مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/٦/٩

 

 

سؤال: دختر سه سال و نیمه من بتازگى از حشرات مى ترسد. قبلاً چنین ترسى در او ندیده بودم. مدتى است هر جا سوسک یا حشره دیگرى مى بیند مى ایستد، جیغ مى کشد و حاضر


 

 

علت ترسهاى غیر منطقى کودکان

 

 

 

 

سؤال: دختر سه سال و نیمه من بتازگى از حشرات مى ترسد. قبلاً چنین ترسى در او ندیده بودم. مدتى است هر جا سوسک یا حشره دیگرى مى بیند مى ایستد، جیغ مى کشد و حاضر نیست به جایى پا بگذارد که احتمال مى دهد در آنجا حشره اى باشد. حتى از حشراتى که نیش نمى زنند هم مى ترسد. من و شوهرم سعى کردیم برایش توضیح بدهیم که حشرات ترسى ندارند. شوهرم مى گوید باید او را مجبور کنیم با حشرات روبرو بشود تا ترسش بریزد. مادرم مى گوید نباید به این رفتارهاى او چندان توجهى کنیم. باید بى اعتنایى نشان دهیم.
آیا این جور ترسها عادى و طبیعى است؟ چکار باید بکنم؟
جواب : حدود سه سالگى اکثر بچه ها وارد دوران جادویى و خیالى خود مى شوند. تخیل و خلاقیت وارد زندگى آنان مى شود. ساعت بازى براى آنان به صحنه اى تبدیل مى شود که در آن رویاها و آرزوهاى آنها به نمایش گذاشته مى شود زیرا در این سن بچه ها «وانمود کردن» را یاد مى گیرند.
اما این دنیاى خیالى سرشار از تخیلات از آدمهاى زیادى پُر مى شود : هم قهرمان هستند و هم افراد شرور ، هم پریان و هم غولها و دیوهاى شریر. ترسهاى جدید بخش لازم و ضرورى ورود به دنیاى تخیلات است، دنیایى که در آن هیچ چیز غیرممکن نیست. هنگامى که قوه تخیل کودک شکوفا مى شود ، بچه هایى که قبلاً از تاریکى نمى ترسیدند ، حالا از آن وحشت مى کنند. سگ مهربان همسایه به خطرى تهدیدآمیز مبدل مى شود. مورچه اى در پیاده رو مى تواند غولى قدرتمند باشد !
اکثر کودکان یک یا چند ترس عمیق براى نمایشهاى خود مى سازند. این ترس مى تواند از آدمهایى با ماسکهاى وحشتناک باشد ، یا از پیرمردان و پیرزنان، یا آدمهایى با صورتهاى پر از جوش و غیره باشد. این صحنه ترس مى تواند رفتن پدر و مادر به مهمانى و آمدن دزد به خانه باشد. یا حیوانات و جانوران تخیلى یا وحشى، یا حتى حشرات بى آزار !
یکى از پاسخهاى طبیعى والدین در این هنگام مى تواند این باشد که بدون ترس یا هیجان با فرزند خود صحبت کنند. مسخره کردن یا تهدید کردن کودک به خاطر ترسش اوضاع را از این که هست بدتر مى کند. این کار بسیار آسیب زننده است.
بجاى این کار ، به ترس کودک اشاره کنید. درباره آن حرف بزنید اما خودتان آرام و خونسرد باشید. کودک را مطمئن کنید که از او مراقبت و حمایت خواهید کرد. وقتى کودک مى بیند شما مشکل او را جدى گرفته اید ، احساس نزدیکتر و صمیمانه ترى نسبت به شما پیدا مى کند ، و آمادگى بیشترى براى حل مشکل خود احساس مى کند.
هرگز کودک را وادار نکنید با آنچه از آن مى ترسد روبه رو شود. یکى از راههاى کمک سریع به کودک ، فراهم کردن فرصتهایى براى بازى نمونه هاى بدل پلاستیکى این حشرات یا جانوران است. کودکى را مى شناسم که از همه سگها مى ترسید. پدر و مادرش او را به دیدن توله هایى بردند که بتازگى به دنیا آمده بودند. بچه از توله ها خوشش آمد. برایش یک سگ اسباب بازى بسیار شبیه سگ واقعى خریدند. کارتونهایى که شخصیت اصلى آنها سگ بود (مثل کارتون اسنوپى) برایش خریدند. بچه کم کم از سگها خوشش آمد و درحین بازى بر ترس خود غلبه کرد.
براى کودکانى که از تاریکى مى ترسند بهتر است در طول روز در اتاق تاریکى با آنها بازى نور و تاریکى کنید . نورهاى رنگى روى دیوار بیندازید. روى دیوار با سایه دستهایتان شکلهاى مختلف درست کنید و قصه بگویید. براى کودکانى که از دیو و حیوانات عجیب و غریب مى ترسند ، روى دیوار با سایه، شکل غول و دایناسور و از این جور حیوانات درست کنید. البته قهرمانى هم بیافرینید که غول را شکست دهد و قصه به خیر و خوشى تمام شود.
مى توانید سرى به یک مغازه اسباب بازى فروشى بزنید و ماکت جانوران و حیواناتى که کودکتان از آن مى ترسد بخرید. ماکت پلاستیکى حشرات هم وجود دارد. اینکار به بچه امکان مى دهد بدون ترس به اسباب بازى دست بزند ، با آن آشنا شود و براى خودش قصه بسازد.
پدر و مادرها مى توانند در حین بازى ، ایده هاى جالبى به بچه ها بدهند. مثلاً یکى از بچه هاى من از روح و اشباح مى ترسید. بجاى آنکه به او بگویم روح یا اشباح وجود ندارد ، به او گفتم گاهى اوقات اشباح بیشتر از ما مى ترسند. گاهى آنها از خود تو هم مى ترسند. به این صورت ترس او از اشباح ریخت. ما در بازیهاى روحى او شرکت کردیم و با بازى و خنده ، ترس او را تبدیل به احساس صمیمیت کردیم.
ادبیات کودکان منبعى بسیار غنى براى این نوع کارهاست. در قصه هاى عامیانه کلاسیک معمولاً بچه اى بر غولها ، اشباح یا جادوگران پیروز مى شود.
برنامه هاى وحشتناک تلویزیونى نه تنها مشکل را حل نمى کنند که خود مشکل ساز هم هستند. صحنه هاى وحشتناک و خون آلود فیلمها ترس را به قلاب ذهن بچه ها مى اندازند و باعث مى شوند این صحنه ها در ذهن و حافظه آنها باقى بماند.
دیدن کابوس در این سن چندان تصادفى نیست. اگر کودکتان با کابوسى وحشتناک از خواب پرید ، به او اطمینان دهید که از او حمایت و مراقبت مى کنید، و به آرامى او را تشویق کنید خوابش را براى شما تعریف کند. اینکار شما را به منبع ترس او هدایت مى کند. پیامهایى مانند تنها بودن ، از دست دادن دیگران، بى حسى و غیره نکات بسیار مهمى هستند که مى توانید کار خود را با آنها شروع کنید.
منبع ترس کودک هرچه باشد ، کارهاى هنرى بهترین راه بیان این ترسها است. از او بخواهید در مورد چیزى که از آن مى ترسد نقاشى کند ، ماکت آن را بسازد ، و غیره. کاغذ ، مداد رنگى ، ماشین ، عروسک و لگو از ابزارهاى اولیه کار هستند. آنها را در اختیار کودک بگذارید و از او بخواهید با آنها نقاشى بکشد یا نمایشى در مورد چیزى که مى ترسد بدهد.
به قصه هایى که کودک در هنگام بازى مى گوید گوش کنید ، و آنها را براى خود او تعریف کنید. قصه هایى با همان شکل و پیام از خودتان بسازید.
با این کار به کودکتان یاد مى دهید ترسهاى خود را بشناسد ، ترسهایى که مى توانند رویاهاى او را خراب کنند. به او بیاموزید ترسهاى خود را بشناسد ، به آنها اعتراف کند ، با آنها روبه رو شود ، و روش خاص خود را براى غلبه بر آنها پیدا کند.
American Baby Magazine 2004

 

دکتر بیوک تاجری
دکترای تخصصی روان شناسی سلامت روان درمانگر- مشاور نوجوانان- اعتیاد- سکس تراپیست * *******عضو هیئت علمی دانشگاه ******** نایب رئیس جمعیت بهروزان * ******مشاور سازمان های دولتی ********اهم تالیفات - خشونت خانوادگی و اعتیاد - اعتیاد سبب شناسی و درمان - رابطه آسیب زا: آشتی یا جدایی - آسیب شناسی اجتماعی - راهنمای جامع داروهای روان پزشکی ** مرکز مشاوره پاسارگاد 09360565701 میعاد 66947381-3 ساعت تماس 14-20
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar