مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/٦/٧

 

اگرچه بلایا به ویژه بلایای طبیعی منحصر به زلزله نبوده و مواردی چون سیل ، آتش سوزی وسیع ، طوفان ، جنگ ، خشکسالی و موارد دیگر را نیز شامل   می شود ، اما به دلیل قرار داشتن کشور ایران بر روی کمر بند زلزله آلپ هیمالیا ، زلزله وجه غالب و اصلی بلایائی است که هرچند یکبار نقطه ای از کشورمان را در معرض آسیب و بحران قرار می دهد.


مداخلات روانی ، اجتماعی در حوادث و بلایا(١)

 

 

اگرچه بلایا به ویژه بلایای طبیعی منحصر به زلزله نبوده و مواردی چون سیل ، آتش سوزی وسیع ، طوفان ، جنگ ، خشکسالی و موارد دیگر را نیز شامل   می شود ، اما به دلیل قرار داشتن کشور ایران بر روی کمر بند زلزله آلپ هیمالیا ، زلزله وجه غالب و اصلی بلایائی است که هرچند یکبار نقطه ای از کشورمان را در معرض آسیب و بحران قرار می دهد. وقوع زلزله های سلماس، طرود، لار، بوئین زهرا، بندر عباس، طبس، رودبار، خرم آباد و بروجرد و بالاخره زلزله بسیار مصیبت بار بم یادآور دامنه، شدت آسیب و هم پیاپی بودن آنها (با فواصل متوسط وقوع آنها کمتر از ۱۰ سال ) می باشد. از سوی دیگر وقوع سه مورد سیل ویرانگر در استان گلستان و حادثه سیل نکا در سالهای اخیر بیانگر آن است که هیچ نقطه ای از کشور مصون از حوادث غیر مترقبه نیست.

چکیده
بهداشت روانی بعنوان بخشی از سلامت و به مفهوم تامین ، حفظ و ارتقاء سلامت روان افراد جامعه است .
بلایا به دو دسته طبیعی و انسان ساخته تقسیم می شود .
تنش به تاثیرهرچیزی در زندگی که نیاز به تطابق داشته باشد گفته می شود و تنش زا هر عاملی است که موجب تنش شود .
مدارا شامل هر واکنش و اقدامی است که فرد برای فائق آمدن با آثار منفی واقعه تنش زا انجام می دهد . برخی از این مکانیسم ها نا کارآمد و یا حتی مخرب است مانند انکار .
تیم حمایت روانی ، اجتماعی از یک روانپزشک ، یک روانشناس و در صورت لزوم یک مددکار اجتماعی تشکیل شده است که تحت نظارت وزارت بهداشت بصورت سیاری و با همکاری سایر سازمانهای ذیربط غربالگری فعال ، مداخله و پیگیری افراد آسیب دیده را انجام می دهد

هرچه جمعیت کشور افزایش می یابد، قدرت تخریب و خسارات ناشی از وقوع این حوادث نیز افزایش می یابد. به موازات تراکم جمعیت، آسیب پذیرتر شدن شهرها در مقابل بلایای طبیعی و بحرانهای تکنولوژیک، اهمیت و حساسیت مدیریت بحران و برنامه های رویاروئی و کاهش اثرات بحران هرچه بیشتر می گردد.


اهمیت موضوع :


ایران یکی از ده کشور بلاخیز دنیاست


ایران جزء پنج کشوراول دنیا دروقوع  زلزله است .
زلزله وجه غالب و اصلی بلایائی است که هرچند سال یکبارنقطه ای از کشورمان را در معرض آسیب قرار می دهد. فواصل وقوع زلزله های شدید و ویرانگردرایران بطور متوسط کمتر از ده سال است مانند: وقوع زلزله های سلماس ، طرود ، لار ، بوئین زهرا، بندرعباس ، طبس ، رودبار، و بالاخره زلزله مصیبت بار بم که یاد آور دامنه شدت آسیب و هم پیاپی بودن ،آنها می باشد .
علیرغم پیشرفتهای گسترده علمی در تمامی زمینه ها زلزله و سایر بلایا قابل پیش بینی نیستند .


با بزرگ شدن و فشرده شدن شهرها آسیب پذیری مقابل بلایا خصوصاٌ زلزله بیشتر شده است .
بلایای طبیعی سالانه منجر به مرگ ، معلولیت جسمی و روانی عده بسیاری از افراد می شود .
بلایای طبیعی منجر به تغییر روند زندگی میلیونها نفر و خسارات شدید مالی برای افراد و ملتها می شود .



بلایا و به ویژه بلایای طبیعی قابل پیش بینی و پیشگیری نیستند ولی دو نکته مهم : اول عملیات نجات و امداد و اقدامات فوری بعد از وقوع فاجعه است .


دوم به حداقل رساندن آثار مخرب و فاجعه بار این بلایاست. بنابراین آگاهی از مسائل بهداشت روانی حادثه دیدگان ( بمنظور حمایتهای روانی ، اجتماعی ) متعاقب بلا یا جهت مداخله و برخورد بهنگام یکی از اولویتهای مهم بهداشتی است که از گسترش مشکلات و پیامدهای بعدی جلوگیری می کند .


سلامت
سلامتی فقط نبود بیماری نیست، انسان علاوه بر داشتن جسم سالم باید خوشحال، شاداب و راضی زندگی کند، توانائی برخورد با مسائل و مشکلات روزمره زندگی را داشته باشد، بتواند در ارتباط با دیگران روابط سازگارانه داشته باشد. بعبارت دیگر سلامتی عبارت است از رفاه کامل جسمی، روانی و اجتماعی، نه فقط نبود بیماری با تاکید بر این نکته که هیچیک بر دیگری ارجحیتی ندارد .


بهداشت روانی
تامین ، حفظ و ارتقاء سلامت روان افراد جامعه است ، بگونه ای که آنها ، نه تنها بیماری روانی نداشته باشند بلکه بتوانند کارهای روزانه خود را بخوبی انجام دهند ، از زندگی خود لذت ببرند و با افراد خانواده و محیط خود ارتباط مناسبی برقرار نمایند . بعبارت دیگر حالتی از رفاه است که در آن فرد توانائیهایش را باز می شناسد و قادر است با استرسهای معمول زندگی تطابق حاصل کرده ، از نظر شغلی مفید و سازنده باشد و بعنوان بخشی از جامعه با دیگران مشارکت و همکاری داشته باشد . بهداشت روانی به همه ما مربوط است نه فقط کسانی که از بیماریهای روانی رنج می برند .


بلا
امروزه بلا در اصطلاح عامه مردم کاربرد وسیعی دارد ، هر حادثه ای که منجر به ناخشنودی شود از باختن در یک بازی فوتبال گرفته تا سیل و زلزله و طوفان و … بلا نامیده می شود .

در گذشته های دورانسانها این واژه را با احتیاط به کار می بردند هرکسی جرات بر زبان راندن آن را نداشت . ریشه لاتین واژه disaster به معنی طالع نحس یا ستاره شوم است و ظهور این طالع نحس موجب بروز خسارات و لطمات جبران ناپذیری می شود .مطابق نظر پیشینیان بلا از آسمان نازل می شود و از حدود کنترل انسان خارج است .و اما :


به حوادثی که بروز آنها موجب به بار آمدن خسارات و تلفات زیادی خواهد شد بلا ، یا فاجعه گفته می شود. بعبارت علمی تر :


اختلال شدید زیست محیطی ، روانی و اجتماعی است که از توانائیهای فرد برای مقابله با مشکلات ناشی از آن فراتر باشد .
پ‍ژوهشهای انجام شده
برخی مطالعات انجام شده در زمینه مسائل روان شناختی بیانگراین نکات بودکه :
در بازماندگان گردباد سریلانکا  ۵۰% بازماندگان تا یکسال بعد از وقوع گردباد دچار اختلالات روانی بودند.
ازبازماندگان زلزله ۱۹۹۶هندوستان ۵۹% دچار اختلالات روانی شدید بودند
در زلزله سال ۱۳۶۹ رودبار و منجیل ۶۸% دچار افسردگی بودند.
در سال ۱۳۷۳ سه سال پس از زلزله رودبار و منجیل ۶۰% کودکان دچار اختلالات رفتاری بودند.
پژوهشهای انجام شده سال ۸۲ زلزله بم حاکی از شیوع مشکلات روانشناختی در ۸۲% بزرگسالان و ۸۴% کودکان بوده است .
همچنین ۶۵% کودکان و ۷۸% بزرگسالان دچار استرس پس از حادثه بودند.


وجه تمایز بین بلا یا فاجعه وبحران یا وضعیت اضطراری
بحران یا وضعیت اضطراری عبارت است از: اتفاقاتی است که بطور معمول روی می دهد .این اتفاقات در محدوده کوچک و برای عده خاصی روی می دهد و برکل جامعه اثر نمی گذارد . لذا بازگرداندن این شرایط به وضعیت عادی کار چندان دشواری نیست و احتیاج به تجهیز کلیه منابع و امکانات جامعه ندارد .مانند : آتش سوزی یک پاساژ تجاری ،جرم و جنایت ، آسیب دیدن شبکه آب رسانی یک شهر یا منطقه و…اما بلایا یا فجایع عبارت است از حوادث غیر مترقبه ای که گربیان کل جامعه را بگیرد. حادثه ای که کل آحاد جامعه  را در برگرفته و مقابله با آن به مهارتها و روشهای ویژه ای نیاز داشته باشد و برای جبران خسارات وارده نیز امکانات فوق العاده ای نیاز است که نوعاٌ مجبور به استمداد از کشورهای دیگر می شویم .


درجه بندی بحران
بحران درجه یک: عبارت است از هر رویداد پیش بینی نشده و غیر منتظره ای که یک واحد به تنهائی و با امکانات معمول خود قادر به مقابله با آن باشد .بعضاٌ برای مقابله با آن ممکن است از سایر امکانات محلی نیز درخواست کمک شود .مانند بروز اسهال در یک روستا .


بحران درجه دو : هرگونه رویداد غیر منتظره ای که برای مقابله با آن دویا چند نهاد درگیر شده و قابلیتی بیشتر از حد معمول لازم باشد . مانند : بروز آنفلوانزای پرندگان در یک منطقه .


بحران درجه سه : عبارت است از هرگونه رویداد غیر منتظره که ابعاد آن بحدی باشد که برایمقابله با آن نیاز به تجهیزکلیه امکانات و نهادهای مسئول در شهر و یا کشور و حتی خارج از کشور باشد . در چنین شرایطی است که وضعیت فوق العاده اعلام می شود . مانند : زلزله در یک شهر یا وقوع سیل در یک منطقه.

دکتر بیوک تاجری
دکترای تخصصی روان شناسی سلامت روان درمانگر- مشاور نوجوانان- اعتیاد- سکس تراپیست * *******عضو هیئت علمی دانشگاه ******** نایب رئیس جمعیت بهروزان * ******مشاور سازمان های دولتی ********اهم تالیفات - خشونت خانوادگی و اعتیاد - اعتیاد سبب شناسی و درمان - رابطه آسیب زا: آشتی یا جدایی - آسیب شناسی اجتماعی - راهنمای جامع داروهای روان پزشکی ** مرکز مشاوره پاسارگاد 09360565701 میعاد 66947381-3 ساعت تماس 14-20
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar