مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/۳/٢٤

 

     

درمان­گران و بیماران

هنگامی که فردی معتاد برای درمان به یک مرکز ترک اعتیاد مراجعه می­کند، کارکنان این مراکز با فردی روبه­رو هستند که از نظر جسمی بالغ است و از این امر آگاه نیستند که ... 

موانع ارتباط مراجع و درمان­گر

 

 

الف) مکانیسم‌های دفاعی

ب)     شرم

ج) فرار و اجتناب از پیامدها

 

 

 

دیدگاه متخصصین

بسیاری از پزشکان و دیگر کارکنان مراکز بهداشتی و درمانی نسبت به افراد مبتلا به وابستگی مواد، ‌احساس نامطلوب...


     

درمان­گران و بیماران

هنگامی که فردی معتاد برای درمان به یک مرکز ترک اعتیاد مراجعه می­کند، کارکنان این مراکز با فردی روبه­رو هستند که از نظر جسمی بالغ است و از این امر آگاه نیستند که از نظر برخی روندهای روانی با کودکی نابالغ سروکار دارند. به علاوه برخی از کارکنان این مراکز به علت نیازهای وابستگی خود به این حرفه رو آورده­اند و نمی­توانند بپذیرند که انتظار رفتار بزرگسالانه از فرد معتاد توقعی غیرمنطقی است و کمتر قادر می­شوند که رفتار توام با وابستگی بیمار خود را تحمل نمایند. این وضعیت زمینه­ای را برای ارائه رفتار نامناسب از سوی دو طرف فراهم می­کند که منجر به درمان ناکافی، نامناسب و گاه زیان­بخش می­شود.

براساس مطالب بیان شده می­توان چنین گفت که دینامیسم رفتاری حاکم بر رفتار یک معتاد به گونه­ای است که از او فردی خودشیفته و منفعل با اعتماد به نفس، خوداتکایی کم و کانون­کنترلی خارج از وجود خویش می­سازد که مستعد تفکر جادویی، درهم شکستن حد و مرزها در روابط فردی، رفتار دوری­گزینانه و ناتوان در کنترل تکانه­های خودش است. در تکامل طبیعی روانی و همچنین بهبودی از اعتیاد، سازوکارهای بالغانه به مکانیسم­های بچگانه و نابالغ قبلی اضافه می­شوند اما جای آنها را نمی­گیرند. در زمان­های بالا بودن فشار روانی با بازگشت به استفاده از این سازوکارهای نابالغ روبه­رو هستیم. در شخص سالمی که تحت فشار روانی به مواد روی می­آورد و در موارد عود در فردی که مدت زمانی در ترک بوده است با این پدیده برخورد می­کنیم.

روان­درمانی روان­پویشی معمولا یک یا دو بار در هفته و در صورت امکان همراه با گروه­درمانی به کار می­رود. در طی درمان، مراجع با درمان­گر مواجه می­شود و التزام به پرهیز پارامتر ضروری در درمان موفق است. رویکردهای فعلی به جای تعارض­های گذشته و دوره کودکی، بیشتر بر حل تعارض­های فعلی حاضر شخص تاکید دارند. درمان­گر در این درمان اغلب فعال­تر بوده و نقش حمایت­کننده دارد. به منظور تسهیل کار در طول ترک رابطه­ی متقابل بین درمان­گر و مراجع بایستی از انعطاف مورد نیاز برخوردار باشد. اهداف فنون روان­درمانی روان­پویشی عبارت است از؛ افزایش خودآگاهی، رشد فردی، توصیه دادن، آموزش­دهی، ارائه حمایت و اعتماد مجدد و کار بر روی تعارض­های ناخودآکاه.

 

موانع ارتباط مراجع و درمان­گر


الف) مکانیسم‌های دفاعی


۱. انکار: به معنای ناتوانی در اذعان به یک مشکل علی­رغم شواهد واقعی که در اعتیاد به وفور دیده می‌شود.


۲. دلیل­‌تراشی: توجیه برای مشکلات بوجود آمده بخاطر استفاده از مواد.

 
۳. برونی‌سازی یا دیگران را مقصر دانستن: نیروهای خارج را به خاطر رفتار اعتیادی خود سرزنش کردن.


۴. کوچک جلوه کردن اتفاقات تا حد بی‌‌اهمیت جلوه دادن آنها.

 

این مکانیسم‌ها در مبتلایان به بیماری‌های مزمن عادی است و به معنای توجه نکردن به چیزی که برایتان خوشایند نیست می‌باشد.


ب) شرم

معتادین به خاطر آشکار شدن جنبه‌های اخلاقی ناراحت‌کننده اعتیادشان، از پذیرش طفره می‌روند تا غرورشان جریحه‌دار نشود. اعلام بی‌اختیاری مقابل مصرف مواد نوعی ضعف به شمار می‌رود و پذیرش بی ‌ارادگی فرد، گرچه متناقضا مظهر نوعی اراده قوی در ابقای بیماری است و نهایتا فرد را از پای درمی‌آورد.


ج) فرار و اجتناب از پیامدها

این مهم‌ترین و در عین حال ابتدایی‌ترین مانع هم هست زیرا به رغم مشکلاتی که برای فرد ایجاد شده توانسته با آن کنار بیاید. البته این سازش با هزینه‌ عده‌ای که زندگی خود را وقف پیشگیری از این اتفاق کرده‌اند حاصل شده است. در مقابل این سئوال که چرا فرد معتاد درمان نمی‌شود پاسخ‌ها معمولا مبنی بر انگیزه نداشتن است که آن هم به این دلیل است که مصرف مواد هنوز عواقب جدی برای او ایجاد نکرده است.

مثلا همسر یا والدین معتاد بار تمامی خسارت و عوارض افت کارکردها و افزایش هزینه‌های فرد معتاد را بدوش کشیده‌اند پس احساس سنگینی عوارض اعتیاد در فرد ایجاد نشده است. این افراد باید یاد بگیرند رفتارشان را تغییر دهند تا فرد معتاد مجبور شود با جنبه‌های منفی بیماری‌اش روبرو شود. همین رنج جسمی، روحی، مالی و قانونی است که باعث می‌شود تمایلات انسان تغییر کند (به طرف ترک اعتیاد روی آورد).

هدف فرایند مداخله مؤثر این است که اگر قرار است کسی از اعتیاد رنج ببرد باید اطمینان پیدا کنیم در وهله اول این فرد شخص معتاد است زیرا می‌توان کاری کرد که او از این رنج سود ببرد.

 

دیدگاه متخصصین

بسیاری از پزشکان و دیگر کارکنان مراکز بهداشتی و درمانی نسبت به افراد مبتلا به وابستگی مواد، ‌احساس نامطلوب و ناخوشایندی دارند که به حد تنفر و انزجار هم می‌رسد این احساس اغلب ناشی از این ایده است که آنها افرادی ضعیف، فاقد اراده،بی‌مسوولیت، سربار جامعه و غیرقابل اعتماد هستند. مجموعه­ی این احساسات منفی و ایده‌ها در رابطه درمانی پزشک- بیمار تداخل کرده و موجب می‌شود در رابطه درمانی، درمانگر همدلی لازم را نداشته باشد. بنابراین بیماران احساس می‌کنند از جانب پزشک طرد می‌شوند. برای مدیریت این مشکل پزشکان باید توجه داشته باشند: نخست اینکه، وابستگی به مواد اختلال روانی مزمن با بازگشت­های مکرر است وه عوامل متعددی در شکل­گیری آن‌ها موثر است. بنابراین پذیرش اعتیاد به عنوان بیماری و معتاد به عنوان فرد بیمار در تغییر و کاهش این نگرش منفی موثر است. دوم اینکه، پزشکان نسبت به وجود چنین احساسی باید در درون خود آگاه باشند و مانع از تداخل آن در رابطه درمانی شوند.

 

گاهی پزشک با این سوال « رفتار فرد معتاد تا چه حد ارادی است؟» از سوی خانواده مواجه می‌شود. نگرش ارادی بودن و یا عمدی بودن رفتار باعث بروز خشم و تنفر نسبت به فرد معتاد می‌شود. برای خانواده توضیح دهید که فرد معتاد تا حدود زیادی کنترل بر رفتار موادجویانه خود را از دست داده است و برای کسب مجدد این کنترل و مهارت نیاز به کمک تخصصی دارد. اعتیاد یک الگوی رفتاری آموخته شده است که فرد در مقابله با چالش‌ها و استرس‌های زندگی به کار می­برد. این الگوی رفتاری به وسیله مکانیسم‌های پاداش که در مغز مسیر آن‌ها مشخص شده است، تقویت می‌شود. بنابراین مثل هر رفتار آموخته شده­ای،‌ الـگوی رفتاری فرد معتاد نیز قابلیت تغییر دارد. برای مثال: کاهش رفتار، قطع کامل رفتار، جایگزینی رفتار کم­خطرتر.

دکتر بیوک تاجری
دکترای تخصصی روان شناسی سلامت روان درمانگر- مشاور نوجوانان- اعتیاد- سکس تراپیست * *******عضو هیئت علمی دانشگاه ******** نایب رئیس جمعیت بهروزان * ******مشاور سازمان های دولتی ********اهم تالیفات - خشونت خانوادگی و اعتیاد - اعتیاد سبب شناسی و درمان - رابطه آسیب زا: آشتی یا جدایی - آسیب شناسی اجتماعی - راهنمای جامع داروهای روان پزشکی ** مرکز مشاوره پاسارگاد 09360565701 میعاد 66947381-3 ساعت تماس 14-20
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar