مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/٦/٢۳

1-تغییرات غدد و هورمونها :

       تغییرات هورمونی پیچیده که زیربنای بلوغ جنسی راتشکیل می دهند، به تدریج صورت می گیرند و از 8 یا 9 سالگی در جریان هستند . ترشح هورمون رشد (GH  ) و تیروکسین بیشتر می شود و به افزایش فوق العادة اندازة بدن ورشد استخوان بندی می انجامد. بطور کلی ترشح هورمون رشد حجم بدن ، وزن بدن و مهارت بدن را زیاد می کند ، همچنین بیداری هورمونها خود موجب بروز بیداری عاطفی ، اجتماعی و در نتیجه تحول اخلاق و رفتار می شود .


 

پیشگیری از مشکلات نوجوانان(2)

 

 

 

1-تغییرات غدد و هورمونها :

 

       تغییرات هورمونی پیچیده که زیربنای بلوغ جنسی راتشکیل می دهند، به تدریج صورت می گیرند و از 8 یا 9 سالگی در جریان هستند . ترشح هورمون رشد (GH  ) و تیروکسین بیشتر می شود و به افزایش فوق العادة اندازة بدن ورشد استخوان بندی می انجامد. بطور کلی ترشح هورمون رشد حجم بدن ، وزن بدن و مهارت بدن را زیاد می کند ، همچنین بیداری هورمونها خود موجب بروز بیداری عاطفی ، اجتماعی و در نتیجه تحول اخلاق و رفتار می شود .

       بنابراین، تغییرات بلوغ جنسی را می توان به دو نوع تقسیم کرد: (1) رشد کلی بدن، و (2) رشد ویژگی های جنسی ، دیدیم که هورمونهای مسئول رشد جنسی، بر رشد بدن نیز تاثیر می گذارند؛ پسرها و دختر ها در هر دو جنبه فرق دارند. در واقع، بلوغ جنسی زمانی است که بیشترین تفاوت های جنسی ، از دوره پیش از تولد به بعد، وجود دارد.

 

2-رشد بدن :

       اولین نشانة بیرونی بلوغ جنسی ، افزایش سریع قد و وزن است که جهش رشد نامید می شود . جهش رشد در پسرها و دخترها متفاوت است . دختر در اوایل نوجوانی بلندتر و سنگین تر است ، اما این امتیاز کم دوام است . در 14 سالگی ، پسرها از دخترها جلو می افتند ، زیرا جهش رشد آنها تازه آغاز شده است . در حالی که جهش رشد دخترها تقریباً پایان یافته است .

       در این مقطع سنی نوجوان به مقدار غذایی بیشتری برای تامین سوخت و ساز بدن نیازمند است. آنها احتیاج به کالری بیشتری در وعده های غذایی با توجه به وزن بدنشان ( نسبت به هر دوره دیگری در زندگی شان به جزء نوزادی ) دارند، نوجوانان به طور مرتب و منظم بایستی غذا بخورند و از غذاهای سالم و متعادل خانگی بهره ببرند.  وعده های غذایی مختصر را نیز باید در طول روز داشته باشند. دختر و پسران به غذاهای پر انرژی و سرشار از مواد پروتئینی و سبزیها و میوجات نیاز دارند .

       رشد مغز و اعصاب نوجوان در دوران بلوغ تا 18 سالگی کاملا" توسعه یافته است. توانایی های عقلانی و هوشی کماکان در حال رشد هستند وعلائم بلوغ روانی و روحی تغییرمی کند. در رابطه با چشم های نوجوان می توان گفت که نزدیک بینی چشم که معمولا" ارثی است در نوجوانی و بلوغ خودش را نشان می دهد. رشد قلب و رگهای خونی نوجوان درمرحله ای است که میانگین ضربان قلب حدود80-60 ضربه دردقیقه است. میزان این ضربان در افراد ورزشکار وبا فعالیت مناسب کمتراست.هورمونها همچنین باعث تولید قند وچربی درپوست می گردند.دراین دوره سنی دندان های آسیاب دوم در 13-11 سالگی  ظاهر می گردندو آسیاب های سوم بعد از 17 سالگی بوجود می آیند.

 

3-رشد جنسی :

 

       همراه با افزایش سریع اندازة بدن، در ویژگیهای جسمانی مربوط به عملکرد جنسی تغییراتی ایجاد می شود. ویژگی هایی به نام ویژگی های جنسی نخستین ، اندامهای تولید مثل و ویژگیهای ثانوی که از بیرون قابل مشاهده هستند و علایم دیگر رسش جنسی را تشکیل می دهند . تغذیه و ورزش در رسش بلوغ جنسی دخالت دارند . در دختران ، افزایش سریع وزن و چربی بدن ، رسش جنسی را تحریک می کند . در نواحی فقرزده که سوء تغذیه و بیماری عفونی شایع است ، بلوغ دختران را به تاخیر می افتد .

       رویدادهای بلوغ جنسی برخود انگاره ، خلق و تعامل نوجوانان با والدین و همسالان تأثیر می گذارند ، همچنین این دوره با افزایش تعارض والد ـ فرزند همراه است . بنابراین هر چه فاصله بین نگرش والدین و نوجوانان  در مورد آمادگی آنان برای پذیرش مسئولیتهای جدید بیشتر باشد ، مناقشه بیشتر خواهد بود .

       برخی از این پیامدها ، صرف نظر از اینکه چه موقعی روی می دهند ، در پاسخ به تغییر جسمانی چشمگیر هستند . پیامدهای دیگر بازمانبندی رسش بلوغ جنسی ارتباط دارند .

 

4-رشد حرکتی و فعالیت جسمانی :

 

       بلوغ با بهبود عملکرد حرکتی درشت همراه است ، ولی این تغییر در دخترها و پسرها کاملاً متفاوت است . پیشرفت دخترها کند و تدریجی است و در 14 سالگی تثبیت می شود . در مقابل ، پسرها جهش قابل ملاحظه ای در نیرو ، سرعت و استقامت نشان می دهند که در سالهای نوجوانی ادامه می یابند . اختلاف جنسیت در مهارت جسمانی به مرور زمان بیشتر می شود . برای مثال ، در اواسط نوجوانی ، تعداد خیلی کمی از دخترها به خوبی پسرها در مهارت هایی چون دو سرعت ، پرش طول و پرتاب کردن به فاصلة دور عمل می کنند .

       ورزش علاوه بر اینکه عملکرد حرکتی را بهبود می بخشد ، بر رشد شناختی و اجتماعی تأثیر می گذارد . ورزشهای دوران مدرسه ای و درون شهری ، در زمینه رقابت، جسارت، مسئله گشایی و کار گروهی درسهای مهمی به نوجوانان می دهد .

 

 

5-تأثیر روانی و رویدادهای بلوغ جنسی ( بلوغ زودرس در برابر دیر رس )

       پسرهای زودرس از دید بزرگسالان و همسالان ، آرمیده ، مستقل ، متکی به نفس ، جذاب و محبوب هستند .  در مدرسه مقامهای رهبری متعددی کسب می کنند و قهرمان ورزش می شوند. در مقابل پسرها دیررس ، خیلی دوست داشتنی نیستند . بزرگسالان و همسالان ، آنها را مضطرب ، بیش از حد پرچانه و محبت خواه می انگارند .

       تأثیر زمانبندی بلوغ بر دخترها ، کاملاً بر عکس است . دخترهایی که زود بالغ می شوند از نظر محبوبیت ، زیر متوسط هستند ؛ اعتماد به نفس ندارند ، گوشه گیر به نظر می رسند و استرس روانی دارند و مقامهای رهبری کمتری کسب می کنند . رفتار منحرف مانند شرکت در فعالیت جنسی پیش از موقع نیز در آنها بیشتر است و در مدرسه پیشرفت تحصیلی کمی دارند . در مقابل همسالان آنها که دیرتر بالغ می شوند ، وضع خیلی خوبی دارند . آنها در مدرسه جذاب ، دوست داشتنی ، معاشرتی و رهبر پنداشته می شوند .

       به نظر می رسد دو عامل این روند را توجیه می کنند : (1) اینکه بدن نوجوان تا چه اندازه ای با آرمانهای فرهنگی جذابیت همخوانی داشته باشد ( تصویر بدن دختران زودرس برای خودشان کمتر خوشایند و بین پسرها بر عکس آن صادق است . نتیجه گیری نوجوانان در مورد ظاهرشان ، عزت نفس و سلامت روانی آنها را شدیداً تحت تأثیر قرار می دهد ). (2) اینکه تا چه اندازه ای نوجوانان از لحاظ جسمانی با همسالانشان " جور " باشند . ( اگر نوجوانان با همسالانی که از نظر بلوغ زیستی شبیه خود آنها هستند کاملاً احساس راحتی کنند ، نباید تعجب کنم . چون همسالانی که وضعیت بلوغ مشابهی داشته باشند کمتر در دسترس هستند ، نوجوانانی که زود بالغ می شوند ، خواه دختر یا پسر ، دوستان بزرگتری را می جویند که گاهی عواقب ناخوشایندی دارد : از جمله فعالیت جنسی ، مصرف دارو و الکل و اقدامات بزهکارانه خفیف . شاید به دلیل درگیریهایی از قبیل ، عملکرد تحصیلی نوجوانانی که زود بالغ می شوند ، آسیب ببیند . )

 

 

6-آیا عوارض بلوغ زود رس و دیررس تا بزرگسالی ادامه می یابد ؟

 

       پی گیرهای دراز مدت ، تغییر قابل ملاحظه ای در سلامت کلی را نشان می دهند . بطوری که خیلی از پسرهایی که زود و دخترهایی که دیر بالغ شده بودند و در نوجوانی بسیار تحسین می شدند ، در بزرگسالی خشک و جدی ، مطیع و تا اندازه ای نا خوشنود شدند . در مقابل ، پسرهایی که دیر و دخترهایی که زود بالغ شدند ، و در نوجوانی آکنده از استرس بودند ، در بزرگسالی مستقل انعطاف پذیر و از لحاظ شناختی با کفایت شدند و از مسیر زندگی خود رضایت داشتند . احتمالاً اعتماد به نفس این نوجوانان برای حل مشکلات بعدی زندگی کمکی نمی کند . در مقابل ، تجربیات آزار دهنده همراه با بلوغ بی موقع می تواند بعدها به آگاهی بیشتر ، اهداف روشنتر و ثبات بیشتر کمک کند

 

ب ) ویژگی های عاطفی ، هیجانی و اجتماعی در نوجوانی :

 

 

1-رشد عاطفی :

       بلوغ جنسی بر حالت هیجانی ، عاطفی و رفتار اجتماعی نیز تاثیر دارد ، عقیده عموم این است که بلوغ جنسی بادمدمی بودن نوجوانان ومیل به جدایی جسمانی وروانی بیشترازوالدین، ارتباط دارد و همچنین این واکنشهای هیجانی با دگرگونی مراحل رشد تغییر می یابند که با خصایص زیر مشخص می شوند :

 

1ـ شدت : هیجانات و عواطف نوجوان به صورت شدید ظاهر می شوند .

2ـ سرعت : نوجوان از محرکهای هیجانی به سرعت متاثر می شود و علت آن تاثیر سریع پیدایش اختلال در تعادل غدد داخلی و تغییر گرایش او نسبت به محیط است . مثلاً همینکه رفتاری از او مورد انتقاد قرار گیرد سریعاً ناراحت       می شود .

3ـ عدم کنترل : گاهی نوجوان در تعبیر هیجانهای خود بی باک است ، مثلاً خنده های زیادی در رابطه با یک دوست

3ـ ناپایداری : سه عامل ممکن است در ناپایداری پاسخهای عاطفی نوجوان مؤثر باشند : الف ) تغییرات غدد داخلی      ب )  تغییر زندگی ج ) تغییرات بلوغ و تردیدهای اجتماعی ( شک و تردید در این سن )

4ـ مظنون بودن : نوجوان از اینکه در نظر دیگران چگونه جلوه کند مظنون و نگران می شود .

5ـ ناشیگری: نوجوان دراظهاریک پاسخ عاطفی تازه بی تجربه است. مثلاً نمی داند که جهت خود راچگونه نشان دهد.

 

 

2-رشد اخلاقی :

 

       رشد اخلاقی فرآیندی تدریجی است که تا بزرگسالی ادامه دارد . استدلال اخلاقی که در سه سطح پیشرفت می کند که هر یک شامل دو مرحله است :

1)   سطح پیش عرفی که طی آن اصول اخلاقی به صورتی که پاداشها ، تنبیه ها  و نیروی صاحبان قدرت آن را کنترل می کنند در نظر گرفته می شود .

2)   سطح عرفی که طی آن ، پیروی از قوانین و مقررات برای ادامه و روابط مثبت انسان و نظم اجتماعی ، ضروری انگاشته می شود .

3)   سطح پس عرفی که طی آن افراد اصول انتزاعی و همگانی عدالت را پرورش می دهند .

تغییرات در شناخت و تجربه اجتماعی ، به نوجوانان امکان می دهد تا ساختارهای اجتماعی بزرگتر ، یعنی مؤسسات اجتماعی و نظامهای قانونگذاری را که بر مسئولیتهای اخلاقی نظارت دارند ، بهتر درک کنند . زمانی که آگاهی از ترتیبات اجتماعی گسترش می یابد ، عقاید نوجوانان نیز در مورد اینکه وقتی نیاز ها و امیال مردم در تعارض قرار   می گیرد چه باید کرد ، تغییر می کند و به طور فزاینده ای به سوی عدالت ، انصاف و راه حلهای مناسب برای مسایل اخلاقی گرایش می یابد .

 

 

 

کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar