مشاوره و روان درمانی- مشاوره تلفنی
در این وبلاگ به طور محدود تجارب بالینی و راهکارهای تجربه شده در مشاوره و روان درمانی را با همکاران و مراجعین عزیز در میان می گذاریم
کلمات کلیدی مطالب

نوزاد سالم

نوزاد سالم هنگام تولد، گریه مخصوصی دارد که شروع تنفس ریوی را نشان می دهد. روی این اصل نوزادانی که گریه شدید و گوشخراش و یا آن هایی که اصلا گریه ندارند و صدای ناله ضعیف و غیرعادی دارند معمولا یا نارس بوده و به خونریزی های داخلی مغزی گرفتارند.
نوزاد سالم پوستی کشیده، صاف و به رنگ روشن صورتی با چربی های زیر پوستی کافی دارد و پوشش بدون چین و چروک.
ناهنجاری های مخصوص گردن بخصوص گردن پرده دار وجود ناهنجاری های ارثی، وزن زیاد یا پف آفودگی و بی حالی و پوست سرخ و ورم کرده، وزن زیاد حدود 4/5 و 5 و شلی و بی حالی احتمالی دیابت و کریتنیسم را مطرح می کند.
نوزادان مادران سفلیسی پوستی پر از جوش های ریز مملو از مایع زلال دارند.
با بررسی سر نوزاد و پیدا کردن شیارها که گاهی دیده می شود که یا چند شیار خود به خود از بدو تولد بسته است با اطلاع از آن می توان با جراحی; از کوچک ماندن سر جلوگیری کرد.
با بررسی درجه حرارت نوزاد که باید بین 36/5 تا 37 باشد. نوزادان نارس درجه حرارت کمتر از 36/5 دارند. اگر طبیعی باشد باید به حساب تب گذاشت و کمتر از 35 برای بچه های نارس خطرناک است. درجه حرارت نوزاد باید همیشه از راه مقعد اندازه گرفته شود. نوزادانی که دست و پای کوتاه تر از عادی دارند به بیماری
 اکوندروپلاسی گرفتارند و نوزادانی که استخوان دست و پایشان شکسته است اغلب به بیماری هارلرگرفتارند(سفیدی چشمان در این بیماری آبی است. شکمشان پیش افتاده و شل، نارسایی قلب و رگ ها، عفونت ریه نیز دارند.
علل نارسی نوزادان
1- دیابت مادر: این مشکل اگرچه سبب ازدیاد وزن جنین می شود، ولی با این حال نوزادان با وزن نسبتا زیادتر از معمول باز هم نارس هستند.
2- ناسازگاری
RH

3- ضربه های تولد
4- عوارض رحمی
5- خونریزی های عمومی و بیماری هایی که سبب خونریزی می شوند، مثل کم خونی های همولیتیک، گاهی سبب تولد نوزادان نارس می شود.
6- مسمومیت حاملگی (که سبب استفراغ های شدید که منجر به سقط می شود.)
7- سفلین ارثی
8- زایمان های مکرر که سبب انرسی رحم می شود، که گاهی علت اصلی نارسی نوزادان است.
9- سوختگی های وسیع بدن مادر چون سبب ایجاد مسمومیت می شود.
10- پنوموپاتی های مختلف مادر که سبب کسر اکسیژن خون می شود.
11- سو» تغذیه در دوران بارداری
12- بیماری های قلبی مادر
13- داروهای مخصوص که سقط جنین می دهد.
14- خستگی جسمی و روحی مادر
15- عفونت های مکرر مادر و یا عفونت رحمی
16- بی توجهی به مراقبت های دوران بارداری
باید توجه داشت که دستگاه تنفسی نوزاد نارس بعلت عدم رشد کامل و ضعف عضلات تنفسی اغلب قادر به ادامه تنفس عادی نیست. به این دلیل ریتین گرفتار می شوند. یعنی حباب های ریوی روی هم می افتند و مانع تنفس می شوند. و نوزاد با خفگی و سیانوز به دنیا می آید و مسلما این آنوکسی در نقاط مختلف بدن سبب عئارض گوناگون می شود و از جمله مغز را از کار اصلی خود بازمی دارد و نوزاد را به تشنج مخصوصی گرفتار می سازد. از طرفی مرکز تنفس مغزی در نوزادان نارس هنوز خوب بکار نیفتاده و روی این اصل نوزاد نارس اغلب تنفس نامرتب دارد و نرمی استخوان های قفسه صوری سبب افتادن دنده ها روی ریه و نقص عمل تنفس می شود.
کبد نوزادان هنوز به خوبی تشکیل نشده و در انجام عمل خود ناتوان است. و روی این اصل خطر بروز کرنیکتروس بعلت ازدیاد بیلروبین در پیش است. از طرف دیگر بعلت کسر پروتئین خون خطر خونریزی مختلف نوزاد نارس را تهدید می کند و چون اغلب پروتئین ها و قندها باید توسط کبد متابولیزه و مصرف شوند نوزادان نارس بعلت نقص کبدی گرفتار کسر پروتئین  های خون و کسر قند هستند. که اولی سبب ایجاد ادم و دومی سبب پیدایش اغما» است.
جمجمه خوب استخوانی نشده و با هر ضربه کوچک هنگام زایمان مبتلا به خونریزی مغزی یا هماتوم سودوران (جمع شدن خون در زیر کاسه سر روی مغز) می شود و عروق خونی به دلیل سستی و وارفتگی(واژاپلیته) قابلیت خونریزی بیشتری دارند و احتمال خونریزی مغزی زیاد است.
توجه به مراقبت های دوران بارداری برای ایجاد فرزند سالم
یکی از نکات مورد توجه پژوهشگران ایجاد ارتباط بین روند رشد در کودکی و بیماری ها و شرایط فرد در بزرگسالی شرایط اولیه محیط، آنچنان بر رشد مغز اثر می گذارند که می توانند رشد را به سوی آسیب های مغزی و ذهنی یا سلامت هدایت کنند.
مطالعات آزمایشگاهی جرون فلدون
در موسسه تکنولوژی فدران زوریخ نشان داده که شرایط محیطی اثرات پایداری بر رشد در مراحل جنینی می گذارد بنابراین رشد قبل از تولد را می توان مرحله آسیب پذیری یا به عبارت دیگر زمان حساس برای سلامت تلقی کرد. زیرا شرایط جسمانی و روانی مادر در دوران بارداری سبب تغییر در محیط جنینی در حال رشد و شکل گیری و مقاومت آن تغییر در نحوه تکامل مغزی می شود. مطالعات همه گیر شناسی نشان داده ابتلا» مادر بارداری به عفونت های باکتریایی و ویروس با ابتلای کودک به بیماری های رشدی مغز نظیر اسکیزوفرنیا، اوتیسم و عقب ماندگی ذهنی مادرزادی رابطه نیرومند و معنی داری دارد. از آنجایی که سلول ها گلیال در خلال رشد مغز علاوه بر نقش دفاعی و ایمنی، مسئولیت معماری سلولی و ملوکی مغز را بر عهده دارند، پاسخ دستگاه ایمنی مادر و همچنین به عفونت ها و عوامل ویروس موجب اختلال در روند رشد و تکامل مغز می شوند.
به عبارت دیگر سلول های گلیال مجبور می شوند معماری مغز را رها کرده و درگیر دفاع در مقابل عوامل ویروس یا عفونی شوند. این نکته ما را به سوی زمینه سازهای روان شناختی و ایمنی شناختی رشد اختلالات مغزی رهنمون می سازد. فشارهای روانی و فیزیولوژیک در دوران بارداری موجب واکنش های مختلف دستگاه ایمنی مادر و جنین می شوند. و عمدتا محوری فیزیولوژیک استرس یعنی هپوتالاموس، هیپوفیز ادرنال را فعال می سازند. در حالیکه که رشد جنین ظاهرا روند طبیعی دارد. فشارهای روانی مستمر در دوران بارداری باعث فعال سازی مداوم این محور می شود. که می تواند در ایجاد ناتوانی های خاص یادگیری موثر باشد. شرایط روانی و جسمانی مادر در دوران بارداری نقش مهمی در ایجاد زمینه های اولیه بررسی ابتلا به ناتوانی های یادگیری دارد. به طوری که می توانند کارکردهای مغز کودک را نابود  کنند. هرگونه تغییر غیرعادی و نقص در واکنش های دستگاه ایمنی جنس سبب تغییر در رشد مغز در مراحل جنینی و پس از تولید می شود. تداوم این روند می تواند به تظاهرات آسیب های روانی و ریشه ی در سال های بعدی عمر شود.

مثلا وقتی فرد در معرض باکتری ها و ویروس ها قرار می گیرد، سبب تولید سیتوکنین های التهاب زا و ضد التهاب می شوند. انتقال سیتوکین های مادر از طریق جفت به جنین سبب افزایش تعداد ملکول ها و ترشح سیتوکین های خاص در دستگاه عصبی جنین می شود. از آنجا که سیتوکین ها نقش مهمی در روند رشد مراحل مختلف مغز یعنی تکثیر، تمایز یافتگی، مهاجرت، سیناپتوژنز (تشکیل ارتباط سیناپسی) دارند، باعث تغییر در رشد مغز در مراحل جنینی و پس از تولد می شود.
سیتوکین ها نقش مهمی در تکثیر و اثربخشی لمفوسیت های تی و بی و همچنین رشد زوائد دندریتی و سازمان بندی شبکه عصبی دارند. مطالعات مربوط به اختلالات شناختی و رفتاری اشخاصی که دچار عوامل ویروسی و عفونی و یا باکتریایی در زمان قبل از تولد بوده اند نشان داده این افراد در سنین بعد از تولد به اختلال در رفتار اکتشافی، تعامل اجتماعی، پردازش حسی، یادگیری، حافظه فعال و تداوم رفتار مبتلا بوده اند.
بنابراین نتیجه می گیریم تحریک پذیری دستگاه ایمنی رابط نیرومندی با فعال سازی هیپوتلاموس، هیپوفنر ادرنال دارد. در واقع تحریک دستگاه ایمنی در دوران قبل از تولد به واسطه ی عوامل شیمیایی یا استرس روانشناختی مادر باردار سبب نقص در بازداری تاخیری و بروز نقائص انتخابی در توانایی های یادگیری در سنین کودکی می شود.
استرس ها و مکانیسم های هورمونی در دوران بارداری
حاملگی با تغییرات عمده ای در عملکرد غددی، جنین همراه است. این تغییرات شامل تغییراتی در سطح هورمون ها که به ویژه هورمون های مرتبط با استرس (محور هیپوتالاموس، هیپوفیر ادرنال) و تغییر در مکانیسم های کنترل ترشح هورمون است که از جهت فراهم کردن محیط مناسب برای رشد تکامل جنین اهمیت حیاتی دارد، در هفته 9-7 بارداری توسط رحم جنین و جفت هورمون ها نوروپپتیدها سیتوکین ها و فاکتور رشد تولد و ترشح می شود و از نظر عملکرد شبیه سیستم هیپوتالاموس، هیپوفر ادرنال است.
در دوران بارداری سطح هورمون خاصی به نام 
CRV  یا هورمون آزادکننده کورتیکوتروپین در خون مادر بالا می رود. اما محور هیپوفر ادرنال را فعال نمی کند.  CRH  نقش اساسی در جریان تعادل از محیط پروژسترونی (محیط هورمونی غالب در دوران بارداری) به محیط استروژنی (محیط هورمونی غالب در طول زایمان) دارد شواهد زیادی از نقش مرکزی  CRH
  جفتی در ایجاد و هماهنگی رویدادهای هورمونی قبل از زایمان دارد.
از کارایی مهم این هورمون نقش آن در زایمان زودرس و تاخیر رشد داخل رحمی جنین است. شواهد روزافزونی از مطالعات بالینی مطرح می کنند زنانی که زایمان زودرس دارند در آن ها میزان 
CRH  به طور مشخص بیشتر از زنانی است که استرس نداشته و در همان سن بارداری به یر می برند. سطوح بالای  CRH  معمولا در چند هفته زایمان را تسریع می کند و از آنجا که  CRH  جفتی به استرس حساس است به نظر می رسد واسطه اعمال اثرات استرس مادر بر زایمان زودرس و رشد جنین است. استرس های روانی اجتماعی باعث افزایش سطح هورمون هایی نظیر کورتیزول و  ACTH  می شود. و آن ها هم به نوبه خود ترشح  CRH  را باعث می شوند.
استرس و اثرات آن روی رشد و تکامل روانی- حرکتی کودکان
استرس های دوره بارداری علاوه بر ایجاد عوارض در دوران بارداری و زایمان روی فرایند رشد و تکامل ذهنی روانی اثر سو» دارد. موجب اختلالات رفتاری در دوران کودکی می شود. در این باره اداره سلامت روان وزارت بهداشت بر اساس تحقیقات مختلف اظهار داشته و موجب ضعف در توانایی های زبانی، کلامی و هوش عمومی می شود استرس مادر گاهی می تواند منجر به کم توجهی و بیش فعالی بچه ها گردد به ویژه در پسران همچنین سطح بالای اضطراب مادر در دوران بارداری خطر بیماری سرشت دشواری را در شیرخوار افزایش می دهد. در واقع کودکانی که سرشت دشوار دارند معمولا الگوی خواب و تغذیه آشفته ای دارند و نیازمند توجه و مرااقبت بیشتر هستند.
استرس کاری نیز می تواند باعث زایمان زودرس شود و مشکلات و اختلال های رفتاری و هیجانی در چهار سالگی را به دسترس مادر در دوران بارداری نسبت داده اند.
از دیگر مسائل مهم در رابطه با استرس تاثیرات آن روی جهش های کروموزومی است. تحقیقات مشخص کرده اند استرس ها می توانند باعث انتقال ژن های معیوب یا سالم شوند. اما در بیشتر موارد با جهش آن ها معیوب روبرو هستیم.
فشار روحی در زنان باردار سبب ابتلای فرزندان آن ها به بیماری های تنفسی از جمله آسم می شود. نوزادان زنان بارداری که در دوران حاملگی شان دچار استرس می شوند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری آسم هستند.
استرس شدید مادر در دوران بارداری ممکن است موجب ابتلای کودک به اسکیزوفرنی در آینده شود. تیم محققان منچستر با بررسی 83/1 میلیون دانمارکی بین سال های 1991 تا 1995 به این نتیجه رسیدند که احتمال اسکیزوفرنی و اختلالات مشابه در فرزندان زنانی که یکی از عزیزان خود را در سه ماهه اول بارداری از دست داده اند حدود 67 درصد بیشتر است. این ارتباط داغداری و اسکیزوفرنی در کسانی که سابقه بیماری روانی نداشتند مشاهده شد.
استرس می تواند باعث زایمان زودرس و کاهش وزن نوزاد در زمان تولد شود. محققان تصور می کنند مواد شیمیایی که در پاسخ به استرس از مادر آزاد می شود اثر مستقیم بر مغز جنینی که در حال تکامل است دارد. این اثر ممکن است در اوایل بارداری که سد محافظ بین مادر و جنین هنوز کامل نشده بیشتر باشد.
استرس مادر باعث اختلال خوردن در دوران بارداری می شود. اهمیت این قضیه هم در ارتباط این اختلال با تولد نوزاد کم وزن نارس است.
جالب است بدانید اثر استرس مادر در بارداری در جنین دختر و پسر متفاوت است. محققان دانشگاه گریبورگ آلمان اثر استرس در سه ماهه سوم بارداری موش ها را بررسی کرده و متوجه شدند فرزندان چنین موش هایی ارتباطات مغزی کمتری بین دو نیمکره مغز داشته و در نتیجه کمتر قادر به کنترل احساسات خود هستند. علاوه بر این در سایر نواحی مغزی هم الگوی متفاوتی از انشعابات عصبی نسبت به شرایط طبیعی مشاهده شد. که در دختر و پسر با هم فرق داشت.
بعضی تحقیقات نشان داده که استرس بارداری باعث دختر شدن کودک خود شد از آنجا که کروموزوم پدری تعیین کننده جنسیت جنین است امکان دارد سطوح بالای هورمون استرس لانه گزینی جنین پسر را در هم سخت کرده و باعث سقط جنین های پسر شود.
علاوه بر این کودکانی که در دوران تکامل در معرض کورتیزول فراوان قرار بگیرند در 18 ماهگی 
IQ  یا هوش کمتر خواهد داشت. در دوران بارداری توجه به مراقبت های مربوط به این دوران مهم است
1- کم خونی که ناشی از سو» تغذیه می باشد. و علائم آن زردی یا سفیدی در لب ها و پلک ها و صورت و کف دست خستگی حین انجام کار و نفس نفس افتادن پاهای متورم که این کم خونی خطرات جدی برای جنین به بار می آورد.
2- بررسی فشار خون مادر که افزایش فشار خون منجر به مسمومیت حاملگی، با نشانه های تهوع، استفراغ، اسهال، تورم غوزک پا و ازدیاد وزن است و در صورت ادامه این مسمومیت مادر دچار صرع شده و باعث مرگ جنین و مادر می شود.
3- آزمایش ادراری جهت بررسی میزان قند و پروتئین (آلبومین) ادرار مادر که وجود آلبومین در ادرار ناشی از عفونت کلیه، مثانه، مسمومیت حاملگی است.
گاهی در حدود هفته شانزدهم حاملگی طبق صلاح دید پزشک آزمایش سه گانه از زن حامله به عمل می آید طی این آزمایش مقادیر دو نوع هورمون استریول و 
HCG  و یک نوع پروتئین به نام  AFD  در بدن زن باردار اندازه گیری می شود کع با این آزمایشات ابتلای جنین به سندرم دادن بررسی می شود. همچنین وجود مقادیر بیش از حد  AFD  در بدن مادر یکی از نشانه های احتمالی بیماری شکاف در نخاع جنین محسوب می شود.
تغذیه و رشد مغز
کمبود مواد غذایی در جریان رشد ممکن است موجب توفق رشد شود در بسیاری از مطالعات انجام شده در 25 سال گذشته اثر سو» تغذیه ابتدای را با رشد مغزی یادگیری و چگونگی رفتار مرتبط دانسته اند. یکی از عناصر معدنی که سالهاست اثر آن روی رشد شناخته شده ید است کمبود ید اگر معالجه نشود فرد را دچار عقب ماندگی ذهنی، وقفه در رشد غیر طبیعی استخوان می شوند. امکان ناشنوایی، پوستی زبر و خشن پیدا می کنند. گزارش از مصرف زیاد ید هم توسط 
FDA  بدست آمده که مشکلاتی ایجاد کرده است.
 ماده کانی دیگر که کمبود آن موجب نقائص مادرزادی می شود روی 
Z  است. مشکلاتی چون لب شکری شدن اختلالات سقف دهان، ناهنجاری های مغزی، کجی پا، چسبندگی انگشتان، بدشکل گیری شست ها و فتق می شود.  کمبود منگنز در دوره بارداری منجر به رشد ناقص اسکلت و شکل گیری اتولیت و در نتیجه عارضه کری می شود. از میان ویتامین هایی که با نقائص زمان تولد ارتباط دارد ویتامین  A  است. و نمونه های دیگر سندرم کومادین است که ناشی از استفاده بیش از حد ویتامین  K  است. و نقائص لوله تنفسی که با کمبود اسید فولیک ارتباط دارد.
در اینجا لازم است اشاره کنیم به تغذیه ایوفونیک که توصیقی از رابط بین تغذیه و ژن هاست نیازهای تغذیه ای تحت تاثیر عوامل محیطی و ساختاری ژنتیکی فرد است عوامل محیطی که نیازهای تغذیه ای اثر می گذارد مربوط به ترکیب رژیم مصرف کننده و حالات استرس و بیماری است. مانند الگوهای آنزیم ها و هورمون  ها که به نوبه خود روی نیازهای مربوط به مواد غذایی اثر می گذارند.
با توجه به اینکه استرس ها می توانند بیماری های مختلفی را برای مادر و جنین بوجود آورند، توجه به مواد غذایی که می توانند بر میزان استرس درک شده اثر بگذارند مهم است مثلا بعضی غذاها افزایش سطح سروتونس که باعث ایجاد آرامش می شود در خون می شوند. بعضی مواد غذایی باعث کاهش سطح هورمون کورتیزول و آدرنالین (که در شرایط استرس افزایش می یابد) بعضی غذاها با تقویت سیستم ایمنی و کاهش فشارخون بدن را از عوارض استرس در امان نگه می دارد. آیا غذاهای ضد استرس را می شناسید؟
تمام کربوهیدرات ها در مغز باعث افزایش ترشح مواد شیمیایی سروتوبین می شوند مثل حبوبات، نان، جو دوسر و پاستا، مرکبات، که ویتامین 
C  دارند سطح هورمون ادرنالین و کورتیزول را پایین آورده باعث تقویت سیستم ایمنی می شود.
منیزیوم در تعدیل سطح کورتیزول خون بسیار موثر است. سطح پایین منیزیوم باعث افزایش سر درد و خستگی ناشی از استرس می شود. چای باعث می شود سطح کورتیزول در سرایط استرس پایین تر باشد و قهوه برعکس عمل می کند.
ویتامین 
C  موجود در بادام موجب تقویت سیستم ایمنی می شود. کبسیم موجود در شیر باعث کاهش اسپاسم عضلانی و ایجاد حالت آرامش در بدن است.
آزمایشات بعد از تولد
1 -
PKU (چند قطره خون از کف پای بچه گرفته می شود.)
2- آزمایش تیروئید
3- آزمایش هماتوکریت (پایین بودن هماتوکریت در برخی نوزادان نشانگر خونریزی داخلی و کاهش غیرطبیعی حجم خون است)
بعد از تولد یک مورد دیگر که باید مورد توجه قرار گیرد زردی پوست نوزادان است: به چند دسته تقسیم می شوند، علت نوزادانی که با پوست زرد به دنیا می آیند.
1- عامل
RH
2- کم خونی
3- ناسازگاری های گروه خونی
o    و  AB  (که در زنان پاترانسفوزیون برطرف می شود.)
4- ورم کبد نیز باعث زردی می شود.
5- ابتلا» به تاکسوپلاسموزیس که از آثار آن زردی پوست، فرورفتن چشم به نام آنوفتالمی و گاهی دیابت بی میزه (زردی های روز اول اغلب با درمان از بین می رود.)
اگر زردی بعد از دو یا سه روز ایجاد شود:
1- زردی فیزیولوژیک است که در صورت ادامه آن باعث رسوب رنگ دانه های صفراوی روی مراکز عصبی ممکن است کرنیکتروس ایجاد کنند.
2- گالاکتوسمی (کمبود آنزیمی که لاکتوز شیر را به گلوکز تبدیل می کند)
3 -فنون کتواورمی
4- ورم کبدی (که می تواند ناشی از تبخال تناسلی باشد)
5- توکسلاسموز
6- کم خونی ارثی
7- کرتنیسم
8- سفلیس مادرزادی
9- ازدیاد مصرف ویتامین
K
10- زردی ناشی از گرفتگی مجاری صفراوی بوسیله صفرا
اگر زردی بعد از یک هفته ایجاد شود:
1- هپاتیت
2- بستگی مجاری صفراوی با بزرگ شدن کبد ادرار پررنگ و زرد شدن لباس های نوزاد مشخص می شود.
3 -تاکسموپلاسموزیس
آزمایشات عصبی نوزادان
از روز دوم تولد به بررسی نوزاد می پردازیم:
1- توجه به گریه های نوزاد (گریه شدید گاهی ناشی از عدم تشکیل نیمه مغز و تصلب شرائن مغز است.
2- نوزادانی که زیاده از حد خواب آلوده و روز دوم و سوم تولد هنوز برای شیر خوردن بیدار نمی شوند و بی حال هستند می تواند علامتی بر نارسی بودن باشد.
  نوزاد سالم خواب عمیق دارد و در هر شبانه روز حداقل بیست ساعت در خواب و هشیار تر و کم خواب تر از نوزادان نارس است. خمیازه می کشد، عطسه می کند، عضلات دست و پای خود را کش می دهد، و از دهانش آب می آید تا دو سه روز اشک ندارد. دست و پایش به خوبی حرکت می کند و بتدریج رفلکس ها رو به پیدایش است. از طریق بررسی رفلکس ها به سلامت دستگاه عصبی نوزاد پی می بریم.

کدهای اضافی کاربر :






Powered by WebGozar