مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/٦/٩

«فرزند کمتر، زندگى بهتر». اول فقط یک شعار بود اما بعد مشکلات زندگى بدون نیاز به این شعار خانواده ها را به داشتن تنها یک فرزند راضى کرد. البته مقاومت در برابر این شعار دلیل مهمى داشت.


 

محاسن و مشکلات تک فرزندى

آیا یک فرزند کافى است؟

 

«فرزند کمتر، زندگى بهتر». اول فقط یک شعار بود اما بعد مشکلات زندگى بدون نیاز به این شعار خانواده ها را به داشتن تنها یک فرزند راضى کرد. البته مقاومت در برابر این شعار دلیل مهمى داشت.
از قدیم مى گفتند تک فرزندى بودن مشکلاتى دارد تنها بودن و لوس شدن از پیامدهاى تک فرزندى است که معضلاتى را براى والدین بوجود مى آورد.
دیدن بچه اى که به تنهایى با عروسک هایش بازى مى کند یا به تنهایى توپى را درون سبد بسکتبال مى اندازد ممکن است تلنگرى باشد براى والدین تا چاره اى براى تنهایى فرزندشان بیندیشند. «درحالى که من و شوهرم از قبل تصمیم گرفته بودیم تنها یک فرزند داشته باشیم، چند سال پس از تولد فرزندمان ناگهان فکر و خیال وجودمان را فراگرفت که اگر این بچه بزرگ شود و بیمار شود یا شغلش را از دست دهد یا شکستى بخورد، چه کسى جویاى احوالش خواهد شد. در هنگام گرفتارى چه کسى دستش را خواهد گرفت و به یاریش خواهد شتافت.»
البته فرزند ما، تنها تک فرزند جامعه نیست. با مشکلات فعلى جامعه هر روز بر تعداد خانواده هاى تک فرزند افزوده مى شود.
از طرف دیگر، مطالب بسیارى درباره مزیت هاى فرزند کم نگاشته مى شود از جمله داشتن فرزند کم رفاه مالى بیشتر، خانواده صمیمى تر و زمان بیشتر براى در کنار هم بودن را به ارمغان مى آورد. علاوه بر این تحقیقات نشان مى دهد که این پیش زمینه ذهنى که بچه هاى تک فرزند بیش از حد حمایت مى شوند، اجتماعى نیستند، لوس و منزوى هستند، چندان درست نیست. پروفسور تونى فالبو (
Toni Falbo) مشاور تحصیلى اطلاعات مربوط به ۱۴۱ تحقیق که مشخصه هاى مختلفى نظیر انگیزه، عزت نفس و محبوبیت در بین همسالان و ثبات عاطفى را دربر مى گرفت بررسى کرد. در هر کدام از این ۱۶ مشخصه بچه هاى تک فرزند نه تنها از بچه هایى که خواهر و برادر داشتند نمره کمترى نیاوردند بلکه حتى در بعضى مشخصه ها برتر هم بودند.
همچنین با درنظر گرفتن معیارهاى مربوط به سنجش هوش بسیارى از بچه هاى تک فرزند از همسالان خود، خصوصاً از لحاظ مهارتهاى زبانى پیشى گرفته اند.
با این همه هنوز هم بسیارى از والدین احساس مى کنند این خودخواهى است که فرزندشان را از نعمت داشتن خواهر و برادر محروم کنند و از این حیث خود را گناهکار مى دانند.
داشتن همبازى
«یکى از مشکلات اصلى فرزند من این است که نمى خواهد بپذیرد که من مادرش هستم و همبازى او نیستم و نمى توانم هرموقعى که خواست با او بازى کنم.»
والدینى که در منزل کار مى کنند برایشان ضرورى است که فرصت هایى براى حضور فرزندشان در اجتماع بیابند تا فرصتى براى انجام کارهایشان پیدا کنند و از نق زدن بچه شان که حوصله اش سر مى رود و دائماً مى خواهد با آنها بازى کند، رهایى یابند. بچه هایى که خواهر و برادر دارند دوستى و با هم کنار آمدن و تقسیم کردن اسباب بازى و سازش پیدا کردن را یاد مى گیرند ولى بچه هاى تک فرزند تمام این درسها را باید با بازى با بچه هاى مهدکودک، پیش دبستانى و یا بچه هاى همسایه یاد بگیرند. این والدین براى یافتن همبازى براى فرزندشان باید هفته اى چند بار به پارک و کتابخانه بروند و برنامه هاى منظمى براى تفریح فرزندشان داشته باشند.
یکى از مادران به فرزند
۴ ساله اش یاد داده که وقتى او در آشپزخانه کار مى کند کودک هم خودش را با اسباب بازى هایش سرگرم کند. والدین باید سعى کنند که مهارت هاى اجتماعى را هم به فرزندانشان بیاموزند. به او یاد دهند که همانطور که او را براى گردش به بیرون مى برند، بچه ها هم باید در کارهاى خانه به آنها کمک کنند.
مى خواهم تنها باشم
واقعیت این است که بچه هاى تک فرزند بیشتر وقتشان را به نسبت بچه هاى دیگر در تنهایى سپرى مى کنند. بعضى از این بچه ها ممکن است ساعت ها به تنهایى با عروسک هایشان بازى کنند.
با آنها حرف بزنند و داستان هاى قشنگى با آنها بسازند. شاید تنهایى این بچه ها باعث شود که والدین احساس گناه کنند.
کارشناسان مى گویند چنین احساسى نداشته باشید، احساس گناه را کنار بگذارید و سعى نکنید به سرعت همرنگ جماعت شوید و بچه دیگرى بیاورید.
اولاً، تحقیقات نشان مى دهد که بچه هاى تک فرزند بیشتر از بچه هاى دیگر احساس تنهایى نمى کنند. بازى هاى تک نفره قوه تخیل بچه ها و اتکا به نفس آنها را تقویت مى کند. کارشناسان توصیه مى کنند گاه گاهى بچه ها را به حال خود رها کنید تا رشد کنند و راههاى زندگى را بیابند.
این زندگى چه کسى است؟
والدین بچه هاى تک فرزند بیشتر از والدین دیگر به بچه شان توجه مى کنند و بیشتر خود را درگیر مسائل کودکشان مى کنند، چون فرزند دیگرى ندارند که بخشى از توجه خود را به او معطوف کنند. کودک از اینکه پدر و مادرش تمرین شیرجه او را تماشا مى کنند، لذت مى برد. اما بعضى اوقات او آزادى عمل بیشترى مى خواهد مثلاً وقتى روى میز ناهارخورى تکالیفش را انجام مى دهد و پدر و مادرش امر و نهى اش مى کنند. کتاب هایش را جمع مى کند و به اتاقش مى رود.
وقتى این بچه ها پا به نوجوانى مى گذارند والدینشان به راحتى به آنها استقلال و آزادى عمل نمى دهند. مادر دخترى شانزده ساله مى گوید برایم مشکل است که همه چیز را راجع به او ندانم. به هرحال والدین باید به نوجوانان استقلال دهند و به حریم شخص آنها وارد نشوند.
پس از مرگ ما چه بلایى بر سرفرزندمان مى آید؟
گرچه این نگرانى معقولى به نظر مى رسد ولى اگر والدین تک فرزند فکر کنند که خواهر و برادر تنها کسانى هستند که فرد در سختى ها مى تواند به آنها تکیه کند سخت در اشتباه هستند.
یک فرد بزرگسال مى تواند با افراد بسیارى رابطه برقرار کند و دوست شود. همسر برگزیند و با فامیل همسرش رابطه صمیمانه اى برقرار کند. بچه هاى تک فرزند مى توانند از کودکى روابط عاطفى و صمیمانه اى با فرزندان خویشاوندان (مثلاً فرزندان عمه، عمو، دایى و خاله) برقرار کنند تا به این ترتیب در آینده و در هنگام مشکلات به داد هم برسند و غمخوار هم باشند. لازمه این امر این است که والدین ترتیبى دهند که بچه هاى فامیل رابطه بیشترى با هم داشته باشند تا پیوند خانوادگى عمیقى بینشان بوجود آید. بدین ترتیب والدین تک فرزند مى توانند تدابیرى بیندیشند. تا آینده فرزندشان را بعد از خود تضمین کنند و با آرامش بیشتر از وجود تنها فرزندشان لذت ببرند و تا حدى از این دغدغه هاى فکر رهایى یابند. بدین نحو مى توانند مطمئن باشند که افرادى هستند که در هنگام گرفتارى به داد فرزندشان مى رسند.
منبع:
Todayشs Parent  

 

دکتر بیوک تاجری
دکترای تخصصی روان شناسی سلامت روان درمانگر- مشاور نوجوانان- اعتیاد- سکس تراپیست * *******عضو هیئت علمی دانشگاه ******** نایب رئیس جمعیت بهروزان * ******مشاور سازمان های دولتی ********اهم تالیفات - خشونت خانوادگی و اعتیاد - اعتیاد سبب شناسی و درمان - رابطه آسیب زا: آشتی یا جدایی - آسیب شناسی اجتماعی - راهنمای جامع داروهای روان پزشکی ** مرکز مشاوره پاسارگاد 09360565701 میعاد 66947381-3 ساعت تماس 14-20
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar