهرانه مانند ارعاب، دست­کاری و رویگردانی از خوشی­های زندگی را در برمی­گیرد.

انواع متنوع سوءاستفاده عاطفی را در فصل بعد دقیق­تر بررسی می­کنیم اما حالا، نمونه­هایی از سوءاستفاده عاطفی موجود در روابط صمیمی را ذکر می­کنیم:

- تحقیر و پست کردن

- خوار شمردن و نفی کردن

- سلطه­گری و کنترل کردن

- قضاوت و عیب­جویی کردن

- متهم کردن و سرزنش کزدن

- مطالبات و انتظارات مبتذل و غیر قابل دفاع

- فاصله گرفتن عاطفی و سکوت کردن

- منزوی

سوءاستفاده عاطفی همچنین می­تواند اشکال زیرکانه­تر بدرفتاری را شامل شود از جمله:

* خودداری از توجه کردن یا مهرورزی

* نگاه­ها، توضیحات و رفتار حاکی از رد کردن، بی­ادبی، تحقیر­آمیز یا خود را پست کردن

* قهر و اخم کردن

* فرافکنی و تهمت زدن

* تهدیدهای ترک و رها کردن به طور ماهرانه (جسمانی یا عاطفی

سوءاستفاده عاطفی علاوه بر رفتارها ناشی از نگرش­های منفی نیز است. بنابراین، مجبوریم واژه نگرش را در تعریف سوءاستفاده عاطفی  وارد کنیم. کسی که سوءاستفاده عاطفی شده است نبایست به­هیچ­وجه، هیچ­گونه رفتار آشکاری نشان نداده و نیاز به ابراز کردن نگرش آزارگرانه دارند. نمونه­هایی از این رفتار عبارتند از:

« باور به این­که دیگران باید طبق گفته شما عمل کنند.

« به احساس دیگران توجه نمی­کند.

« با احساس دیگران همنوایی نمی­کند.

« باور به این­که هر کس دیگری از شما پست­تر است.

« باور به این­که همیشه عالی هستید.

دکتر بیوک تاجری
دکترای تخصصی روان شناسی سلامت روان درمانگر- مشاور نوجوانان- اعتیاد- سکس تراپیست * *******عضو هیئت علمی دانشگاه ******** نایب رئیس جمعیت بهروزان * ******مشاور سازمان های دولتی ********اهم تالیفات - خشونت خانوادگی و اعتیاد - اعتیاد سبب شناسی و درمان - رابطه آسیب زا: آشتی یا جدایی - آسیب شناسی اجتماعی - راهنمای جامع داروهای روان پزشکی ** مرکز مشاوره پاسارگاد 09360565701 میعاد 66947381-3 ساعت تماس 14-20
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar