مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب
نویسنده: دکتر بیوک تاجری - ۱۳۸٩/٥/٢۱

«والدین تا چه حد با کارکرد و تأثیرات ذهنى و فرهنگى اسباب بازى ها آشنا هستند؟»، «به چه اسباب بازى هایى، اسباب بازى هاى هدفمند وخلاق مى گوییم؟»، «والدین در خرید اسباب بازى ها باید به چه نکاتى توجه کنند؟»، «آیا اسباب بازى ها از الگوهاى جنسى تبعیت مى کنند، به عبارت دیگر، پسرانه- دخترانه کردن اسباب بازى ها تا چه حد صحیح است؟»


<!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:"Cambria Math"; panose-1:2 4 5 3 5 4 6 3 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:roman; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:-1610611985 1107304683 0 0 159 0;} @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:0; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627400839 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-unhide:no; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; text-align:right; mso-pagination:widow-orphan; direction:rtl; unicode-bidi:embed; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman","serif"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-language:FA;} .MsoChpDefault {mso-style-type:export-only; mso-default-props:yes; font-size:10.0pt; mso-ansi-font-size:10.0pt; mso-bidi-font-size:10.0pt;} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:72.0pt 72.0pt 72.0pt 72.0pt; mso-header-margin:36.0pt; mso-footer-margin:36.0pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} -->

اسباب بازى را به بازى گرفته ایم

 

 

 

«والدین تا چه حد با کارکرد و تأثیرات ذهنى و فرهنگى اسباب بازى ها آشنا هستند؟»، «به چه اسباب بازى هایى، اسباب بازى هاى هدفمند وخلاق مى گوییم؟»، «والدین در خرید اسباب بازى ها باید به چه نکاتى توجه کنند؟»، «آیا اسباب بازى ها از الگوهاى جنسى تبعیت مى کنند، به عبارت دیگر، پسرانه- دخترانه کردن اسباب بازى ها تا چه حد صحیح است؟»

 

واقعیت آن است که وقتى بحث اسباب بازى ها رامطرح مى کنیم سؤالات زیادى به ذهنمان هجوم مى آورد؛ سؤالاتى که به نظر مى رسد اغلب پاسخ روشنى به آنها داده نشده است. اما شاید براى این تعلل بتوان یک پاسخ قانع کننده داد. این که متأسفانه کمتر موضوع اسباب بازى ها را جدى گرفته ایم، در صورتى که اسباب بازى ها چه در سطح سرگرمى و چه آموزشى و هدفمند، ماکت کوچکى از زندگى آینده را براى کودک ترسیم و او را از فضاى انتزاعى و آبستره ذهنش خارج مى کند.

 

دکتر «خوش آبى»، روانپزشک با اشاره به این که اگر بخواهیم در این زمینه به صورت مستند و مستدل با اتکا به اعداد و ارقام فعالیت هاى پژوهشى سخن بگوییم، متأسفانه به نتایج چندانى بر نمى خوریم، مى گوید: «آنچه را که مى گویم مبتنى بر تجربه و دریافت هاى شخصى ام است. گمان ما بر این است که اسباب بازى، وسیله اى براى رشد ذهن و تمرکز و خلاقیت کودکان است. اما این تصور و نظر هنوز از سوى خانواده ها پذیرفته نشده و همچنان دیدگاه سنتى حاکم است.» وقتى از او مى خواهم دیدگاه سنتى را تشریح کند، مى گوید: «این که اسباب بازى براى کادو خریدن و سرگرم کردن بچه هاست و به عبارتى چون کودک داریم نیاز به اسباب بازى داریم.» و مى افزاید: «امروزه این موضوع دیگر جا افتاده است که اسباب بازى تنها وسیله اى براى سرگرم کردن نیست و نوعى از اسباب بازى ها که کارکرد کمک آموزشى دارد، در کنار تفریح بچه ها مى تواند نقش ارزشمندى در پرورش تخیلات و استعداد هاى ذهنى داشته باشد.»

 

دکتر خوش آبى در پاسخ به این سؤال که آیا در خرید اسباب بازى براى کودکان باید از الگوى جنسیت «تفنگ براى پسرها و عروسک براى دخترها» پیروى کرد، مى گوید: « هیچ گاه خرید تفنگ را براى بچه ها به دلیل رواج خشونت توصیه نمى کنیم. در حال حاضر مسئولان بسیارى از مهد کودک ها روى این مسأله کار کرده اند و از ورود تفنگ یا دیگر اسباب بازى هاى خشن به مهدکودک جلوگیرى مى کنند.»

 

از طرفى الگوى جنسیتى در اسباب بازى ها از سوى یونیسف به نقد کشیده شده است. نظر کارشناسان براى این است که تا حد امکان تبعیض هاى موجود را در این زمینه کمتر کنیم و فرصت هاى برابر را در اختیار دختران و پسران قرار دهیم.»

 

او مى گوید: «چرا دختران ما همیشه باید با عروسک بازى کنند؟ چه اشکالى دارد آنها با ماشین و هواپیما بازى کنند؟ مگر دختران ما نمى خواهند رانندگى کنند و سوار هواپیما شوند؟

از طرفى چرا پسرها نباید عروسک داشته باشند و تمرین کنند به عروسک غذا بدهند. یا از همان سنین کودکى، رفتارهاى مشارکتى در خانه را یاد بگیرند؟»

 

این روانشناس معتقداست براى تغییر الگوى انتخاب عروسک از خانواده ها باید از متن خانواده و مهدهاى کودک شروع کنیم: «خانواده ها و مهد هاى کودک به عنوان محیط هاى انفرادى- اجتماعى تأثیر شگرفى براى تغییر این الگو دارند. از سویى کارشناسان و صاحب نظران نیز باید در این زمینه فعال تر عمل کنند.»

 

او مى گوید: «اسباب بازى ها از ۶ ماهگى کودک تا سنین بالاتر طراحى شده اند، براى نمونه سال اول که کودک در مرحله حسى- حرکتى به سر مى برد از اسباب بازى هایى استفاده مى شود که این حس را در کودک تقویت کند.»

 

 

* آگاهى والدین از کارکرد اسباب بازى کم است

به عقیده «جمشید هادیان» مهندس صنایع و مدیر یکى از مؤسسات انتشاراتى، که از تولید کنندگان اسباب بازى هاى آموزشى است والدین آگاهى کمى درباره کارکرد اسباب بازى دارند. هادیان به اتفاق یکى از دوستانش از سال ۱۳۶۰ فعالیت خود را در این زمینه آغاز کرده است: «آن زمان رویکرد غالب بر آموزش، شروع آن از مدرسه بود و بیشتر والدین تصور مى کردند آموزش براى کودک از ۷ سالگى شروع مى شود. در آن زمان تصمیم گرفتیم چنین مرکزى را دایر کنیم. براى ما مهم بود که آموزش پیش از دبستان شروع شود. ما به کتاب هایى که در این زمینه نوشته شده بود روى آوردیم. بویژه تئورى هاى «ژان پیاژه» درباره مراحل رشد ذهنى کودک. بعد از این مرحله، سعى کردیم از اسباب بازى هایى درحد استاندارد جهانى استفاده کنیم که براى مثال حجم، رنگ، شکل، تفاوت و ارتباط هایش و تطابق چشم و دست را به کودک مى شناساند.»

 

 

او درباره تولید کنندگان اسباب بازیهاى هدفمند و کمک آموزشى مى گوید: «شرکت هاى محدودى اقدام به این کار کرده اند، با این که این شرکت ها بیشتر تک کالایى یا دوکالایى اند.»

هادیان در پاسخ به این سؤال که اسباب بازى هاى تولیدى تان، الگوگیرى یا ابداعى است، مى گوید: «خیلى از اسباب بازى ها را الگو گرفته ایم اما آنها را با شرایط اقلیمى و بومى اینجا تطبیق داده ایم. مثلاً براى مقاطع ۲ تا ۴ سال، یک سرى فلش کارت (کارت هاى دیدآموز) طراحى کرده ایم که ۱۳ نوع مختلف است و با آن مى توان مفاهیم مختلف را انتقال داد.» این تولید کننده اضافه مى کند: «۵۰ درصد فعالیت و انرژى ما صرف این شده که با برگزارى کلاس هاى آموزشى، مراجعه به مهدهاى کودک و حضور در نمایشگاه ها، فرهنگ انتخاب اسباب بازى را به نوعى در جامعه رواج دهیم. با این که بیشتر والدین آگاهى کمى در این زمینه دارند، اما هر جا که برنامه اى برگزار کرده ایم مورد استقبال فوق العاده قرار گرفته است.»

 

هادیان، نقش آگاه سازى رسانه ها را در این زمینه مهم مى داند و مى گوید: «به خاطر هزینه هاى تبلیغاتى بالا در تلویزیون، ما قدرت مانور رسانه اى نداریم و تلویزیون باید کمى جامع تر به قضیه نگاه کند.

 

 

* نوع اسباب بازى را به بچه ها تحمیل نکنید

دکتر «آرین دخت احمدى»، روانشناس معتقد است: «اسباب بازى ها باید جهت داده شوند و از آنها براى بالا بردن سطح فکرى و حیطه هاى شناختى، کودکان استفاده شود. براى این که بچه ها نیاز دارند مقوله هایى را بشناسند و بتوانند خطاى خود را در محیط با آن تطبیق دهند.»

او معتقد است «الگو بردارى کودکان در رفتارهاى پرخاشگرایانه بالاست، آنها مثل آینه رفتار مى کنند و ما مى توانیم این تصویر را از طریق وسایلى که بچه ها دوست دارند مثل اسباب بازى هایى که از ماهیتى خشن برخوردارند، تعدیل کنیم، نه این که او را تشویق به استفاده از این اسباب بازى ها کنیم. به عبارت دیگر نباید در این زمینه برخورد ممانعتى داشته باشیم.»

دکتر احمدى مى گوید: «والدین باید به این نکته مهم توجه کنند که بچه ها حق انتخاب دارند و در خرید اسباب بازى نباید سلیقه و ذائقه خودمان را به بچه تحمیل کنیم، ما باید اسباب بازى ها را به او معرفى و نام و کاربرد آن را به کودک گوشزد کنیم. او در هر سنى مى خواهد با هر دو نوع اسباب بازى بازى کند. ما نباید به حالت پرخاش رفتار کنیم بلکه هر دو نوع اسباب بازى باید در اختیار او قرار داده شود تا آزادانه تصمیم بگیرد.» دکتر احمدى معتقد است، مراکز مربوطه و کارشناسان باید برنامه هایى براى جبران میزان کم آگاهى والدین در این زمینه طراحى کنند، ضمن این که تبلیغات غیر مستقیم از طریق فیلم هاى سینمایى یا سریال هاى تلویزیونى که ارتباط بیشترى با مردم برقرار مى کنند بسیار مؤثر است.

دکتر بیوک تاجری
دکترای تخصصی روان شناسی سلامت روان درمانگر- مشاور نوجوانان- اعتیاد- سکس تراپیست * *******عضو هیئت علمی دانشگاه ******** نایب رئیس جمعیت بهروزان * ******مشاور سازمان های دولتی ********اهم تالیفات - خشونت خانوادگی و اعتیاد - اعتیاد سبب شناسی و درمان - رابطه آسیب زا: آشتی یا جدایی - آسیب شناسی اجتماعی - راهنمای جامع داروهای روان پزشکی ** مرکز مشاوره پاسارگاد 09360565701 میعاد 66947381-3 ساعت تماس 14-20
کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar